Στο ναδίρ η αποταμίευση στην Ελλάδα: Οκτώ στους δέκα δεν βάζουν στην άκρη ούτε ευρώ – Τι δείχνουν τα στοιχεία ΕΛΣΤΑΤ και ΙΟΒΕ

Την ώρα που οι τιμές βασικών αγαθών και το κόστος ζωής σαρώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά, η αποταμίευση φαίνεται να είναι μια πολυτέλεια για λίγους. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και του ΙΟΒΕ, η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων – πάνω από 8 στους 10 – δηλώνει ότι δεν μπορεί να αποταμιεύσει, ενώ η συνολική αποταμίευση στη χώρα παρουσιάζει αρνητικό πρόσημο για ακόμη ένα τρίμηνο.

Το πιο ανησυχητικό εύρημα; Η ακαθάριστη αποταμίευση σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα διαμορφώθηκε στο -4,1% το τελευταίο τρίμηνο του 2024, έναντι -1,1% την αντίστοιχη περίοδο του 2023. Δηλαδή, τα νοικοκυριά ξοδεύουν περισσότερα απ’ όσα κερδίζουν, στηριζόμενα στις λιγοστές αποταμιεύσεις τους – αν έχουν.

Αντί για αποταμίευση, επιβίωση

Η εικόνα αποτυπώνεται ακόμη πιο καθαρά στις εκτιμήσεις του ΙΟΒΕ:

• 83% των νοικοκυριών δεν θεωρούν πιθανό να αποταμιεύσουν μέσα στο επόμενο έτος.

• 64% δηλώνουν ότι “μόλις τα βγάζουν πέρα”, ενώ το 9%–10% τραβά από τις αποταμιεύσεις του για να καλύψει καθημερινές ανάγκες.

• Μόλις 1 στους 5 καταναλωτές (19%) δηλώνει ότι καταφέρνει να αποταμιεύει.

• 7% δηλώνουν πως έχουν ήδη χρεωθεί, έναντι 6% τον προηγούμενο μήνα.

Η εικόνα αυτή δεν είναι τωρινή παρέκκλιση, αλλά χρόνιο δομικό πρόβλημα: όπως σημειώνει πρόσφατη μελέτη της Eurobank, η Ελλάδα καταγράφει αρνητικούς δείκτες αποταμίευσης σχεδόν σε όλη τη δεκαετία 2010–2019, σε πλήρη αντίθεση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωζώνης.

Διαχρονικά πίσω από την Ευρωζώνη

Η επίδοση της Ελλάδας στο πεδίο της αποταμίευσης αποκλίνει έντονα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, με τη χώρα να καταγράφει σταθερά αρνητικά ποσοστά, ακόμα και όταν το διαθέσιμο εισόδημα εμφανίζει μικρή βελτίωση – όπως συνέβη με την άνοδο κατά 1,4% το δ’ τρίμηνο του 2024.

Οι λόγοι για τη χαμηλή αποταμίευση είναι σύνθετοι και βαθιά ριζωμένοι: οικονομική αβεβαιότητα, περιορισμένα περιθώρια πλεονάσματος στα νοικοκυριά, αλλά και διαχρονική απουσία κουλτούρας μακροχρόνιου οικονομικού προγραμματισμού.

Διαβάστε επίσης: Η κατανάλωση τρέχει, η αποταμίευση βυθίζεται: Το Q4 δείχνει την αντίφαση του εισοδήματος