Η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε πως ο προσδιορισμός φόρου βάσει του τεκμαρτού εισοδήματος είναι συνταγματικός και νόμιμος

Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε ότι ο προσδιορισμός του φόρου με βάση το τεκμαρτό εισόδημα είναι συνταγματικός και νόμιμος, απορρίπτοντας επτά αιτήσεις ακύρωσης που υπέβαλαν δικηγορικοί σύλλογοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και άλλοι επιστημονικοί φορείς.

Κατά τη διάρκεια της Ολομέλειας, που συγκλήθηκε στις 28 Μαρτίου 2025, εξετάστηκαν προσφυγές κατά της απόφασης 1055/2024 της ΑΑΔΕ, η οποία θεσπίζει τη διαδικασία αμφισβήτησης του ελάχιστου καθαρού εισοδήματος επιχειρηματικής δραστηριότητας και την επιβολή φόρων βάσει τεκμαρτού υπολογισμού.

Οι αποφάσεις με αριθμούς 1798 και 1800/2025, με πρόεδρο τον Μιχάλη Πικραμένο και εισηγήτριες τις συμβούλους Επικρατείας Κωνσταντίνα Λαζαράκη και Βασιλική Μόσχου, κατέληξαν στην αποδοχή της νομιμότητας του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης, επικαλούμενες τη δυνατότητα του φορολογούμενου να αμφισβητήσει το τεκμαρτό εισόδημά του με ενδικοφανή προσφυγή ή προσφυγή ενώπιον διοικητικών δικαστηρίων.

Σκεπτικό και όρια της απόφασης

Σύμφωνα με το σκεπτικό της πλειοψηφίας, η τεκμαρτή φορολόγηση δεν αντιβαίνει τις συνταγματικές αρχές της ισότητας, της αναλογικότητας και της δικαστικής προστασίας, διότι παρέχει πρόσβαση στη διαδικασία αμφισβήτησης και επιτρέπει στον φορολογούμενο να προσφύγει κατά της πράξης διοικητικού προσδιορισμού.

Ωστόσο, το ΣτΕ αναγνώρισε ότι η φορολογική διαδικασία πρέπει να διαφυλάσσει την συμμετρία δικαιωμάτων και να μην επιβαρύνει υπέρμετρα τον φορολογούμενο, δηλαδή, να μην επιβάλλει φόρο σε ανύπαρκτα εισοδήματα ή υπό συνθήκες αδυναμίας.

Μάλιστα, στις αποφάσεις του αναφέρεται ρητά ότι ο φορολογούμενος έχει το δικαίωμα να υποβάλει αίτημα ελέγχου στη ΔΟΥ, ενδικοφανή προσφυγή και έπειτα δικαστική διαδικασία εναντίον της πράξης, προβάλλοντας όποια επιχειρήματα ήδη έχει καταθέσει.

Αντιδράσεις και όψεις της κρίσης

Οι προσφεύγοντες υποστήριζαν ότι ο τεκμαρτός προσδιορισμός του ελάχιστου εισοδήματος παραβιάζει την αρχή της δίκαιης φορολόγησης, καθώς βλέπουν τον υπολογισμό να βασίζεται σε γενικά δεδομένα και όχι σε πραγματικά οικονομικά στοιχεία, όπως οι ζημίες, τα συσσωρευμένα έξοδα προηγούμενων χρήσεων ή το οικογενειακό εισόδημα.

Άλλοι φορείς υπέβαλαν ότι η διαδικασία αμφισβήτησης του τεκμαρτού εισοδήματος υφίσταται μόνο «σε θεωρητικό επίπεδο», καθώς πρακτικά σημαίνει γραφειοκρατία, κόστος και καθυστέρηση. Επιχειρηματολογία που υιοθετούν άρθρα φοροτεχνικών στο διαδίκτυο.

Υπάρχουν επίσης φωνές που σημειώνουν ότι η απόφαση του ΣτΕ επιβεβαιώνει τη φορολογική πολιτική της κυβέρνησης, δίνοντας στίγμα συνέχειας και επαρκούς νομικής κάλυψης, ενώ άλλοι την κρίνουν ως στήριγμα σε ένα σύστημα που δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις πραγματικές μεταβολές της επιχειρηματικής πραγματικότητας.

Διαβάστε επίσης: Τεκμαρτό εισόδημα: Αντίστροφη μέτρηση για ενστάσεις – Το αυστηρό ερωτηματολόγιο της ΑΑΔΕ