Ψηφιακό ευρώ ή stablecoins; Η μάχη για τον έλεγχο του χρήματος στην Ευρώπη μόλις ξεκίνησε

Ψηφιακό ευρώ ή stablecoins; Η Ευρώπη δίνει μάχη για τον έλεγχο του χρήματος – Τι σχεδιάζει η ΕΚΤ έως το 2028

Η επόμενη μεγάλη μάχη στην παγκόσμια οικονομία δεν αφορά πλέον μόνο τα επιτόκια, τον πληθωρισμό ή την ανάπτυξη. Αφορά τον έλεγχο του ίδιου του χρήματος.

Καθώς οι τεχνολογικοί κολοσσοί διευρύνουν την παρουσία τους στον χρηματοπιστωτικό τομέα και τα stablecoins αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη διείσδυση στις διεθνείς αγορές, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα κρίσιμο στρατηγικό δίλημμα: θα παραμείνει το χρήμα υπό δημόσιο και ευρωπαϊκό έλεγχο ή θα περάσει σταδιακά στα χέρια ιδιωτικών ψηφιακών πλατφορμών;

Η συζήτηση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιταχύνει τις διαδικασίες για την υλοποίηση του ψηφιακού ευρώ, την ώρα που οι μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας του κόσμου εξετάζουν ολοένα πιο ενεργά την έκδοση δικών τους ψηφιακών νομισμάτων.

Οι τεχνολογικοί γίγαντες εισέρχονται στην αγορά χρήματος

Η Amazon, η Meta, η Google και άλλοι διεθνείς τεχνολογικοί κολοσσοί διαθέτουν ήδη τεράστια ψηφιακά οικοσυστήματα που αγγίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια καταναλωτές καθημερινά.

Οι περισσότερες ψηφιακές πληρωμές στην Ευρώπη πραγματοποιούνται ήδη μέσω αμερικανικών δικτύων όπως Visa, Mastercard και PayPal, ενώ υπηρεσίες όπως Apple Pay και Google Pay έχουν μετατραπεί σε βασικό εργαλείο συναλλαγών για εκατομμύρια Ευρωπαίους.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, περίπου το 60% των συναλλαγών με κάρτες στην Ευρωζώνη διεκπεραιώνεται μέσω αμερικανικών παρόχων, γεγονός που αναδεικνύει τη μεγάλη εξάρτηση της Ευρώπης από εξωευρωπαϊκές υποδομές πληρωμών.

Η ανησυχία εντείνεται καθώς εταιρείες όπως η Amazon, η Alphabet και η Alipay διαθέτουν ήδη άδειες ηλεκτρονικού χρήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για έκδοση stablecoins σε ευρώ στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κανονισμού MiCA.

Stablecoins: Η νέα πρόκληση για τις τράπεζες και τις κυβερνήσεις

Τα stablecoins αποτελούν ψηφιακά νομίσματα που συνδέονται με την αξία παραδοσιακών νομισμάτων όπως το ευρώ ή το δολάριο και έχουν σχεδιαστεί ώστε να διατηρούν σταθερή ισοτιμία.

Η αγορά των stablecoins σε ευρώ παραμένει ακόμη μικρή σε σχέση με τα αντίστοιχα δολαριακά προϊόντα, ωστόσο παρουσιάζει εντυπωσιακή ανάπτυξη.

Η συνολική κεφαλαιοποίηση των stablecoins που συνδέονται με το ευρώ ανήλθε στα περίπου 900 εκατ. δολάρια στα μέσα του 2026, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό. Την ίδια στιγμή, τα stablecoins σε δολάρια ξεπερνούν συνολικά τα 300 δισ. δολάρια, με κυρίαρχους παίκτες τα USDT της Tether και USDC της Circle.

Παρά τη μικρή τους συμμετοχή στη συνολική αγορά, οι ευρωπαϊκές ρυθμιστικές αρχές εκτιμούν ότι η ταχεία εξάπλωσή τους μπορεί να δημιουργήσει νέους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Ο φόβος της ΕΚΤ: Ιδιωτικό χρήμα αντί για δημόσιο νόμισμα

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αντιμετωπίζει με ιδιαίτερη επιφυλακτικότητα την εξάπλωση των stablecoins.

