UniCredit: Περιορισμένα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης στην Ευρωζώνη λόγω ενεργειακής κρίσης – Πρωταγωνιστούν Ισπανία και Ελλάδα

Μόλις στο 0,1% του ΑΕΠ οι παρεμβάσεις των κυβερνήσεων – Κυριαρχούν τα μη στοχευμένα μέτρα στήριξης, προειδοποιήσεις για δημοσιονομικούς κινδύνους αν παραταθεί η ενεργειακή κρίση

Συγκρατημένες και δημοσιονομικά περιορισμένες παραμένουν οι παρεμβάσεις των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων απέναντι στο νέο ενεργειακό σοκ που συνδέεται με τις γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με ανάλυση της UniCredit. Οι συνολικές δεσμεύσεις στήριξης στην Ευρωζώνη ανέρχονται μόλις στο 0,1% του ΑΕΠ, με την Ισπανία και την Ελλάδα να καταγράφουν τις υψηλότερες δημοσιονομικές παρεμβάσεις.

Περιορισμένη δημοσιονομική απόκριση στην ενεργειακή κρίση

Η UniCredit καταγράφει μια σαφώς πιο «φειδωλή» προσέγγιση σε σχέση με το προηγούμενο ενεργειακό σοκ του 2022, όταν το συνολικό κόστος στήριξης είχε φθάσει περίπου στο 3% του ΑΕΠ της Ευρωζώνης.

Η τρέχουσα συγκράτηση των δαπανών αποδίδεται σε δύο βασικούς παράγοντες:

στις προσδοκίες ότι το νέο ενεργειακό σοκ θα είναι βραχυχρόνιο,
και στα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια των κρατών-μελών σε σύγκριση με την περίοδο 2022.
Κατανομή μέτρων: Ισπανία και Ελλάδα στο επίκεντρο

Σύμφωνα με τα στοιχεία της επενδυτικής τράπεζας:

οι συνολικές δεσμεύσεις μέτρων στήριξης στην Ευρωζώνη ανέρχονται στο 0,1% του ΑΕΠ,
η Ισπανία αντιστοιχεί περίπου στο 40% του συνολικού πακέτου,
η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τις υψηλότερες δημοσιονομικές δεσμεύσεις.

Σε απόλυτους όρους, οι δύο χώρες καταγράφουν την πιο επιθετική δημοσιονομική απόκριση, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της Ευρωζώνης που παραμένει περιορισμένος.

Δομή παρεμβάσεων: κυριαρχία μη στοχευμένων μέτρων

Η UniCredit επισημαίνει ότι περίπου 70% των μέτρων στήριξης αφορά μη στοχευμένες παρεμβάσεις, κυρίως μέσω:

ρυθμίσεων στις τιμές ενέργειας,
παρεμβάσεων στο οριακό κόστος κατανάλωσης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Παράλληλα, εφαρμόζονται στοχευμένα εισοδηματικά μέτρα, όπως:

προσωρινές ενισχύσεις νοικοκυριών,
αποζημιώσεις σε ενεργοβόρες επιχειρήσεις και κλάδους μεταφορών.
Μακροοικονομικές επιπτώσεις και δημοσιονομικοί κίνδυνοι

Η ανάλυση προειδοποιεί ότι τα μη στοχευμένα μέτρα:

προκαλούν στρεβλώσεις στον μηχανισμό τιμολόγησης της ενέργειας,
αποδυναμώνουν τα κίνητρα μείωσης κατανάλωσης,
ενδέχεται να παρατείνουν τεχνητά το περιβάλλον υψηλών τιμών.

Η εξέλιξη των δημοσιονομικών προοπτικών της Ευρωζώνης θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης, με το ενδεχόμενο αναθεώρησης της πολιτικής στήριξης να παραμένει ανοιχτό σε περίπτωση επιδείνωσης.

Ρήτρα διαφυγής και πιθανές ευρωπαϊκές παρεμβάσεις

Η Ιταλία έχει ήδη ζητήσει επέκταση της ρήτρας εθνικής διαφυγής, ώστε να καλύπτει και ενεργειακές δαπάνες, πέραν των αμυντικών.

Η UniCredit εκτιμά ότι:

η άμεση έγκριση τέτοιας ευελιξίας είναι απίθανη,
ωστόσο μπορεί να επανεξεταστεί σε περίπτωση επιδείνωσης της ενεργειακής κρίσης,
ιδίως αν η Ευρωζώνη προσεγγίσει συνθήκες ύφεσης.