Τεστ αντοχής για τις ελληνικές τράπεζες το νέο σύστημα VoP

Αυξημένα ποσοστά απόρριψης στις πρώτες ημέρες λειτουργίας του «Verification of Payee»

Με σημαντικές δυσκολίες και αυξημένα ποσοστά απόρριψης συναλλαγών κάνει τα πρώτα του βήματα στην Ελλάδα το νέο σύστημα επαλήθευσης δικαιούχου Verification of Payee (VoP), το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή την περασμένη εβδομάδα για όλες τις μεταφορές χρημάτων μέσω e-banking και mobile banking.

Instant Payments: Νέοι κανόνες για πιο γρήγορες, φθηνές και ασφαλείς πληρωμές στην ΕΕ

Το σύστημα απαιτεί, εκτός από τον αριθμό IBAN, και την ακριβή αναγραφή του ονόματος ή της επωνυμίας του δικαιούχου, όπως αυτά είναι καταχωρισμένα στο τραπεζικό μητρώο. Το μέτρο, που έχει στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας και την αποτροπή λαθών ή ηλεκτρονικής απάτης (fraud prevention), έχει ήδη προκαλέσει έντονη ταλαιπωρία σε μεγάλο αριθμό χρηστών.

Σύμφωνα με τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία, τρεις στις δέκα εντολές μεταφοράς απορρίπτονται ως μη συμβατές. Από τις 1,7 εκατ. συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν από τις 9 Οκτωβρίου έως σήμερα, το 31% απορρίφθηκε, καθώς το δηλωθέν όνομα του δικαιούχου δεν ταυτιζόταν με τα στοιχεία του αντίστοιχου IBAN. Οι αποστολείς καλούνται να επαναλάβουν τη διαδικασία, ελέγχοντας εκ νέου τα στοιχεία του παραλήπτη πριν ολοκληρώσουν την εντολή πληρωμής.

Τεχνική λειτουργία του VoP

Το Verification of Payee διενεργεί έλεγχο ταυτοποίησης πριν από την εκτέλεση της συναλλαγής. Το σύστημα επιβεβαιώνει ότι το όνομα ή η επωνυμία που δηλώνει ο αποστολέας αντιστοιχεί πράγματι στον κάτοχο του IBAN του δικαιούχου.

Σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών, η απάντηση του συστήματος εμφανίζεται σε τέσσερα πιθανά αποτελέσματα:

Το όνομα ταυτίζεται πλήρως με το IBAN.
Διαφορά ανάμεσα στο όνομα και τον λογαριασμό.
Το όνομα παρουσιάζει ομοιότητα αλλά όχι πλήρη ταύτιση.

Μη διαθέσιμη υπηρεσία: Σε περίπτωση ανενεργού ή ανύπαρκτου λογαριασμού ή τεχνικού προβλήματος στην τράπεζα του δικαιούχου.

Η τελική απόφαση για το αν θα προχωρήσει ή όχι η συναλλαγή παραμένει στην ευθύνη του πελάτη, μετά την ενημέρωση του αποτελέσματος ταυτοποίησης.

Ενίσχυση ασφάλειας στις άμεσες πληρωμές

Η υπηρεσία θεωρείται κρίσιμη για την ασφάλεια των άμεσων πληρωμών (instant payments), οι οποίες εκτελούνται σε πραγματικό χρόνο — μέσα σε 1 έως 2 δευτερόλεπτα. Σκοπός του VoP είναι να περιορίσει λάθη ή δόλιες μεταφορές που δεν μπορούν να ανακληθούν μετά την εκτέλεση.

Το μέτρο εφαρμόζεται πλέον σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής οδηγίας SEPA Instant Credit Transfer. Για διασυνοριακές μεταφορές, τα στοιχεία του δικαιούχου πρέπει να αναγράφονται στα λατινικά, ακριβώς όπως εμφανίζονται σε επίσημα έγγραφα (π.χ. διαβατήριο ή καταστατικό εταιρείας). Ελλιπής ή λανθασμένη καταχώριση οδηγεί σε αυτόματη απόρριψη της συναλλαγής.

Στατιστικά τραπεζικών μεταφορών

Οι τραπεζικές μεταφορές αντιπροσωπεύουν το 93% της συνολικής αξίας των πληρωμών χωρίς μετρητά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στην Ελλάδα, το 2024 διακινήθηκαν μέσω ΔΙΑΣ Α.Ε. περίπου 467,2 εκατ. συναλλαγές, συνολικής αξίας 501,9 δισ. ευρώ. Από αυτές, το 83,6% (390,4 εκατ.) αφορούσε τραπεζικές μεταφορές, οι οποίες αυξήθηκαν κατά 44,3% σε σχέση με το 2023.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η άνοδος των άμεσων μεταφορών, που ανήλθαν σε 70,6 εκατ. συναλλαγές, σημειώνοντας ετήσια αύξηση 92,1%.