Η βασική ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι να αποκτήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην κυκλοφορία και διαχείριση χρήματος, μεταφέροντας σημαντικό μέρος της οικονομικής ισχύος εκτός του παραδοσιακού τραπεζικού συστήματος.

Παράλληλα, η ΕΚΤ εκτιμά ότι η περαιτέρω εξάπλωση των stablecoins μπορεί να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη διεθνή κυριαρχία του δολαρίου εις βάρος του ευρώ.

Σε περιόδους χρηματοπιστωτικής αναταραχής, η δυνατότητα άμεσης μεταφοράς κεφαλαίων από τραπεζικούς λογαριασμούς προς stablecoins θα μπορούσε επίσης να επιταχύνει φαινόμενα μαζικών αναλήψεων και να αυξήσει την αστάθεια του τραπεζικού συστήματος.

Το ψηφιακό ευρώ ως ευρωπαϊκή απάντηση

Απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις, η ΕΚΤ προωθεί το ψηφιακό ευρώ ως τη δημόσια και ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση.

Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί ηλεκτρονική μορφή του ενιαίου νομίσματος, εκδιδόμενη απευθείας από την κεντρική τράπεζα και διαθέσιμη σε πολίτες και επιχειρήσεις για καθημερινές συναλλαγές.

Στόχος του σχεδίου δεν είναι απλώς η τεχνολογική αναβάθμιση των πληρωμών, αλλά η διασφάλιση της ευρωπαϊκής νομισματικής κυριαρχίας σε μια εποχή όπου η τεχνολογία μεταβάλλει ριζικά τον τρόπο διακίνησης του χρήματος.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι το ψηφιακό ευρώ θα μπορεί να χρησιμοποιείται τόσο σε φυσικά καταστήματα όσο και σε ηλεκτρονικές συναλλαγές, λειτουργώντας ως δημόσια εναλλακτική λύση απέναντι στις ιδιωτικές ψηφιακές πλατφόρμες.

Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το έργο θα είναι τεχνικά έτοιμο έως το 2028.

Η Ευρώπη χτίζει το δικό της οικοσύστημα ψηφιακών πληρωμών

Παράλληλα με το ψηφιακό ευρώ, ο ευρωπαϊκός χρηματοπιστωτικός τομέας επιχειρεί να δημιουργήσει τις δικές του λύσεις.

Ήδη εννέα μεγάλες ευρωπαϊκές τράπεζες, μεταξύ των οποίων οι BBVA, ING και UniCredit, έχουν προχωρήσει στη δημιουργία κοινοπραξίας για την έκδοση stablecoin σε ευρώ πλήρως συμβατού με το κανονιστικό πλαίσιο MiCA.

Μέχρι σήμερα η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών έχει εγκρίνει 19 εκδότες ηλεκτρονικών χρηματοοικονομικών tokens από 11 κράτη-μέλη, ενώ στην αγορά δραστηριοποιούνται ήδη προϊόντα όπως το EURCV της Société Générale, το EUR της Banking Circle και το EURS της Stasis.

Το πραγματικό διακύβευμα

Η αντιπαράθεση ανάμεσα στο ψηφιακό ευρώ και τα stablecoins δεν είναι τεχνολογική. Είναι γεωοικονομική και βαθιά πολιτική.

Το ερώτημα που καλούνται να απαντήσουν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί είναι ποιος θα ελέγχει τις πληρωμές, τα δεδομένα και τελικά το ίδιο το χρήμα στην ψηφιακή εποχή.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι Big Tech και οι ιδιωτικές πλατφόρμες που υπόσχονται ταχύτητα, καινοτομία και ευκολία. Από την άλλη, οι ευρωπαϊκές αρχές επιδιώκουν να διατηρήσουν τον έλεγχο μιας κρίσιμης οικονομικής υποδομής που θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την αυτονομία της Ένωσης.

Η μάχη μόλις ξεκίνησε, αλλά οι αποφάσεις που θα ληφθούν τα επόμενα δύο έως τρία χρόνια θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το ποιος θα κρατά τα «κλειδιά» του χρήματος στην Ευρώπη για τις επόμενες δεκαετίες.

Διαβάστε επίσης: Fed: Η διάδοση των stablecoins μπορεί να ενδυναμώσει τον ρόλο του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος