Άνοδος στις καταθέσεις παρά τον πληθωρισμό – Η εικόνα της ελληνικής οικονομίας από την ΤτΕ

Οι καταθέσεις των νοικοκυριών στην Ελλάδα συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία, ξεπερνώντας τα 150 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2024, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ). Αν και τον Ιανουάριο 2025 μειώθηκαν κατά 1 δισ. ευρώ, παραμένουν στα επίπεδα του δεύτερου εξαμήνου του 2011.

Ωστόσο, απέχουν σημαντικά από το ιστορικό υψηλό των 198,6 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2009, ενώ τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι η κατανομή των καταθέσεων είναι άνιση: μόνο το 16% των λογαριασμών περιέχει ποσά άνω των 5.000 ευρώ.

Πώς εξελίχθηκαν οι καταθέσεις τα τελευταία χρόνια

Η τάση αύξησης των καταθέσεων δεν ήταν συνεχής αλλά σηματοδοτήθηκε από τρεις κρίσιμες περιόδους:

1. 2017 – Αποκατάσταση εμπιστοσύνης μετά την κρίση

   • Το ναδίρ σημειώθηκε τον Μάρτιο του 2017, όταν οι καταθέσεις έπεσαν στα 98,8 δισ. ευρώ, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 22 ετών.
   • Μετά την οριστική άρση των capital controls, οι αποταμιεύσεις άρχισαν να επιστρέφουν στο τραπεζικό σύστημα.

2. 2020-2021 – Ενίσχυση μέσω μέτρων στήριξης

   • Η πανδημία οδήγησε σε αυξημένη αποταμίευση, καθώς τα μέτρα στήριξης δημιούργησαν ένα περιβάλλον λιγότερων δαπανών και περισσότερων καταθέσεων.
   • Το ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα ξεπέρασε την κατανάλωση, ενισχύοντας τη ροή κεφαλαίων στις τράπεζες.

3. 2022-2024 – Πληθωρισμός και αυξήσεις επιτοκίων

   • Η αύξηση του πληθωρισμού και η απόσυρση των μέτρων στήριξης άρχισαν να περιορίζουν τις αποταμιεύσεις.
   • Η άνοδος των επιτοκίων και τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά κονδύλια συνέβαλαν στη δημιουργία νέας καταθετικής βάσης, ιδιαίτερα μέσω επιχειρηματικών επενδύσεων.

Καταθέσεις στην Ευρωζώνη – Πού βρίσκεται η Ελλάδα

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ΕΚΤ για τον Ιανουάριο 2025:

• Οι καταθέσεις των νοικοκυριών στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 3,3% σε ετήσια βάση, ελάχιστα χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (3,4%).
• Ωστόσο, η χώρα βρίσκεται στην 6η θέση από το τέλος ανάμεσα στις 20 χώρες της Ευρωζώνης όσον αφορά τον ρυθμό αύξησης των καταθέσεων.

Οι καταθέσεις των επιχειρήσεων σε επίπεδα-ρεκόρ

Την ώρα που οι καταθέσεις των νοικοκυριών αυξάνονται σταδιακά, οι επιχειρηματικές καταθέσεις εκτοξεύονται.

• Ιανουάριος 2025: Άνοδος 11,1%, έναντι μέσου όρου 3,3% στην Ευρωζώνη.
• Η Ελλάδα κατατάσσεται 5η στη λίστα των χωρών με την ταχύτερη αύξηση επιχειρηματικών καταθέσεων.
• Δεκέμβριος 2024: Το συνολικό ύψος των καταθέσεων των επιχειρήσεων ανήλθε στα 48,99 δισ. ευρώ, το υψηλότερο επίπεδο όλων των εποχών.

Η άνοδος αυτή συνδέεται με την αυξημένη επιχειρηματική δραστηριότητα, τη χρηματοδότηση από ευρωπαϊκά προγράμματα (ΤΑΑ, ΕΣΠΑ) και την προσαρμογή των εταιρειών στα νέα οικονομικά δεδομένα.

Τι σημαίνουν αυτά τα δεδομένα για την οικονομία

Οι αυξημένες καταθέσεις, τόσο από νοικοκυριά όσο και από επιχειρήσεις, αποτελούν ένδειξη σταθεροποίησης της οικονομίας. Ωστόσο, η πορεία των αποταμιεύσεων εξαρτάται από:

• Την πορεία του πληθωρισμού και τις αποφάσεις νομισματικής πολιτικής.
• Την εξέλιξη των εισοδημάτων και της κατανάλωσης.
• Την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων που επηρεάζουν τις επιχειρηματικές επενδύσεις και, κατά συνέπεια, τη συνολική ρευστότητα στην αγορά.

Εάν ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας παραμείνει θετικός, οι καταθέσεις αναμένεται να συνεχίσουν τη σταδιακή τους αύξηση, με τη δυναμική των επιχειρήσεων να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη συνολική εικόνα της αγοράς.