Η Ελλάδα βρίσκεται σε «αγροτικό μνημόνιο» μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Τρία ορόσημα έως τον Δεκέμβριο θα κρίνουν τις αγροτικές επιδοτήσεις

Η Ελλάδα μπαίνει σε μια περίοδο κρίσιμης διαπραγμάτευσης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς μέσα στους επόμενους δύο μήνες θα πρέπει να ικανοποιήσει τρία καίρια ορόσημα, προκειμένου να αποκαταστήσει την αξιοπιστία της στον τομέα των αγροτικών επιδοτήσεων. Μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και τον κίνδυνο περικοπής κονδυλίων, η χώρα βρίσκεται υπό στενή επιτήρηση από τις Βρυξέλλες, σε ένα καθεστώς που πολλοί χαρακτηρίζουν «αγροτικό μνημόνιο».

Την ευθύνη του συντονισμού έχει αναλάβει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο οποίος βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία με την Κομισιόν και ειδικά με την επικεφαλής της Γενικής Διεύθυνσης Αγροτικής Πολιτικής Elisabeth Werner. Στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη, διαπιστώθηκε πρόοδος από ελληνικής πλευράς, με την Κομισιόν να αναγνωρίζει την προσπάθεια εξυγίανσης του συστήματος, αλλά και να θέτει αυστηρά χρονοδιαγράμματα για την ολοκλήρωση των υποχρεώσεων.

Το χρονοδιάγραμμα και οι τρεις κρίσιμες δεσμεύσεις

Μέχρι τις 4 Νοεμβρίου, η ελληνική κυβέρνηση πρέπει να καταθέσει στην Κομισιόν την τελική πρόταση για το νέο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου των αγροτικών ενισχύσεων (ΟΣΔΕ). Το νέο πλαίσιο εστιάζει στη διαφάνεια, στην αξιοπιστία των δεδομένων και στην αποτροπή φαινομένων κατάχρησης που είχαν οδηγήσει σε κοινοτικά πρόστιμα. Για την καταγραφή των αγροτικών εκτάσεων καθιερώνεται ο ΑΤΑΚ (Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου), ενώ για το ζωικό κεφάλαιο θα χρησιμοποιούνται πλέον τα τιμολόγια για κρέας, γάλα και ζωοτροφές, με στόχο να δημιουργηθεί μια πιο αντικειμενική βάση υπολογισμού.

Το δεύτερο ορόσημο αφορά την καταβολή της προκαταβολής της βασικής ενίσχυσης του 2025. Η πλατφόρμα δηλώσεων έκλεισε στις 20 Οκτωβρίου και ο ΟΠΕΚΕΠΕ, υπό νέα διοίκηση, έχει ήδη ξεκινήσει την επεξεργασία των στοιχείων και τους ελέγχους που απαιτεί η Κομισιόν. Η κυβέρνηση βρίσκεται υπό πίεση να προχωρήσει γρήγορα τις διαδικασίες, ώστε οι πληρωμές να γίνουν έως τα τέλη Νοεμβρίου, χωρίς καθυστέρηση που θα θέσει σε κίνδυνο την απορρόφηση των κονδυλίων.

Το τρίτο και πιο καθοριστικό βήμα είναι η κατάργηση του ΟΠΕΚΕΠΕ και η μεταφορά των αρμοδιοτήτων του στην ΑΑΔΕ. Η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί απαίτηση της Κομισιόν, καθώς επιδιώκεται ένα πλήρως ψηφιακό, διαφανές και δημοσιονομικά ελεγχόμενο σύστημα. Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να περάσει από το Υπουργικό Συμβούλιο την επόμενη εβδομάδα και να ψηφιστεί μέσα στον Δεκέμβριο.

Η «ανηφόρα» της επόμενης ημέρας

Το δίμηνο που ακολουθεί είναι καθοριστικό για το μέλλον των αγροτικών ενισχύσεων. Όπως σημειώνει ο Κωστής Χατζηδάκης, η κυβέρνηση έχει μπροστά της «μια μεγάλη ανηφόρα με επικίνδυνες στροφές», όμως δεν υπάρχει κανένα περιθώριο αστοχίας. Η επιτυχής ολοκλήρωση των τριών οροσήμων θα σημάνει την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης της Κομισιόν και την απρόσκοπτη συνέχιση της χρηματοδότησης των Ελλήνων παραγωγών.

Η αποτυχία, αντίθετα, θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα πρόστιμα και καθυστερήσεις στις πληρωμές, πλήττοντας έναν τομέα που ήδη δοκιμάζεται από το αυξημένο κόστος παραγωγής, τις πλημμύρες και τις καθυστερήσεις στις αποζημιώσεις.

Η Ελλάδα καλείται να αποδείξει πως μπορεί να διαχειριστεί με διαφάνεια και αποτελεσματικότητα τους ευρωπαϊκούς πόρους, αφήνοντας πίσω ένα παρελθόν αδιαφάνειας και διοικητικής δυσλειτουργίας.

Διαβάστε επίσης: Σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ: Τέσσερις προφυλακίσεις διέταξε ο Ευρωπαίος ανακριτής – Στη φυλακή ζευγάρι από Ιωάννινα