Η ΕΕ έτοιμη για συμφωνία με τις ΗΠΑ για τους δασμούς, αλλά και για αντίμετρα. Τι δήλωσε η φον ντερ Λάιεν πριν τη λήξη της προθεσμίας

Υπάρχουν προθεσμίες που έρχονται αθόρυβα και άλλες που μοιάζουν με ξυπνητήρι στη σιωπή της παγκόσμιας οικονομίας. Η 9η Ιουλίου ανήκει στη δεύτερη κατηγορία. Τότε λήγει η διορία για την επίτευξη συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ σχετικά με τους δασμούς, και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν φρόντισε να υπενθυμίσει στους πάντες πόσα διακυβεύονται.

Μιλώντας σε κοινή συνέντευξη Τύπου με την πρωθυπουργό της Δανίας, Μέττε Φρεντέρικσεν, η πρόεδρος της Κομισιόν δήλωσε ξεκάθαρα:

«Η ΕΕ είναι έτοιμη για συμφωνία. Αλλά προετοιμαζόμαστε και για το ενδεχόμενο να μην υπάρξει συμφωνία.»

Δεν πρόκειται για μια συνηθισμένη εμπορική διένεξη. Όπως τόνισε η φον ντερ Λάιεν, μιλάμε για «τον μεγαλύτερο όγκο συναλλαγών παγκοσμίως, ύψους 1,5 τρισ. ευρώ ετησίως». Κάθε δασμός, κάθε ποσοστιαία αύξηση ή μείωση, μεταφράζεται σε εκατομμύρια θέσεις εργασίας και αλυσιδωτές επιπτώσεις στην παγκόσμια αλυσίδα αξίας.

Η πρόεδρος της Κομισιόν ξεκαθάρισε ότι η ΕΕ στοχεύει σε μια «συμφωνία επί της αρχής», καθώς οι 90 ημέρες διαπραγμάτευσης δεν επαρκούν για λεπτομερή συμφωνία. Ωστόσο, δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών:

«Θέλουμε λύση μέσω διαπραγμάτευσης. Αλλά όλα τα εργαλεία είναι στο τραπέζι. Αν αποτύχουν οι συνομιλίες, δεν θα διστάσουμε να επιβάλουμε αντίμετρα.»

Οι δασμοί που καίνε

Αυτή τη στιγμή, οι ΗΠΑ επιβάλλουν:

• 25% δασμό στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και ανταλλακτικά

• 50% δασμό σε χάλυβα και αλουμίνιο

Παράλληλα, εξετάζουν επέκταση των δασμών σε ξυλεία, αεροδιαστημικά εξαρτήματα, φαρμακευτικά προϊόντα, ημιαγωγούς και κρίσιμα ορυκτά – λίστα που μοιάζει περισσότερο με γεωπολιτική δήλωση παρά με εμπορικό μέτρο.

Το παρασκήνιο της διαπραγμάτευσης

Στην τελική ευθεία πριν από τη λήξη της προθεσμίας στις 9 Ιουλίου, η διπλωματική σκηνή στις Βρυξέλλες και την Ουάσιγκτον κινείται σε πυρετώδεις ρυθμούς. Ο Επίτροπος Εμπορίου της ΕΕ, Μάρος Σέφκοβιτς, βρίσκεται ήδη στην αμερικανική πρωτεύουσα, έχοντας επαφές με κορυφαίους αξιωματούχους του Λευκού Οίκου, του υπουργείου Εμπορίου και της USTR (United States Trade Representative).

Οι διαπραγματεύσεις επικεντρώνονται σε δύο κρίσιμα ζητήματα:

1. Τα υφιστάμενα τιμολόγια δασμών που επιβαρύνουν τον ευρωπαϊκό βιομηχανικό τομέα, κυρίως την αυτοκινητοβιομηχανία και τη χαλυβουργία.
2. Την πρόθεση των ΗΠΑ να επεκτείνουν τους δασμούς σε νέους τομείς υψηλής στρατηγικής σημασίας, όπως τα φαρμακευτικά προϊόντα, τα αεροδιαστημικά εξαρτήματα, τους ημιαγωγούς και τα κρίσιμα ορυκτά, επιχειρώντας να περιορίσουν την εξάρτηση από ευρωπαϊκές εισαγωγές.

Η στρατηγική της ΕΕ βασίζεται στους εξής άξονες:

1. Συμφωνία επί της αρχής: Μια πολιτική συμφωνία που θα αποτρέψει την επιβολή νέων δασμών και θα δώσει χρόνο για τεχνικές διαπραγματεύσεις έως το τέλος του 2025.

2. Προετοιμασία για αντίμετρα: Η Κομισιόν εξετάζει λίστα δασμών σε αμερικανικά προϊόντα, εάν οι ΗΠΑ προχωρήσουν μονομερώς. Οι δασμοί αυτοί αναμένεται να στοχεύσουν κυρίως αμερικανικά γεωργικά προϊόντα, οι εξαγωγές των οποίων στην Ευρώπη ξεπερνούν τα 13 δισ. ευρώ ετησίως, δημιουργώντας πίεση στην Ουάσιγκτον ενόψει και των προεδρικών εκλογών.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι ΗΠΑ εμφανίζονται διατεθειμένες να συζητήσουν μειώσεις ή προσωρινές απαλλαγές, μόνο εάν η ΕΕ δεσμευτεί σε αυξημένες εισαγωγές LNG και συνεργασία στην τεχνολογία αμυντικής βιομηχανίας – δύο τομείς που αποτελούν κορυφαία προτεραιότητα για την αμερικανική κυβέρνηση.

Την ίδια στιγμή, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μέρτς άσκησε δημόσια πίεση και στις δύο πλευρές, ζητώντας «γρήγορη και απλή συμφωνία». Όπως σημείωσε:

«Μια εμπορική σύγκρουση με τις ΗΠΑ θα πλήξει καίρια τη γερμανική και την ευρωπαϊκή βιομηχανία, ειδικά στους τομείς της μηχανικής, της αυτοκινητοβιομηχανίας και των φαρμακευτικών προϊόντων, όπου διακυβεύονται χιλιάδες θέσεις εργασίας.»

Η επόμενη εβδομάδα θεωρείται κρίσιμη, με συνεχείς επαφές στις Βρυξέλλες, τηλεδιασκέψεις με Ουάσιγκτον και επίσημες συναντήσεις στο περιθώριο της συνόδου του ΝΑΤΟ, καθώς η ΕΕ επιχειρεί να αποφύγει ένα νέο γύρο εμπορικού πολέμου που θα εκτροχιάσει την ευρωπαϊκή ανάπτυξη, η οποία ήδη αναθεωρήθηκε προς τα κάτω για το δεύτερο εξάμηνο του 2025.

Διαβάστε επίσης: Τραμπ: Στέλνει επιστολές-τελεσίγραφα για δασμούς πριν από τις 9 Ιουλίου