Ισχυρό πλεόνασμα 4,5 δισ. ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό. Αυξημένα έσοδα από φόρους και μειωμένες δαπάνες διαμορφώνουν θετική δημοσιονομική εικόνα

Σημαντική υπεραπόδοση κατέγραψε ο κρατικός προϋπολογισμός το πρώτο εξάμηνο του 2025, με το πρωτογενές πλεόνασμα να ανέρχεται στα 4,519 δισ. ευρώ, υπερδιπλάσιο σε σχέση με τον στόχο των 2,235 δισ. ευρώ. Σε σύγκριση με το α’ εξάμηνο του 2024, το πλεόνασμα εμφανίζεται αυξημένο κατά 1,6 δισ. ευρώ (από 2,905 δισ. ευρώ).

Σύμφωνα με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η θετική πορεία των φορολογικών εσόδων, η επιτάχυνση της υποβολής φορολογικών δηλώσεων και η αυξημένη εισπραξιμότητα ΦΠΑ και ΕΦΚ συνέβαλαν καθοριστικά στην υπέρβαση των δημοσιονομικών στόχων.

Έσοδα: Φόροι +7,5% – Ενίσχυση από ΦΠΑ και φόρους εισοδήματος

Τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού για το διάστημα Ιανουαρίου – Ιουνίου 2025 ανήλθαν σε 34,38 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο κατά 484 εκατ. ευρώ (+1,4%). Εξαιρουμένης της καθυστέρησης στην είσπραξη του τιμήματος της Εγνατίας Οδού (1,35 δισ. ευρώ), η υπέρβαση φτάνει τα 1,83 δισ. ευρώ (+5,6%).

Αναλυτικά:

• Φόροι: 32,2 δισ. ευρώ (+2,24 δισ., +7,5%), με τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων να αυξάνεται κατά 1,095 δισ. ευρώ λόγω νωρίτερης υποβολής δηλώσεων.

• ΦΠΑ: 12,88 δισ. ευρώ (+316 εκατ. ευρώ).

• ΕΦΚ: 3,43 δισ. ευρώ (+93 εκατ. ευρώ).

• Φόροι Ακίνητης Περιουσίας: 1,69 δισ. ευρώ (+120 εκατ. ευρώ).

Οι επιστροφές φόρων ανήλθαν σε 4,37 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 273 εκατ. ευρώ έναντι στόχου.

Δαπάνες και επενδύσεις – Μεταβιβάσεις και κρίσιμα έργα

Οι συνολικές δαπάνες ανήλθαν στα 34,95 δισ. ευρώ, χαμηλότερες κατά 1,75 δισ. ευρώ από τον στόχο, κυρίως λόγω ετεροχρονισμού πληρωμών προς τα ασφαλιστικά ταμεία (ΟΚΑ) και των εξοπλιστικών προγραμμάτων.

Αξιοσημείωτες είναι οι μεταβιβάσεις:

• 594 εκατ. ευρώ προς νοσοκομεία και ΥΠΕ-ΠΕΔΥ.

• 400 εκατ. ευρώ για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).

• 290 εκατ. ευρώ στην Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας (ΕΚΑΠΥ).

• 158 εκατ. ευρώ προς συγκοινωνιακούς φορείς (ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ, ΟΣΕ).

• 115 εκατ. ευρώ στα ΑΕΙ.

Οι επενδυτικές δαπάνες (ΠΔΕ) ανήλθαν στα 5,05 δισ. ευρώ, ελαφρώς χαμηλότερες από τον στόχο, ωστόσο παραμένουν ισχυρές σε σχέση με την ίδια περίοδο του 2024.

