Η ασφάλεια και η άμυνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης καταγράφηκε στη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες, όπου ολοκληρώθηκε το 19ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, έπειτα από μακρές και δύσκολες διαπραγματεύσεις.
Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, οι ηγέτες υπογράμμισαν την ανάγκη να προχωρήσει άμεσα και σε μεγάλη κλίμακα η ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ έως το 2030, ώστε η Ευρώπη να μπορεί να αντιμετωπίζει αυτόνομα και συντονισμένα τις άμεσες και μελλοντικές απειλές – προσέγγιση που είχε προταθεί και από την ελληνική πλευρά.
Η Ελλάδα, μαζί με Ισπανία και Ιταλία, τόνισε ότι οι απειλές δεν προέρχονται μόνο από τα ανατολικά σύνορα της Ένωσης αλλά και από τη νότια Μεσόγειο. Παράλληλα, αποφασίστηκε ότι τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία, δεν θα συμμετέχουν στα ευρωπαϊκά αμυντικά προγράμματα, εξέλιξη που θεωρείται σημαντική διπλωματική επιτυχία για την Ελλάδα και την Κύπρο. Έμφαση δόθηκε επίσης στην κοινή χρηματοδότηση των εξοπλιστικών και αμυντικών έργων.
Τα κράτη μέλη καλούνται να υλοποιήσουν όλους τους τομείς προτεραιότητας που έχουν προσδιοριστεί, αξιοποιώντας τον στρατηγικό προσανατολισμό ώστε η Ευρώπη να αναπτύξει πλήρες φάσμα σύγχρονων δυνατοτήτων, σε συνάφεια με το ΝΑΤΟ. Στόχος είναι η μείωση στρατηγικών εξαρτήσεων, η κάλυψη κρίσιμων βιομηχανικών κενών και η εξασφάλιση επάρκειας στον εξοπλισμό. Οι συνασπισμοί ικανοτήτων αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους, με συγκεκριμένα έργα να ξεκινούν το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε παραβιάσεις του εναέριου χώρου των κρατών μελών και τόνισε τη σημασία της διασφάλισης της άμυνας όλων των συνόρων της ΕΕ, με προτεραιότητα τις άμεσες απειλές στην ανατολική πτέρυγα.
Στο ενεργειακό μέτωπο, η ΕΕ αποφάσισε τη σταδιακή διακοπή της εισαγωγής ρωσικού φυσικού αερίου έως το 2027, απόφαση που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις στη Μόσχα. Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαιρέτισε την ευρωπαϊκή ενότητα, ενώ παραμένουν ανοιχτά ζητήματα σχετικά με την αξιοποίηση των δεσμευμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, με επιφυλάξεις από το Βέλγιο και την πρόεδρο της ΕΚΤ για την οικονομική και νομισματική σταθερότητα.
Η Σύνοδος εστίασε επίσης στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας, με έμφαση στην ψηφιοποίηση και την πράσινη μετάβαση, με στόχο απανθρακοποίηση κατά 90% έως το 2040. Ωστόσο, αρκετοί ηγέτες, ανάμεσά τους και ο Έλληνας πρωθυπουργός, ζήτησαν ευελιξία λόγω των μεταβαλλόμενων τεχνολογικών και γεωπολιτικών συνθηκών. Τέλος, η Ελλάδα επανέφερε το αίτημα για κοινή ευρωπαϊκή δράση και ρύθμιση των υψηλών τιμών ενέργειας, καθώς παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών.
Μ.Η.Τ. 242183