«Σπίτι μου ΙΙ»: Ποιοι αγόρασαν σπίτι μέσω προγράμματος και γιατί η κυβέρνηση μιλά για επιτυχία

Η κυβέρνηση απαντά στις επικρίσεις για τους δικαιούχους που έμειναν εκτός και παρουσιάζει τα στοιχεία για δάνεια, ωφελούμενους και ακίνητα

Λίγο πριν ολοκληρωθεί το πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙ», η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει στις επικρίσεις που διατυπώθηκαν το τελευταίο διάστημα για τον μεγάλο αριθμό ενδιαφερομένων που δεν κατάφεραν τελικά να ενταχθούν στη δράση απόκτησης πρώτης κατοικίας.

Τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας υποστηρίζουν ότι το πρόγραμμα πέτυχε τον βασικό του στόχο, προσφέροντας πρόσβαση σε ιδιόκτητη κατοικία σε χιλιάδες νοικοκυριά που υπό κανονικές συνθήκες δεν θα μπορούσαν να αποκτήσουν στεγαστικό δάνειο με βιώσιμους όρους.

Παράλληλα, απορρίπτουν τους ισχυρισμούς ότι περισσότεροι από τους μισούς δικαιούχους έμειναν εκτός, κάνοντας λόγο για λανθασμένη ερμηνεία των στοιχείων και σύγκριση διαφορετικών σταδίων της διαδικασίας.

Πάνω από 15.000 εγκρίσεις δανείων και απορρόφηση που ξεπερνά το 90%

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, μέχρι τις 10 Ιουνίου είχαν εγκριθεί 15.193 στεγαστικά δάνεια συνολικού ύψους 1,83 δισ. ευρώ, ενώ περισσότεροι από 12.200 δικαιούχοι είχαν ήδη υπογράψει τις σχετικές δανειακές συμβάσεις.

Ακόμη πιο σημαντικό θεωρείται από την κυβέρνηση το γεγονός ότι έχουν ήδη εκταμιευθεί περισσότερα από 1,2 δισ. ευρώ, επιτρέποντας σε πάνω από 11.000 νοικοκυριά να αποκτήσουν πρώτη κατοικία.

Παράλληλα, διασφαλίστηκε πρόσθετη χρηματοδότηση ώστε όσοι έχουν λάβει έγκριση δανείου και έχουν εντοπίσει επιλέξιμο ακίνητο να μπορέσουν να ολοκληρώσουν τη διαδικασία μέχρι το τέλος Αυγούστου, χωρίς να χαθούν οι πόροι του προγράμματος.

Η συνολική εικόνα, σύμφωνα με τα υπουργεία, δείχνει ότι το πρόγραμμα έχει ήδη πετύχει απορρόφηση άνω του 90% των διαθέσιμων πόρων και έχει καλύψει περίπου το 85% του αρχικού στόχου των ωφελουμένων πριν ακόμη ολοκληρωθούν όλες οι συμβασιοποιήσεις.

Γιατί η κυβέρνηση απορρίπτει το επιχείρημα ότι το 55% έμεινε εκτός

Κεντρικό σημείο της κυβερνητικής απάντησης αποτελεί η κριτική που διατυπώθηκε με βάση τις περίπου 38.000 προεγκρίσεις που είχαν δοθεί από τις τράπεζες κατά την έναρξη του προγράμματος.

Σύμφωνα με τα αρμόδια υπουργεία, οι προεγκρίσεις δεν μπορούν να συγκριθούν με τον τελικό αριθμό των ωφελουμένων, καθώς αποτελούν απλώς το πρώτο στάδιο αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας ενός ενδιαφερόμενου.

Όπως επισημαίνεται, πολλοί υποψήφιοι έλαβαν περισσότερες από μία προεγκρίσεις από διαφορετικές τράπεζες, γεγονός που διογκώνει τεχνητά τον συνολικό αριθμό. Επιπλέον, σημαντικό ποσοστό ενδιαφερομένων δεν προχώρησε ποτέ σε τελική αίτηση, είτε επειδή δεν βρήκε κατάλληλο ακίνητο είτε επειδή άλλαξαν οι προσωπικές ή οικονομικές του συνθήκες.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αναφορά σε ποσοστό αποκλεισμού 55% προκύπτει από σύγκριση δύο μεγεθών που δεν είναι συγκρίσιμα και οδηγεί σε παραπλανητικά συμπεράσματα.

