Με αιχμή την ανάγκη διατήρησης της δημοσιονομικής σύνεσης, αλλά και τη διεκδίκηση ισότιμης αντιμετώπισης στο ευρωπαϊκό σχέδιο ενίσχυσης της άμυνας, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή παρεμβαίνει με ερευνητικό σημείωμα που καταγράφει τις δημοσιονομικές και γεωπολιτικές προκλήσεις της Ελλάδας.
Το σημείωμα των καθηγητών Αλέξανδρου Κοντονίκα (University of Essex) και Γιάννη Τσουκαλά (University of Glasgow), εξετάζει τις εξελίξεις σε 10 ευρωπαϊκές οικονομίες και παρουσιάζει μια ολοκληρωμένη εικόνα της ελληνικής θέσης. Μεταξύ άλλων, υπογραμμίζεται η θεαματική μείωση του λόγου χρέους/ΑΕΠ κατά 54,8 μονάδες από το 2021, η επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων και η ανάγκη να μην τεθεί αυτή η πρόοδος σε κίνδυνο.
Άμυνα και ReArm Europe: Δίκαιη μεταχείριση για τους «συνεπείς»
Στο επίκεντρο του σημειώματος βρίσκεται το ευρωπαϊκό σχέδιο ReArm Europe, το οποίο, όπως σημειώνεται, δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως πρόφαση για χαλάρωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, αλλά ως ευκαιρία για αντικατάσταση εθνικών πόρων από κοινοτική χρηματοδότηση.
Η Ελλάδα καταγράφει σταθερά υψηλότερες αμυντικές δαπάνες από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – 2,6% του ΑΕΠ το 2022 έναντι 1,3% στην Ε.Ε. – και βρίσκεται στην πρωτοπορία της κοινής ευρωπαϊκής ασφάλειας. Σε αυτό το πλαίσιο, η έκθεση ζητά δίκαιη αντιμετώπιση για τις χώρες που έχουν ιστορικά σηκώσει το βάρος της αμυντικής επάρκειας.
Η πρόταση περιλαμβάνει:
-
Ισότιμη μεταχείριση χωρών όπως η Ελλάδα, η Πολωνία και η Εσθονία
-
Προώθηση του διαλόγου για κοινό ευρωπαϊκό χρέος, πέραν του ήδη προβλεπόμενου χαρτοφυλακίου των 150 δισ. ευρώ
-
Ρόλο-κλειδί της ΕΚΤ σε περίπτωση αναταράξεων ή πληθωριστικών πιέσεων, με προειδοποίηση ότι τέτοια σενάρια μπορεί να περιορίσουν τη νομισματική παρέμβαση
Το «πριμ σταθερότητας» και η θωράκιση έναντι της αβεβαιότητας
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα του σημειώματος είναι το ευνοϊκό προφίλ του ελληνικού χρέους:
-
70% του χρέους κατέχεται από τον επίσημο τομέα
-
Μέση ωρίμανση 18,8 έτη
-
Μέσο πραγματικό επιτόκιο μόλις 1,73% το 2024, έναντι 3,4% για τα 10ετή ομόλογα στην αγορά
Η Ελλάδα απολαμβάνει, όπως επισημαίνεται, ένα «πριμ σταθερότητας» 1,67%, το οποίο μεταφράζεται σε σημαντικές εξοικονομήσεις για το Δημόσιο. Η παρουσία μακροπρόθεσμων επενδυτών («buy and hold») και η προστατευτική στάση της ΕΚΤ απέναντι στις αγορές ενισχύουν τη θωράκιση της χώρας.
Ωστόσο, τονίζεται ότι η αυξανόμενη ανάγκη έκδοσης χρέους από τα κράτη-μέλη για την άμυνα, τις υποδομές και την ενεργειακή μετάβαση, ενδέχεται να ασκήσει πιέσεις στο κόστος δανεισμού. Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα δεν μπορεί να εφησυχάζει, καθώς οι μελλοντικές εκδόσεις θα γίνονται σε δυσμενέστερους όρους.
Μ.Η.Τ. 242183