Η απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια Κατσέλη φέρνει στο προσκήνιο δημοσιονομικό κόστος και αποφάσεις για το πρόγραμμα «Ηρακλής»

Σε καθεστώς αυξημένης ετοιμότητας βρίσκεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, καθώς πλησιάζει η δημοσιοποίηση της απόφασης του Άρειος Πάγος για τα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον Νόμο Κατσέλη. Η απόφαση, η οποία σύμφωνα με πληροφορίες καθαρογράφεται και αναμένεται να δημοσιοποιηθεί στις αρχές Μαρτίου, εκτιμάται ότι θα έχει άμεσες και μετρήσιμες επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά, με το κόστος να τοποθετείται ήδη άνω του 1 δισ. ευρώ.

Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε ευρεία σύσκεψη υπό τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, με τη συμμετοχή του διοικητή της Τράπεζα της Ελλάδος Γιάννη Στουρνάρα, με βασικό αντικείμενο την αποτίμηση του δημοσιονομικού κενού που μπορεί να προκύψει από τις κρατικές εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής».

Κυβερνητικές πηγές επισημαίνουν ότι μόνο μετά την πλήρη ανάλυση του σκεπτικού της απόφασης θα μπορέσει να αποτυπωθεί με ακρίβεια το τελικό κόστος. Ωστόσο, εκτιμήσεις που κυκλοφορούν στο οικονομικό επιτελείο συγκλίνουν στο ότι το ποσό του 1 δισ. ευρώ αποτελεί ρεαλιστική βάση, χωρίς να αποκλείεται υψηλότερη επιβάρυνση. Το κρίσιμο ερώτημα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, δεν είναι μόνο το ύψος της επιβάρυνσης, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο θα κατανεμηθεί δημοσιονομικά, είτε σε έναν προϋπολογισμό είτε σταδιακά σε περισσότερα έτη.

Το επίδικο της απόφασης και ο «Ηρακλής»

Στην καρδιά του προβλήματος βρίσκεται ο τρόπος υπολογισμού των τόκων στα δάνεια του Ν.3869/2010. Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Άρειος Πάγος κρίνει πως οι τόκοι θα πρέπει να υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου, εξέλιξη που ευνοεί σαφώς τους δανειολήπτες. Η αλλαγή αυτή, ωστόσο, μειώνει τις ταμειακές ροές των τιτλοποιήσεων που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα «Ηρακλής».

Δεδομένου ότι τα senior ομόλογα αυτών των τιτλοποιήσεων φέρουν την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, η μείωση των εσόδων μεταφράζεται σε κίνδυνο κατάπτωσης εγγυήσεων. Άλλες πηγές ανεβάζουν τη δυνητική ζημία έως και τα 1,3 δισ. ευρώ, ενώ σχετική ανάλυση της KPMG είχε τοποθετήσει την επιβάρυνση κοντά στο 1 δισ. ευρώ.

Παρά τα παραπάνω, κυβερνητικοί αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι υπάρχουν ρήτρες ειδικών περιστάσεων στο πλαίσιο του «Ηρακλή», οι οποίες επιτρέπουν, υπό προϋποθέσεις, την παράταση των προθεσμιών πληρωμής προς τους επενδυτές, χωρίς άμεση κατάπτωση των εγγυήσεων. Σε κάθε περίπτωση, τονίζεται ότι η απόφαση του Αρείου Πάγου θα εφαρμοστεί πλήρως από την κυβέρνηση.

Οι επιπτώσεις στο δημόσιο χρέος και τα ταμειακά διαθέσιμα

Η ενδεχόμενη ενεργοποίηση των εγγυήσεων δεν αναμένεται να δημιουργήσει άμεσο πρόβλημα ρευστότητας, καθώς το Ελληνικό Δημόσιο διαθέτει ισχυρό ταμειακό απόθεμα. Τα διαθέσιμα που τηρούνται στην Τράπεζα της Ελλάδος, σε συνδυασμό με τα κεφάλαια που άντλησε πρόσφατα ο Οργανισμός Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους από την έκδοση 10ετούς ομολόγου, υπερβαίνουν τα 44 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, η επιβάρυνση θα αποτυπωθεί στο δημόσιο χρέος. Για το 2026, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 359,3 δισ. ευρώ ή στο 138,2% του ΑΕΠ, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν ότι, λόγω των senior δανείων του Νόμου Κατσέλη, μπορεί να αυξηθεί κατά περίπου 1 δισ. ευρώ. Παράγοντες του οικονομικού επιτελείου εμφανίζονται καθησυχαστικοί, υπογραμμίζοντας ότι η αύξηση αυτή δεν ανατρέπει τη συνολική εικόνα βιωσιμότητας του χρέους.

Προς αναδιαμόρφωση το τοπίο των ρυθμίσεων οφειλών

Η απόφαση του Αρείου Πάγου αναμένεται να έχει ευρύτερες συνέπειες, πέρα από τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη. Τράπεζες και funds επανεξετάζουν ήδη τη στρατηγική τους, ενώ δεν αποκλείεται να ανοίξει ο δρόμος για ευνοϊκότερη μεταχείριση και άλλων ευάλωτων δανειοληπτών, όπως εκείνων που προσφεύγουν στον εξωδικαστικό μηχανισμό. Το ενδεχόμενο ένταξης στο ίδιο πλαίσιο και άλλων κατηγοριών δανείων, όπως στεγαστικά που παραμένουν στους ισολογισμούς των τραπεζών, θα μπορούσε να διευρύνει περαιτέρω το δημοσιονομικό αποτύπωμα.

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς η τελική μορφή της απόφασης θα καθορίσει όχι μόνο το άμεσο κόστος για το Δημόσιο, αλλά και τη συνολική αρχιτεκτονική των ρυθμίσεων ιδιωτικού χρέους στη χώρα.

Διαβάστε επίσης; Η απόφαση του Αρείου Πάγου επιμηκύνει τον κύκλο ζωής των τιτλοποιήσεων «Ηρακλής»