Χαμηλά και μεσαία εισοδήματα στο επίκεντρο

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στα κοινωνικά χαρακτηριστικά των ωφελουμένων, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία σχεδόν εννέα στους δέκα δικαιούχους έχουν ετήσιο εισόδημα έως 36.000 ευρώ.

Το 57% των δανειοληπτών δηλώνει εισόδημα από 12.000 έως 24.000 ευρώ, ενώ επιπλέον 29% βρίσκεται στην κατηγορία από 24.000 έως 36.000 ευρώ.

Ο μέσος ωφελούμενος είναι 38 ετών, ενώ περισσότεροι από τους μισούς είναι έγγαμοι. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν επίσης χιλιάδες οικογένειες με παιδιά, πολύτεκνοι, άτομα με αναπηρία και δικαιούχοι από ακριτικές περιοχές όπως ο Έβρος.

Για την κυβέρνηση, τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι η στεγαστική πολιτική στοχεύει κυρίως στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες πρόσβασης στη χρηματοδότηση και στην αγορά κατοικίας.

Ποια ακίνητα αγοράστηκαν

Τα στοιχεία δείχνουν επίσης ότι το πρόγραμμα κατευθύνθηκε κυρίως σε παλαιότερα και οικονομικά προσιτά ακίνητα.

Η μέση αξία αγοράς διαμορφώνεται στις 152.000 ευρώ, η μέση επιφάνεια στα 88 τετραγωνικά μέτρα, ενώ το μέσο έτος κατασκευής των κατοικιών είναι το 1982.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο αξιοποιήθηκε σημαντικό μέρος του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος, χωρίς να διοχετευθούν πόροι σε κατοικίες πολυτελείας ή σε επενδυτικά ακίνητα.

Το επόμενο στοίχημα είναι η αύξηση της προσφοράς κατοικιών

Παράλληλα με τα προγράμματα «Σπίτι μου», η κυβέρνηση στρέφει πλέον το ενδιαφέρον της στην αύξηση της προσφοράς διαθέσιμων κατοικιών, αναγνωρίζοντας ότι το στεγαστικό πρόβλημα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μέσω επιδότησης δανείων.

Στο πλαίσιο αυτό προωθούνται παρεμβάσεις όπως η κοινωνική αντιπαροχή, η αξιοποίηση αδρανών ακινήτων του Δημοσίου, οι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση σε κορεσμένες περιοχές και το νέο πρόγραμμα ανακαίνισης κλειστών κατοικιών με επιδοτήσεις που φτάνουν έως και το 95%.

Η στρατηγική του κυβερνητικού επιτελείου επικεντρώνεται πλέον στη διεύρυνση του διαθέσιμου αποθέματος κατοικιών, καθώς η έλλειψη προσφοράς θεωρείται βασικός παράγοντας που διατηρεί υψηλές τις τιμές αγοράς και ενοικίασης.

Η μεγάλη εικόνα του στεγαστικού

Με βάση τα επίσημα στοιχεία, τα προγράμματα «Σπίτι μου Ι» και «Σπίτι μου ΙΙ» έχουν οδηγήσει συνολικά σε περισσότερες από 24.000 εγκρίσεις στεγαστικών δανείων και σε πάνω από 20.000 συμβάσεις αγοράς κατοικίας.

Η κυβέρνηση παρουσιάζει το αποτέλεσμα ως τη μεγαλύτερη στεγαστική παρέμβαση των τελευταίων δεκαετιών, υποστηρίζοντας ότι χιλιάδες νοικοκυριά απέκτησαν πρόσβαση σε ιδιόκτητη κατοικία με μηνιαία δόση ίση ή ακόμη και χαμηλότερη από το ενοίκιο που θα κατέβαλλαν στην ελεύθερη αγορά.

Ωστόσο, η συζήτηση για το στεγαστικό πρόβλημα παραμένει ανοιχτή, καθώς η διαθεσιμότητα κατοικιών, οι αυξημένες τιμές ακινήτων και το κόστος στέγασης εξακολουθούν να αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Διαβάστε επίσης: «Σπίτι μου ΙΙ»: Το 55% των δικαιούχων δεν βρήκε σπίτι παρά την έγκριση δανείου