Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επιχειρεί παραχωρήσεις για να αποφύγει σύγκρουση για τον σχεδιασμό του νέου προϋπολογισμού της ΕΕ

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν βρίσκεται αντιμέτωπη με μία από τις πιο δύσκολες πολιτικές ισορροπίες της θητείας της, καθώς οι διαπραγματεύσεις για τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξελίσσονται σε πεδίο έντονης θεσμικής αντιπαράθεσης. Με μια Ευρωβουλή περισσότερο κατακερματισμένη και πολιτικά ευμετάβλητη από ποτέ, η Κομισιόν επιχειρεί παραχωρήσεις για να αποφύγει τη θεαματική απόρριψη των σχεδίων της.

Στο επίκεντρο οι ισορροπίες με την Ευρωβουλή

Το Politico αναφέρει ότι η φον ντερ Λάιεν έκανε στοχευμένες υποχωρήσεις προς τις κεντρώες ομάδες του Κοινοβουλίου, εισάγοντας έναν νέο «αγροτικό στόχο» στον προϋπολογισμό και ενισχύοντας τον ρόλο των περιφερειακών διοικήσεων στη διαχείριση των κονδυλίων. Οι αλλαγές αυτές ήρθαν μετά από μια περίοδο έντονης δυσαρέσκειας ευρωβουλευτών, που κατήγγειλαν έλλειψη λογοδοσίας και διαφάνειας στην κατανομή των πόρων.

Ωστόσο, οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι οι παραχωρήσεις αυτές αποτελούν μόνο την αρχή. Το Κοινοβούλιο εμφανίζεται αποφασισμένο να ενισχύσει θεσμικά τη θέση του στη διαμόρφωση και εκτέλεση του κοινοτικού προϋπολογισμού, προκαλώντας ανησυχία στο Συμβούλιο και τα κράτη-μέλη.

Πολιτικές πιέσεις και εσωτερική αστάθεια

Η σημερινή Ευρωβουλή χαρακτηρίζεται από τη μεγαλύτερη πολιτική αστάθεια στην ιστορία της. Η άνοδος κομμάτων της δεξιάς και της άκρας δεξιάς έχει αποδυναμώσει την παραδοσιακή κεντρώα συμμαχία που μέχρι πρότινος διασφάλιζε την ομαλή έγκριση μεγάλων ευρωπαϊκών νομοθετημάτων.

Η ίδια η φον ντερ Λάιεν έχει ήδη βρεθεί στο στόχαστρο, με τρεις προτάσεις μομφής να έχουν επιχειρηθεί φέτος. Αν και δεν πέρασαν, κατέδειξαν τις βαθιές ρωγμές στο μπλοκ που στηρίζει την Κομισιόν.

Η αντιπαράθεση δεν αφορά μόνο πολιτικές ισορροπίες, αλλά και εξουσίες. Το Συμβούλιο επιμένει ότι η τελική αρμοδιότητα για τον προϋπολογισμό ανήκει στα κράτη-μέλη, ενώ η Ευρωβουλή διεκδικεί ευρύτερο θεσμικό ρόλο, επικαλούμενη τις νέες πολιτικές συνθήκες.

Διπλωμάτες προειδοποιούν ότι μια πλήρης ρήξη θα μπορούσε να παρατείνει τις διαπραγματεύσεις έως το 2026 ή και πέρα, κάτι που θα επηρέαζε κρίσιμες χρηματοδοτήσεις, ενώ θα συνέπιπτε με τις γαλλικές προεδρικές εκλογές, ένα σενάριο που χαρακτηρίζεται «εφιαλτικό» για τις Βρυξέλλες.

Μια προσωρινή ανάπαυλα ή η αρχή νέας σύγκρουσης;

Παρά τις πρόσφατες παραχωρήσεις της Κομισιόν, οι Σοσιαλιστές, οι Φιλελεύθεροι και οι Πράσινοι ετοιμάζουν νέα πακέτα τροπολογιών, ενώ το ΕΛΚ εξετάζει, σε ακραίο ενδεχόμενο, ακόμη και συνεργασία με την άκρα δεξιά για να περάσει τις θέσεις του.

Την ίδια στιγμή, η Κομισιόν προετοιμάζει νέο πακέτο «ψηφιακής απλοποίησης» με αλλαγές στον GDPR, οι οποίες αναμένεται να ανοίξουν νέο γύρο πολιτικών αντιπαραθέσεων γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τα προσωπικά δεδομένα.

Η πολιτική πίεση προς την πρόεδρο της Κομισιόν δεν δείχνει σημάδια υποχώρησης. Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για τον προϋπολογισμό θα καθορίσει όχι μόνο την οικονομική αρχιτεκτονική της ΕΕ για τα επόμενα χρόνια, αλλά και το αν η φον ντερ Λάιεν θα διατηρήσει την ισχύ της στο ευρωπαϊκό κέντρο αποφάσεων.

Διαβάστε επίσης: Η Ούρσουλα θέλει δική της KGB: Μυστικές υπηρεσίες made in Brussels