Συναγερμός στην Ευρώπη: Πώς το υψηλό ενεργειακό κόστος απειλεί τη βιομηχανία μετάλλων

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βιομηχανιών μη σιδηρούχων μετάλλων (Eurometaux) προειδοποιεί τους ηγέτες των 27 κρατών-μελών για τον κίνδυνο συρρίκνωσης της παραγωγικής βάσης της Ευρώπης, λόγω υψηλού και ασταθούς ενεργειακού κόστους. Σε επιστολή της, η Ένωση προτείνει έξι συγκεκριμένες πολιτικές παρεμβάσεις, στοχεύοντας στην επαναφορά της ανταγωνιστικότητας των βιομηχανιών έντασης ενέργειας.

Η πρόεδρος της Eurometaux και επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, επισημαίνει ότι τα μέτρα πρέπει να εφαρμοστούν άμεσα και αποφασιστικά. «Τρία χρόνια μετά την κορύφωση της ενεργειακής κρίσης, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν μη βιώσιμες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, με σημαντική αβεβαιότητα στο κόστος παραγωγής», αναφέρεται στην επιστολή.

Παρά τις συνεχιζόμενες πιέσεις, οι ουσιαστικές δομικές λύσεις παραμένουν περιορισμένες, με αποτέλεσμα τη σταδιακή αποδυνάμωση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας σε μια περίοδο εντεινόμενου παγκόσμιου ανταγωνισμού.

Αποβιομηχάνιση και κόστος ευκαιρίας

Η παραγωγή μη σιδηρούχων μετάλλων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ενεργειακή μετάβαση, την ψηφιακή ανάπτυξη και την ασφάλεια της ΕΕ. Ωστόσο, η συρρίκνωση δραστηριοτήτων εξόρυξης, διύλισης, τήξης και ανακύκλωσης οδηγεί σε «λουκέτα» και απώλεια στρατηγικών επενδύσεων. Από το 2020, 20 παραγωγικές μονάδες αλουμινίου, πυριτίου και ψευδαργύρου έχουν κλείσει, αυξάνοντας το ανθρακικό αποτύπωμα λόγω εισαγόμενων προϊόντων υψηλών εκπομπών CO2.

Αυτό αντιβαίνει στους στόχους της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα και στρατηγική αυτονομία, υπονομεύοντας την ανάπτυξη 10 νέων ορυχείων, 15 εγκαταστάσεων επεξεργασίας και 15 μονάδων ανακύκλωσης, όπως προβλέπει η Πράξη για τις Κρίσιμες Πρώτες Ύλες.

Οι έξι προτεινόμενες παρεμβάσεις

Η Eurometaux επισημαίνει ότι η επαναφορά της ανταγωνιστικότητας απαιτεί διασφάλιση κόστους παραγωγής σε παγκόσμιο επίπεδο, κυρίως μέσω πρόσβασης σε ασφαλή, φθηνή και χαμηλών εκπομπών ενέργεια.

Οι προτάσεις είναι οι εξής:

1. Μείωση κόστους ενέργειας για βιομηχανίες έντασης ενέργειας: Υποστήριξη πρόσκαιρων μηχανισμών απορρόφησης αυξήσεων χονδρεμπορικής τιμής, αποσυνδέοντας την τιμή ηλεκτρικής ενέργειας από τα ορυκτά καύσιμα.
2. Επαρκής χρηματοδότηση αντιστάθμισης έμμεσων εκπομπών CO2: Παροχή ουσιαστικής προστασίας από «διαρροή άνθρακα», με επέκταση των κονδυλίων και μετά το 2030, χωρίς περιορισμό νέων κλάδων.
3. Διεθνώς ανταγωνιστικό κόστος ηλεκτρισμού: Στοχευμένη στήριξη, όπως κάλυψη του κόστους διαμόρφωσης για τροφοδοσία ΑΠΕ, ώστε να μειωθεί το ενεργειακό κόστος ανά μονάδα προϊόντος.
4. Αποτελεσματική εφαρμογή του CBAM: Ενίσχυση προβλεψιμότητας και προστασίας από «διαρροή άνθρακα», με κλείσιμο «παραθυράκια» και εφαρμογή ισχυρών ασφαλιστικών δικλείδων.
5. Ευελιξία στο ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων (ETS): Το ETS να λειτουργεί ως μοχλός απανθρακοποίησης και ενίσχυσης οικονομικής ανθεκτικότητας, με δυνατότητα προσαρμογής στις ανάγκες της βιομηχανίας.
6. Μείωση ρυθμιστικού κόστους: Περιορισμός χρεώσεων δικτύου, φόρων, επιβαρύνσεων για συμμετοχή στην αγορά και κόστους συμμόρφωσης με πρότυπα ΑΠΕ, σε εθνικό επίπεδο.

Η εφαρμογή αυτών των πολιτικών θεωρείται κρίσιμη για την εξασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών παραγωγής, τη διατήρηση της βιομηχανικής βάσης της Ευρώπης και την επίτευξη των κλιματικών στόχων με χαμηλό κόστος ευκαιρίας.