Σε ομηρία οι πρώην εργαζόμενοι Σκαραμαγκά: Τα απλήρωτα εκατομμύρια

Σε ιδιότυπη ομηρία παραμένουν οι πρώην εργαζόμενοι στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά (Ελληνικά Ναυπηγεία – ΕΝΑΕ), που αποδέχθηκαν τις απολύσεις τους από την προβληματική εταιρεία από το 2022, χωρίς όμως να έχουν τηρηθεί και οι δεσμεύσεις της κυβέρνησης για την πληρωμή εκατομμυρίων που τους οφείλονται.

Οι οφειλές της εταιρείας, η οποία τελεί υπό ειδική διαχείριση από το 2018, αφορούν δεδουλευμένες αποδοχές και αποζημιώσεις από τον Απρίλιο του 2012 έως τον Ιανουάριο του 2023, οπότε και καταγγέλθηκαν οι συμβάσεις εργασίας τους. Συνολικά, πρόκειται για ποσά που ξεπερνούν τα 200 εκατ. ευρώ.

Ένα σημαντικό μέρος αυτών των οφειλών (Απρίλιος 2012 – Απρίλιος 2014) οι εργαζόμενοι είχαν εξασφαλίσει μέσω κατάσχεσης στα χέρια του Δημοσίου ποσών που θα επιδικάζονταν υπέρ της εταιρείας από το Διεθνές Διαιτητικό Δικαστήριο του ICC για τις διαφορές στην παλιά υπόθεση των υποβρυχίων.

Τον Δεκέμβριο του 2022, μετά από διαπραγματεύσεις, επήλθε μια κρίσιμη συμφωνία με τον τότε υπουργό Οικονομικών, Κωστή Χατζηδάκη. Οι εργαζόμενοι θα λάμβαναν τις αποζημιώσεις τους και τις οφειλόμενες αποδοχές από τον Μάιο του 2014 και εξής (όταν εργάζονταν για το Πολεμικό Ναυτικό) ως προνομιακές απαιτήσεις, υπό τον όρο ότι θα παραιτούνταν από την κατάσχεση που είχαν επιβάλει στο Δημόσιο.

Οι εργαζόμενοι τήρησαν τη συμφωνία: παραιτήθηκαν από την κατάσχεση και αποδέχθηκαν, ουσιαστικά, τις απολύσεις τους. Με νομοθετικές ρυθμίσεις, αποδόθηκε στην ειδική διαχείριση το ποσό των 123 εκατ. ευρώ (που είχε καταδικαστεί να πληρώσει το Δημόσιο από την πρώτη απόφαση του ICC – ICC 1), ώστε να καλυφθούν οι προνομιακές απαιτήσεις.

Ωστόσο, παρά τη δέσμευση, παραμένουν απλήρωτα ποσά ύψους 29,5 εκατ. ευρώ για προνομιακές απαιτήσεις (διαφορές αποδοχών και αποζημιώσεις) και 103,5 εκατ. ευρώ για μη προνομιακές απαιτήσεις. Η ειδική διαχείριση δεν διαθέτει πλέον άλλα κονδύλια προς διανομή.

Η υπαναχώρηση Πιερρακάκη

Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται ένα επιπλέον ποσό περίπου 13 εκατ. ευρώ που οι εργαζόμενοι ζητούν να αποδοθεί στην ειδική διαχείριση από το Δημόσιο. Το ποσό αυτό προέρχεται από:

• Αχρεωστήτως παρακρατηθέντα φόρο επί των τόκων.
• Επιστροφή ΦΠΑ.
• Παρακρατηθέντα ποσά από κατασχέσεις που δεν θα έπρεπε να υπολογιστούν.
• Πρόστιμα και προσαυξήσεις από ΑΑΔΕ και ΕΦΚΑ.

Η προηγούμενη ηγεσία του υπουργείου (Κωστής Χατζηδάκης) είχε συμφωνήσει στην απόδοση αυτού του ποσού και είχε συνταχθεί σχετική νομοθετική διάταξη. Αντίθετα, η νέα πολιτική ηγεσία (Κυριάκος Πιερρακάκης) φέρεται να αγνοεί αυτές τις δεσμεύσεις και αρνείται ακόμη και να συναντήσει τους εκπροσώπους των εργαζομένων, γεγονός που προκαλεί έντονες αντιδράσεις και κινητοποιήσεις.

Επιπλέον, η πρόσφατη απόφαση του ICC (ICC 2), αν και επιδικάζει 91,2 εκατ. ευρώ υπέρ της ΕΝΑΕ (εκ των οποίων 82,84 εκατ. ευρώ αφορούν μισθοδοσία του προσωπικού), προέβη σε ολικό συμψηφισμό με τα 165 εκατ. ευρώ που επιδικάστηκαν υπέρ του Δημοσίου. Αυτό σημαίνει ότι, παρότι το ποσό αφορά δεδουλευμένες αποδοχές, οι εργαζόμενοι δεν μπορούν να εισπράξουν τίποτα. Ζητούν να αρθεί μερικώς ο συμψηφισμός ώστε το ποσό των 82,84 εκατ. ευρώ να δοθεί στην ειδική διαχείριση για την εξόφληση των προνομιακών τους απαιτήσεων.

Γιατί δεν συνέχισαν με τον Γ. Προκοπίου

Η πώληση των Ναυπηγείων στον εφοπλιστή Γιώργο Προκοπίου είχε συνοδευτεί από υποσχέσεις για την πρόσληψη των πρώην εργαζομένων. Τελικά, αυτές οι δεσμεύσεις δεν τηρήθηκαν παρά μόνο για ένα πολύ μικρό αριθμό ατόμων, με όρο μάλιστα την παραίτηση από μέλη του σωματείου.

Οι υπόλοιποι, μετά τις απολύσεις του Ιανουαρίου 2023, εντάχθηκαν σε διετή προγράμματα της ΔΥΠΑ, τοποθετούμενοι σε φορείς όπως η ΣΤΑΣΥ, η ΟΣΥ και το Πολεμικό Ναυτικό.

Η δέσμευση της κυβέρνησης ήταν πως, από τον δεύτερο χρόνο, θα άρχιζαν οι διαδικασίες για τη μετατροπή των συμβάσεών τους σε αορίστου χρόνου. Παρόλο που οι διοικήσεις των φορέων αναγνωρίζουν την αναγκαιότητα και την εμπειρία τους, τίποτα δεν έχει προχωρήσει και τα προγράμματα της ΔΥΠΑ λήγουν τον Απρίλιο του 2026, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν να μείνουν ξανά στον αέρα.

Οι πρώην εργαζόμενοι, έχοντας αποδεχτεί τις απολύσεις και παραιτηθεί από την κατάσχεση με αντάλλαγμα την εξόφληση των προνομιακών τους απαιτήσεων, ζητούν πλέον:

1. Άμεση μετατροπή των συμβάσεών τους σε αορίστου χρόνου στους φορείς όπου εργάζονται.
2. Τήρηση των δεσμεύσεων για την καταβολή του υπολοίπου των προνομιακών τους απαιτήσεων.

Όμως, η κρίση εμπιστοσύνης βαθαίνει, καθώς οι εργαζόμενοι βλέπουν την Πολιτεία να κωλυσιεργεί και να αθετεί συμφωνίες, ενώ οι ίδιοι έχουν ήδη χάσει την εργασία τους και έχει μείνει μετέωρη η εξόφληση των δεδουλευμένων.