Οι ΗΠΑ ενεργοποιούν νέους δασμούς έως 50% σε 80 χώρες από 1η Αυγούστου 2025. Πώς επηρεάζονται Ευρώπη, Καναδάς και Βραζιλία

Σε μια ιστορική και αμφιλεγόμενη εμπορική κίνηση, η κυβέρνηση Τραμπ ενεργοποιεί αύριο, 1η Αυγούστου 2025, νέο πακέτο δασμών σε δεκάδες χώρες, έπειτα από μήνες αναβολών. Η απόφαση, που αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά το παγκόσμιο εμπόριο, αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής επαναφοράς της βιομηχανικής βάσης των ΗΠΑ και άσκησης πίεσης σε εμπορικούς εταίρους.

Όπως ανακοίνωσε επίσημα ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ, το νέο καθεστώς δασμών θα τεθεί σε ισχύ χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση, καλύπτοντας περισσότερα από 80 κράτη, μεταξύ των οποίων οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Ινδονησία και οι Φιλιππίνες.

Οι δασμοί θα κυμαίνονται από 11% έως 50%, ανάλογα με το είδος και την προέλευση των προϊόντων. Παρότι επτά χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ε.Ε. πέτυχαν ειδικές συμφωνίες για ηπιότερες επιβαρύνσεις (15% αντί 20%), ο Λευκός Οίκος απέχει ακόμη από τον φιλόδοξο στόχο για «δεκάδες διμερείς συμφωνίες» εντός 90 ημερών.

Με ανάρτησή στα social media ο Ντόναλντ Τραμπ παραπέμπει σε μια «ιστορική εμπορική συμφωνία» μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όπως σχολιάζει, η Ευρώπη δεσμεύτηκε να αγοράσει ενέργεια συνολικής αξίας 750 δισεκατομμυρίων δολαρίων από τις ΗΠΑ

Donald J. Trump Truth Social 07.31.25 12:25 AM EST pic.twitter.com/zgucwgsZbe

— Fan Donald J. Trump Posts From Truth Social (@TrumpDailyPosts) July 31, 2025

Στο στόχαστρο Βραζιλία, Καναδάς και ο χαλκός – Πολιτικά κίνητρα πίσω από τις εμπορικές κυρώσεις

Η Βραζιλία είναι ο μεγάλος “χαμένος” του νέου γύρου, καθώς επιβάλλονται δασμοί 50% λόγω της πολιτικής έντασης που προκλήθηκε από τις διώξεις εις βάρος του πρώην προέδρου Μπολσονάρου. Ο Ντόναλντ Τραμπ, επικαλούμενος πολιτική εκδίκηση, υπέγραψε χθες το σχετικό εκτελεστικό διάταγμα, το οποίο θα τεθεί σε εφαρμογή από 6 Αυγούστου.

Παράλληλα, ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε την επιβολή αντίστοιχου ύψους δασμών (50%) στις εισαγωγές χαλκού, ένα μέτρο που ενδέχεται να επηρεάσει κρίσιμες βιομηχανικές αλυσίδες, δεδομένης της σημασίας του χαλκού για την πράσινη μετάβαση και την κατασκευή ηλεκτρικών οχημάτων.

Όσον αφορά τον Καναδά, η εμπορική συνεργασία περνά κρίση. Η Ουάσινγκτον εμφανίζεται δυσαρεστημένη τόσο από την επιβολή «φόρου ψηφιακών υπηρεσιών» σε αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς όσο και από την απόφαση της Οτάβα να αναγνωρίσει παλαιστινιακό κράτος. Οι διμερείς διαπραγματεύσεις έχουν παγώσει, με το διπλωματικό κλίμα να επιδεινώνεται συνεχώς.

Οικονομικές συνέπειες: Ρίσκο πληθωρισμού και επιβράδυνση ανάπτυξης

Η επιβολή των νέων δασμών προκαλεί έντονες ανησυχίες στους αναλυτές και τα think tanks. Σύμφωνα με μελέτη του Budget Lab του πανεπιστημίου Yale, ο μέσος όρος των δασμών που ίσχυε στα τέλη Ιουλίου 2025 ξεπερνά ήδη το 18%, επίπεδο ρεκόρ από την εποχή του 1933. Με τις νέες επιβαρύνσεις, ο δείκτης αυτός αναμένεται να κινηθεί ακόμα υψηλότερα, προκαλώντας «παρενέργειες» στις καταναλωτικές τιμές και στο διαθέσιμο εισόδημα.

Η επικεφαλής οικονομολόγος της Nationwide, Κάθι Μπόστιαντσιτς, εκτιμά ότι «οι δασμοί ροκανίζουν σταδιακά τη δραστηριότητα», ενώ σύμφωνα με τον Σάμιουελ Τομπς (Pantheon Macroeconomics), η αναπτυξιακή δυναμική των ΗΠΑ το β’ εξάμηνο του 2025 αναμένεται να υποχωρήσει κάτω του 1% σε ετήσιο ρυθμό.

Παρά τη θετική επίδοση στο δεύτερο τρίμηνο, οι περισσότεροι οικονομολόγοι βλέπουν αυτήν την άνοδο ως τεχνητή και παροδική. Η ανάπτυξη το πρώτο εξάμηνο περιορίστηκε μόλις στο 1,3%, γεγονός που συνδέεται άμεσα με την πολιτική δασμών.

Στο πεδίο του πληθωρισμού, ο καθηγητής Τζέισον Φέρμαν από το Harvard προβλέπει άνοδο στο 3%, δυσχεραίνοντας περαιτέρω τη θέση της Federal Reserve. Η Fed διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια και, σύμφωνα με τις δηλώσεις του προέδρου της Τζερόμ Πάουελ, δεν υπάρχουν άμεσα περιθώρια μείωσης, απογοητεύοντας τον Λευκό Οίκο.

 Οι νέοι δασμοί φέρνουν μαζί τους πολλαπλές προκλήσεις – γεωπολιτικές, διπλωματικές και οικονομικές. Η επιλογή του Τραμπ να προχωρήσει σε τόσο εκτεταμένα μέτρα αναδιαμορφώνει τη διεθνή εμπορική σκακιέρα, την ώρα που η παγκόσμια οικονομία αναζητεί ισορροπία εν μέσω αβεβαιότητας. Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν εάν η στρατηγική αυτή θα ενισχύσει τη θέση των ΗΠΑ ή αν θα επιδεινώσει τις παγκόσμιες ανισορροπίες.