Στα ίδια επίπεδα με το 2024, με ελαφρά αύξηση, διατηρήθηκε η παραγωγή γάλακτος και τυροκομικών προϊόντων στην Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Νάξου (ΕΑΣ Νάξου) το 2025, παρά τις πιέσεις από την κλιματική αλλαγή και το αυξημένο κόστος παραγωγής. Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος της Ένωσης, Δημήτρης Καπούνης, «η σταθερότητα αυτή επιτεύχθηκε χάρη στην ενίσχυση και ανανέωση του ζωικού κεφαλαίου με εισαγωγή ζώων αναπαραγωγής, καθώς χωρίς αυτή την παρέμβαση οι ποσότητες γάλακτος θα ήταν μειωμένες».
Η συνολική παραγωγή ανέρχεται σε περίπου 1.400 τόνους, εκ των οποίων οι 1.200 τόνοι αφορούν την ΠΟΠ Γραβιέρα Νάξου, ενώ οι υπόλοιποι 200 τόνοι περιλαμβάνουν γάλα, γιαούρτι, κίτρινα και λευκά τυριά. Η παραγωγή βασίζεται σε αγελαδινό και αιγοπρόβειο γάλα, με ελαφρά άνοδο στο αγελαδινό, αν και οι καιρικές συνθήκες αφήνουν αβέβαιες τις προοπτικές.
«Η Γραβιέρα Νάξου εξάγεται σήμερα σε 18 χώρες και, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, αναμένεται να φτάσει τις 20 από τις αρχές του επόμενου έτους», προσθέτει ο κ. Καπούνης.
Ωστόσο, οι εξαγωγές παραμένουν σε χαμηλότερα επίπεδα λόγω της απώλειας της ρωσικής αγοράς και της σταδιακής μείωσης της παραγωγής γάλακτος. Σε βάθος εξαετίας καταγράφεται μείωση περίπου έξι τόνων γάλακτος ημερησίως, αποτέλεσμα της αποχώρησης παραγωγών, του αυξημένου κόστους και της λειψυδρίας.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, η ΕΑΣ Νάξου έχει εξασφαλίσει φθηνότερες ζωοτροφές, παρέχει ευνοϊκές πιστώσεις στους κτηνοτρόφους και υλοποιεί επένδυση 750.000 ευρώ σε μονάδα επεξεργασίας υγρών αποβλήτων του τυροκομείου. Η μονάδα, που αναμένεται να λειτουργήσει στις αρχές του έτους, θα παράγει καθαρό νερό για τις ανάγκες του τυροκομείου και την άρδευση καλλιεργειών, μειώνοντας την πίεση στους υδατικούς πόρους.
Παρά τις δυσκολίες, η Γραβιέρα Νάξου ΠΟΠ αναδείχθηκε πρόσφατα ως το καλύτερο τυρί στον κόσμο από τη διεθνή γαστρονομική πλατφόρμα Taste Atlas, επιβεβαιώνοντας τη διαχρονική φήμη και τη σημασία της για την τοπική οικονομία. «Αυτή η διάκριση οφείλεται στους παραγωγούς, τους τυροκόμους, το προσωπικό της Ένωσης και τον καταναλωτή που τιμά τη Γραβιέρα ΠΟΠ Νάξου», σημειώνει ο κ. Καπούνης.
Ανησυχία για την πατάτα Νάξου
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση της πατάτας Νάξου, όπου η έλλειψη νερού και υποδομών έχει μειώσει σημαντικά την παραγωγή. «Ο αρχικός στόχος για τη φθινοπωρινή πατάτα ήταν 1.500 τόνοι, αλλά εκτιμάται ότι δύσκολα θα ξεπεραστούν οι 600 τόνοι», επισημαίνει ο πρόεδρος της ΕΑΣ Νάξου. Η διακίνηση εισαγόμενης «μαϊμού» πατάτας, κυρίως από την Αίγυπτο, πλήττει επίσης το brand του προϊόντος.
Για την προστασία της πατάτας, η Ένωση ξεκίνησε διαδικασίες ταυτοποίησης της προέλευσης σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ενώ η πολιτεία δεν έχει ακόμη θεσπίσει σχετικές υποχρεώσεις.
Σήμερα στη Νάξο δραστηριοποιούνται περίπου 600 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις και η Ένωση απασχολεί 130 εργαζόμενους. Στρατηγικός στόχος παραμένει η αύξηση της πρώτης ύλης μέσω ιδιόκτητης μονάδας εκτροφής ζώων αναπαραγωγής, ενισχύοντας την παραγωγή τυριού και τις εξαγωγές τα επόμενα χρόνια.
Μ.Η.Τ. 242183