Προοπτικές για το β΄ εξάμηνο – Κρίσιμος παράγοντας το ΤΑΙΠΕΔ

Το δεύτερο εξάμηνο του 2025 αναμένεται να αποτελέσει καθοριστικό σημείο για την πορεία του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς ο στόχος για το συνολικό πρωτογενές πλεόνασμα της χρονιάς θα εξαρτηθεί από μια σειρά σημαντικών παραγόντων:

1. Η Ολοκλήρωση της Σύμβασης Παραχώρησης της Εγνατίας Οδού:

   • Η καταβολή του τιμήματος ύψους 1,35 δισ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, η οποία υπογράφηκε τον Μάρτιο του 2024, αποτελεί κομβικό έσοδο για τον προϋπολογισμό.

   • Το ΤΑΙΠΕΔ (νυν ΕΕΣΥΠ) έχει την ευθύνη ολοκλήρωσης των διαδικασιών, ώστε τα έσοδα να καταγραφούν εντός του β’ εξαμήνου, ενισχύοντας θεαματικά το τελικό αποτέλεσμα του 2025.

2. Επιπλέον Ιδιωτικοποιήσεις και Έργα Υποδομών:

   • Το πρόγραμμα αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας μέσω ΤΑΙΠΕΔ περιλαμβάνει νέες παραχωρήσεις λιμένων, την προώθηση του ΟΛΘ και ΟΛΠ, καθώς και υποδομές logistics και μαρίνες, που μπορούν να αποδώσουν επιπρόσθετα έσοδα.

   • Παράλληλα, η προετοιμασία έργων στρατηγικής σημασίας στο πλαίσιο του RRF (Ελλάδα 2.0) θα κινητοποιήσει πόρους και θα ενισχύσει την εισροή κεφαλαίων στην οικονομία.

3. Επίδοση Φορολογικών Εσόδων και Πάταξη Φοροδιαφυγής:

   • Η κυβέρνηση ποντάρει στη διατήρηση της υψηλής απόδοσης των εσόδων, κυρίως από ΦΠΑ και φόρους εισοδήματος, χάρη στα νέα ψηφιακά εργαλεία ελέγχου (ηλεκτρονικές διασταυρώσεις, myDATA).

   • Το φθινόπωρο, παραδοσιακά περίοδος αυξημένων φορολογικών εισπράξεων (προκαταβολές φόρου, ΕΝΦΙΑ), θα λειτουργήσει υποστηρικτικά στον στόχο.

4. Διαχείριση Δαπανών και Επενδυτική Ένταση:

   • Η συγκράτηση των λειτουργικών δαπανών και η ορθολογική διαχείριση των εξοπλιστικών προγραμμάτων παραμένουν βασική πρόκληση.

   • Η κυβέρνηση αναμένεται να επιταχύνει την εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) στο β’ εξάμηνο, καλύπτοντας μέρος της υποεκτέλεσης του πρώτου εξαμήνου, ιδιαίτερα σε έργα υποδομών και πράσινης μετάβασης.

5. Επιπτώσεις από το Μακροοικονομικό Περιβάλλον:

   • Η πορεία της οικονομίας, ο πληθωρισμός και τα επιτόκια θα επηρεάσουν τόσο την κατανάλωση όσο και τις εισπράξεις από έμμεσους φόρους.

   • Θετική επίδραση αναμένεται από τον τουρισμό, ο οποίος στο β’ εξάμηνο παραδοσιακά ενισχύει σημαντικά τα δημόσια έσοδα.

Εφόσον το ΤΑΙΠΕΔ ολοκληρώσει επιτυχώς τις προγραμματισμένες παραχωρήσεις και τα φορολογικά έσοδα διατηρηθούν σε ανοδική τροχιά, το τελικό πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 θα μπορούσε να ξεπεράσει σημαντικά τον στόχο του προϋπολογισμού. Αυτό θα δώσει περιθώρια για νέα μέτρα στήριξης ή φορολογικές ελαφρύνσεις, τα οποία πιθανόν θα ανακοινωθούν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ).

Διαβάστε επίσης: Τράπεζα της Ελλάδος: Πρωτογενές ταμειακό πλεόνασμα 4,15 δισ. ευρώ στο εξάμηνο