«Βιομηχανικός Επιταχυντής»: Στροφή στο «Made in EU» και χαμηλές εκπομπές άνθρακα για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγής
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε νέα νομοθετική πρωτοβουλία για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, προτείνοντας τον λεγόμενο «Βιομηχανικό Επιταχυντή» (Industrial Acceleration Act – IAA), ένα πλαίσιο που στοχεύει στην αύξηση της παραγωγής τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα και στη στήριξη προϊόντων που κατασκευάζονται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόταση εντάσσεται στη στρατηγική της ΕΕ για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής μεταποίησης, σε μια περίοδο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού και αυξανόμενων γεωοικονομικών πιέσεων. Βασικός στόχος είναι η επιτάχυνση της πράσινης βιομηχανικής μετάβασης, η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών αλυσίδων εφοδιασμού.
«Made in EU» στις δημόσιες συμβάσεις και στα προγράμματα στήριξης
Η πρόταση της Επιτροπής εισάγει συγκεκριμένες απαιτήσεις για προϊόντα «Made in EU» ή προϊόντα με χαμηλό αποτύπωμα άνθρακα σε δημόσιες συμβάσεις και προγράμματα χρηματοδότησης σε στρατηγικούς βιομηχανικούς τομείς.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ο χάλυβας, το τσιμέντο, το αλουμίνιο, η αυτοκινητοβιομηχανία και οι τεχνολογίες μηδενικών εκπομπών. Το πλαίσιο μπορεί να επεκταθεί και σε άλλους ενεργοβόρους κλάδους, όπως η χημική βιομηχανία.
Σύμφωνα με την πρόταση, οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν δημόσια χρηματοδότηση θα πρέπει σε ορισμένες περιπτώσεις να προμηθεύονται κρίσιμα εξαρτήματα ή υλικά από την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενισχύοντας έτσι την εγχώρια βιομηχανική παραγωγή.
Ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη Βιομηχανική Στρατηγική, Στεφάν Σεζουρνέ, υπογράμμισε ότι στόχος είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης. Όπως σημείωσε, τα χρήματα των φορολογουμένων πρέπει να στηρίζουν κατά προτεραιότητα την ευρωπαϊκή βιομηχανία και τις θέσεις εργασίας εντός της Ένωσης.
Στόχος: η βιομηχανία στο 20% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της ΕΕ για την αναζωογόνηση της ευρωπαϊκής μεταποίησης. Σήμερα η βιομηχανία αντιστοιχεί περίπου στο 14% του ευρωπαϊκού ΑΕΠ, ενώ ο στόχος είναι να αυξηθεί στο 20% έως το 2035.
Για την επίτευξη αυτού του στόχου, το νέο πλαίσιο προβλέπει σειρά εργαλείων για την επιτάχυνση των επενδύσεων και την απλοποίηση των διαδικασιών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής διαδικασίας αδειοδότησης στα κράτη μέλη, μέσω ενός συστήματος «one-stop-shop», που θα επιτρέπει ταχύτερη έγκριση βιομηχανικών έργων.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία «Περιοχών Βιομηχανικής Επιτάχυνσης», οργανωμένων βιομηχανικών ζωνών που θα διευκολύνουν την ανάπτυξη εγκαταστάσεων καθαρής μεταποίησης.
Νέοι κανόνες για ηλεκτρικά αυτοκίνητα και τεχνολογίες καθαρής ενέργειας
Η αυτοκινητοβιομηχανία αποτελεί έναν από τους βασικούς τομείς που καλύπτει η πρόταση. Για να μπορούν να λάβουν δημόσιες επιδοτήσεις, τα ηλεκτρικά οχήματα θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον 70% τοπικά εξαρτήματα και μπαταρία που να κατασκευάζεται στην Ευρώπη.
Παρόμοιες προϋποθέσεις προβλέπονται και για άλλες τεχνολογίες καθαρής ενέργειας, όπως φωτοβολταϊκά συστήματα, μπαταρίες, αντλίες θερμότητας και πυρηνικές τεχνολογίες.
Στις βαριές βιομηχανίες, οι εταιρείες που λαμβάνουν δημόσια στήριξη θα πρέπει να χρησιμοποιούν υλικά όπως τσιμέντο και αλουμίνιο που παράγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για τον χάλυβα δεν προβλέπεται υποχρεωτικά ευρωπαϊκή προέλευση, αλλά τίθεται η απαίτηση χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος.
Προϋποθέσεις για μεγάλες επενδύσεις
Για επενδύσεις άνω των 100 εκατομμυρίων ευρώ σε στρατηγικούς κλάδους, ιδιαίτερα σε τομείς όπου μία τρίτη χώρα ελέγχει περισσότερο από το 40% της παγκόσμιας παραγωγικής δυναμικότητας, το σχέδιο θέτει πρόσθετους όρους.
Οι επενδύσεις αυτές θα πρέπει να συμβάλλουν στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, στη μεταφορά τεχνολογίας και στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής καινοτομίας. Παράλληλα προβλέπεται ότι τουλάχιστον το 50% της απασχόλησης θα πρέπει να αφορά εργαζομένους εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με τον τρόπο αυτό, η Επιτροπή επιδιώκει να ενισχύσει την οικονομική ασφάλεια της ΕΕ και να μειώσει τις εξαρτήσεις από εξωτερικούς προμηθευτές σε κρίσιμες βιομηχανικές αλυσίδες.
Επόμενα βήματα για την έγκριση του νόμου
Η νομοθετική πρόταση για τον Βιομηχανικό Επιταχυντή θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγματεύσεων μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν από την οριστική έγκριση και την έναρξη ισχύος της.
Εφόσον εγκριθεί, το νέο πλαίσιο αναμένεται να αποτελέσει βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής τα επόμενα χρόνια, ενισχύοντας τη μετάβαση της ευρωπαϊκής οικονομίας προς ένα πιο βιώσιμο και ανταγωνιστικό παραγωγικό μοντέλο.
Διαβάστε επίσης; «Made in Europe»: Η νέα στρατηγική της ΕΕ για την προστασία της βιομηχανίας
Μ.Η.Τ. 242183