Οι αποταμιεύσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων συμπληρώνουν 9 χρόνια συνεχούς ανόδου

Από τα capital controls σε όρια-ρεκόρ οι καταθέσεις: Γιατί οι Έλληνες «γεμίζουν» ξανά τους λογαριασμούς – Πότε θα ξεπεραστούν τα προμνημονιακά επίπεδα

Η ελληνική καταθετική βάση πλησιάζει ξανά σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν από την εποχή πριν από τη δημοσιονομική κρίση. Με βάση τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τα υπόλοιπα νοικοκυριών και επιχειρήσεων έφτασαν στα 205,95 δισ. ευρώ στο τέλος Οκτωβρίου, μόλις 32 δισ. ευρώ κάτω από το ιστορικό υψηλό των 237,4 δισ. ευρώ που είχε σημειωθεί τον Σεπτέμβριο του 2009. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή ανάκαμψη, καθώς φέτος συμπληρώνονται εννέα συνεχόμενα χρόνια ανόδου των καταθέσεων.

Η εικόνα αυτή απέχει σημαντικά από την περίοδο των μεγάλων εκροών που κορυφώθηκαν το 2015, όταν η αβεβαιότητα και η πολιτική σύγκρουση οδήγησαν τα υπόλοιπα στα ιστορικά χαμηλά των 37 δισ. ευρώ. Η επιβολή των capital controls σταμάτησε την κατάρρευση, ενώ από το 2017 ξεκίνησε μια σταθερή, διαρκής επιστροφή εμπιστοσύνης προς το τραπεζικό σύστημα.

Ενίσχυση των καταθέσεων από εισοδήματα, ρευστοποιήσεις και επιστροφές κεφαλαίων

Η ανάκαμψη των τελευταίων ετών αποδίδεται σε σειρά παραγόντων. Η αύξηση των εισοδημάτων και των κερδών των επιχειρήσεων, οι επιστροφές μετρητών από θυρίδες και λογαριασμούς του εξωτερικού, η άνοδος των τραπεζικών χορηγήσεων και οι κρατικές ενισχύσεις της περιόδου της πανδημίας ενίσχυσαν σημαντικά τη ρευστότητα των καταθετών. Παράλληλα, η επιτυχής εφαρμογή των προγραμμάτων οικονομικής προσαρμογής συνέβαλε στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης.

Ωστόσο, ένα μέρος των αποταμιεύσεων κατευθύνεται πλέον σε επενδυτικά προϊόντα. Η εντυπωσιακή άνθηση των αμοιβαίων κεφαλαίων –με καθαρές εισροές 4,6 δισ. ευρώ στο δεκάμηνο– έχει απορροφήσει σημαντικό κομμάτι ρευστότητας που διαφορετικά θα είχε καταλήξει στους τραπεζικούς λογαριασμούς.

Πάνω από 210 δισ. στο τέλος του 2025 – Νέα ιστορικά υψηλά για τις επιχειρήσεις

Οι τραπεζικές πηγές εκτιμούν ότι στο τέλος του 2025 η καταθετική βάση θα ξεπεράσει με άνεση τα 210 δισ. ευρώ, επιστρέφοντας ουσιαστικά στα επίπεδα των πρώτων ετών μετά τη χρεοκοπία του 2010. Ήδη οι καταθέσεις των επιχειρήσεων κινούνται σε διαδοχικά ιστορικά υψηλά, φτάνοντας τα 52,51 δισ. ευρώ στο τέλος του γ’ τριμήνου και αναμένεται να κλείσουν κοντά στα 55 δισ. ευρώ.

Η ισχυρή πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις έχει τροφοδοτήσει μέρος αυτής της ανόδου, καθώς μεγάλο μέρος των νέων δανείων παραμένει εντός τραπεζικού συστήματος ως εταιρική ρευστότητα. Αντίθετα, στα νοικοκυριά οι δανειακές υποχρεώσεις εξακολουθούν να μειώνονται, επιτρέποντας μεγαλύτερο περιθώριο αποταμίευσης.

Πιο κοντά από ποτέ στο προμνημονιακό ρεκόρ

Με δεδομένη τη δυναμική των τελευταίων ετών, η απόσταση των 15% που χωρίζει τα σημερινά υπόλοιπα από το ιστορικό υψηλό του 2009 δεν θεωρείται πλέον απαγορευτική. Αν η οικονομική δραστηριότητα παραμείνει ισχυρή και η πιστωτική επέκταση συνεχιστεί με ανάλογους ρυθμούς, η εγχώρια καταθετική βάση μπορεί για πρώτη φορά μετά από 16 χρόνια να επιστρέψει στα επίπεδα πριν από τη μεγάλη κρίση.

Διαβάστε επίσης: Στο «μείον» τα επιχειρηματικά δάνεια τον Οκτώβριο, μείωση και στις καταθέσεις