Ο Κυριάκος Πιερρακάκης προειδοποιεί για βαθιά γεωπολιτική κρίση και καλεί την Ευρώπη να κινηθεί γρήγορα με επενδύσεις
Την ανάγκη η Ευρώπη να κινηθεί γρήγορα και συντονισμένα απέναντι στις γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις που διαμορφώνονται διεθνώς υπογράμμισε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στο «EIB Group Forum 2026: A strong Europe in a changing world».
Ο κ. Πιερρακάκης προειδοποίησε ότι η διεθνής κατάσταση, με επίκεντρο τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, δημιουργεί μια «βαθιά ανησυχητική κρίση» με άμεσες οικονομικές συνέπειες για την Ευρώπη. Όπως τόνισε, η εποχή της «γεωπολιτικής αθωότητας» έχει τελειώσει και η ευρωπαϊκή κυριαρχία αποτελεί πλέον βασική προϋπόθεση για την οικονομική επιβίωση και τη θεσμική ισχύ της Ένωσης.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή και οι οικονομικές επιπτώσεις
Ο υπουργός επισήμανε ότι η Μέση Ανατολή βρίσκεται στον πυρήνα των παγκόσμιων ενεργειακών ροών και των βασικών εμπορικών διαδρόμων, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε αποσταθεροποίηση στην περιοχή έχει άμεσο αντίκτυπο στην παγκόσμια οικονομία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η κλιμάκωση της κρίσης ήδη προκαλεί αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, ενώ παράλληλα ενισχύει το κόστος μεταφορών και ασφάλισης. Η συνολική έκταση των οικονομικών επιπτώσεων θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της κρίσης και την ένταση της αβεβαιότητας που θα επικρατήσει στις διεθνείς αγορές.
Όπως σημείωσε, όσο περισσότερο διαρκεί η αστάθεια τόσο μεγαλύτερη θα είναι η πίεση στις εφοδιαστικές αλυσίδες, στις ναυτιλιακές ροές και στην εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Το πρόβλημα ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι πέρα από τις γεωπολιτικές προκλήσεις, η Ευρώπη αντιμετωπίζει ένα βαθύτερο δομικό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας.
Η παραγωγικότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνεται με χαμηλότερους ρυθμούς σε σύγκριση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ το χάσμα μεταξύ των δύο οικονομιών έχει διευρυνθεί σημαντικά τα τελευταία είκοσι χρόνια.
Παράλληλα, οι δημογραφικές εξελίξεις επιβαρύνουν την ευρωπαϊκή οικονομία. Μέχρι το 2040 το εργατικό δυναμικό της Ευρώπης ενδέχεται να μειώνεται κατά περίπου δύο εκατομμύρια άτομα κάθε χρόνο, γεγονός που καθιστά την αύξηση της παραγωγικότητας ακόμη πιο κρίσιμη.
Όπως τόνισε, η ανάπτυξη δεν μπορεί πλέον να βασίζεται στην αύξηση της απασχόλησης, αλλά πρέπει να προκύψει από την καινοτομία, τις επενδύσεις και την αποτελεσματική κατανομή κεφαλαίων.
Η πρόκληση της αξιοποίησης των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων
Ο υπουργός σημείωσε ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει έλλειψη κεφαλαίων, αλλά πρόβλημα στην κινητοποίησή τους προς παραγωγικές επενδύσεις.
Οι Ευρωπαίοι αποταμιεύουν περίπου 1,4 τρισεκατομμύρια ευρώ ετησίως, ωστόσο μεγάλο μέρος αυτών των κεφαλαίων παραμένει σε καταθέσεις χαμηλής απόδοσης αντί να κατευθύνεται σε επενδύσεις και καινοτόμες επιχειρήσεις.
Ταυτόχρονα, οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχονται περίπου στο 2,2% του ΑΕΠ, όταν στις Ηνωμένες Πολιτείες φθάνουν περίπου στο 3,4%.
Αντίστοιχα, οι επενδύσεις venture capital στην Ευρώπη αντιστοιχούν μόλις στο 0,3% του ΑΕΠ, έναντι περίπου 0,7% στις ΗΠΑ.
Ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων
Στην ομιλία του, ο κ. Πιερρακάκης στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ως βασικού εργαλείου χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής ανάπτυξης.
Όπως ανέφερε, η ΕΤΕπ και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων δεν λειτουργούν απλώς ως δανειστές, αλλά ως θεσμοί που μειώνουν τον επενδυτικό κίνδυνο και προσελκύουν ιδιωτικά κεφάλαια σε στρατηγικά έργα.
Η δυνατότητα μετατροπής επενδυτικών σχεδίων σε έργα ελκυστικά για την αγορά αποτελεί, σύμφωνα με τον ίδιο, βασικό παράγοντα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Ψηφιακή χρηματοδότηση και ψηφιακό ευρώ
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο της ψηφιακής χρηματοδότησης ως βασικού εργαλείου εκσυγχρονισμού του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Τεχνολογίες όπως τα συστήματα κατανεμημένου καθολικού (DLT) και η διαδικασία tokenisation μπορούν να μειώσουν το κόστος χρηματοδότησης και να διευκολύνουν τη σύνδεση επιχειρήσεων με επενδυτές σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Παράλληλα, επεσήμανε τη σημασία της ανάπτυξης του ψηφιακού ευρώ, το οποίο θα διασφαλίσει ότι η ρευστότητα της κεντρικής τράπεζας θα παραμείνει διαθέσιμη και στην ψηφιακή εποχή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, εάν το νομοθετικό πλαίσιο εγκριθεί μέσα στο 2026, θα μπορούσε να ξεκινήσει πιλοτική εφαρμογή το 2027, ενώ το σύστημα θα μπορούσε να είναι έτοιμο για πιθανή έκδοση γύρω στο 2029.
Η ανάγκη για ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία
Κλείνοντας την ομιλία του, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να οικοδομήσει ένα σύστημα χρηματοδότησης που θα ενισχύει την καινοτομία, θα διευκολύνει τις επενδύσεις και θα διασφαλίζει τη στρατηγική αυτονομία της.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, η επιλογή δεν είναι μεταξύ καινοτομίας και σταθερότητας, αλλά το κατά πόσο η Ευρώπη διαθέτει τη στρατηγική σαφήνεια και την πολιτική αυτοπεποίθηση για να πετύχει και τα δύο.
Διαβάστε επίσης: Πιερρακάκης με Κόστα, φον ντερ Λάιεν και Λαγκάρντ: Στις Βρυξέλλες το «τετ α τετ» κορυφής για την ευρωπαϊκή οικονομία
Μ.Η.Τ. 242183