ΥΠΕΘΟΟ: «Καμία παράβαση του ενωσιακού δικαίου» για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο – Τι αποφάσισε η Κομισιόν

Ελβετικό φράγκο και Οδηγία 93/13: Η απάντηση της Κομισιόν στην αναφορά των δανειοληπτών – Στα εθνικά δικαστήρια η τελική κρίση

Καμία παράβαση του ενωσιακού δικαίου δεν διαπιστώθηκε σε βάρος της Ελλάδας αναφορικά με τις συμβάσεις δανειοληπτών σε ελβετικό φράγκο, σύμφωνα με παράγοντες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, οι οποίοι τοποθετήθηκαν με αφορμή σχετικά δημοσιεύματα.

Όπως διευκρινίζουν, το συμπέρασμα αυτό προκύπτει έπειτα από την εξέταση αναφοράς που υπέβαλαν εκπρόσωποι Ελλήνων δανειοληπτών στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ζητώντας τη διερεύνηση ενδεχόμενης πλημμελούς εφαρμογής της Οδηγία 93/13/ΕΟΚ για τους καταχρηστικούς όρους στις συμβάσεις καταναλωτών.

Η υπόθεση εξετάστηκε θεσμικά από την Επιτροπή Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (PETI), ενώ προηγήθηκε προκαταρκτική αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, δεν στοιχειοθετήθηκε παραβίαση του ενωσιακού δικαίου και δεν κινήθηκε διαδικασία επί παραβάσει κατά της χώρας.

Τι σημαίνει η αποδοχή της αναφοράς από την PETI

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η αποδοχή μιας αναφοράς από την Επιτροπή Αναφορών δεν συνεπάγεται αυτομάτως έναρξη επίσημης έρευνας ή αποστολή αιτημάτων προς τις εθνικές αρχές. Πρόκειται για τυπική θεσμική διαδικασία που επιτρέπει την εξέταση του ζητήματος, χωρίς να προδικάζει την ύπαρξη παράβασης.

Στη σχετική γνωμοδότηση επισημαίνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βάσει των πληροφοριών που είχε στη διάθεσή της, δεν μπορούσε να διερευνήσει ενδεχόμενη παραβίαση της Οδηγίας 93/13/ΕΟΚ ούτε να στοιχειοθετήσει συστημική αποτυχία των ελληνικών δικαστηρίων ως προς την εφαρμογή του άρθρου 267 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ, που αφορά την υποχρέωση προδικαστικής παραπομπής στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με άλλα λόγια, δεν προέκυψε θεσμική βάση για την έναρξη διαδικασίας επί παραβάσει, ούτε διαπιστώθηκε γενικευμένη απόκλιση της ελληνικής έννομης τάξης από το ευρωπαϊκό πλαίσιο προστασίας των καταναλωτών.

Το πλαίσιο της ευρωπαϊκής νομολογίας για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο

Το ζήτημα των δανείων σε ελβετικό φράγκο απασχολεί εδώ και χρόνια χιλιάδες δανειολήπτες στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη, λόγω της σημαντικής ανατίμησης του ελβετικού νομίσματος μετά την άρση της ισοτιμίας από την Κεντρική Τράπεζα της Ελβετίας το 2015. Η μεταβολή αυτή οδήγησε σε εκτίναξη του οφειλόμενου κεφαλαίου για πολλούς δανειολήπτες, οι οποίοι είχαν συνάψει στεγαστικά δάνεια σε CHF με χαμηλότερο επιτόκιο.

Σε επίπεδο ευρωπαϊκής νομολογίας, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει κρίνει επανειλημμένα ότι οι ρήτρες συναλλαγματικού κινδύνου μπορούν να ελεγχθούν ως προς τη διαφάνεια και την πληρότητα ενημέρωσης του καταναλωτή, χωρίς όμως να ακυρώνονται αυτομάτως. Η αξιολόγηση γίνεται κατά περίπτωση από τα εθνικά δικαστήρια, τα οποία εξετάζουν εάν ο δανειολήπτης είχε σαφή και κατανοητή ενημέρωση για τον συναλλαγματικό κίνδυνο που αναλάμβανε.

Στην Ελλάδα, η σχετική νομολογία έχει διαμορφωθεί κυρίως σε επίπεδο πολιτικών δικαστηρίων και Αρείου Πάγου, με αποφάσεις που εστιάζουν στη διαφάνεια των συμβατικών όρων και στη φύση της ενημέρωσης που παρείχαν τα πιστωτικά ιδρύματα κατά τον χρόνο σύναψης των συμβάσεων.

Το μήνυμα του ΥΠΕΘΟΟ και οι επόμενες κινήσεις

Παράγοντες του Υπουργείου υπογραμμίζουν ότι, με βάση την απάντηση των ευρωπαϊκών θεσμών, δεν υφίσταται σε αυτή τη φάση ζήτημα παράβασης του ενωσιακού δικαίου από την Ελλάδα. Παράλληλα, σημειώνουν ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί τη δυνατότητα να ζητήσει πρόσθετες πληροφορίες από κράτη-μέλη, εφόσον προκύψουν νέα στοιχεία.

Το θέμα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό σε εθνικό επίπεδο, καθώς η επίλυση διαφορών μεταξύ τραπεζών και δανειοληπτών εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο δικαστικής κρίσης. Όπως προκύπτει από το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο, η τελική αξιολόγηση της νομιμότητας και της διαφάνειας των επίμαχων ρητρών ανήκει πρωτίστως στα εθνικά δικαστήρια.

Η θέση του ΥΠΕΘΟΟ επιχειρεί να αποσαφηνίσει το θεσμικό τοπίο, σε μια περίοδο όπου το ζήτημα των δανείων σε ελβετικό φράγκο επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση, με αιχμή την προστασία των καταναλωτών και τη συμβατότητα των τραπεζικών πρακτικών με το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Διαβάστε επίσης; Δάνεια σε ελβετικό φράγκο: Μαζική προσέλευση στη ρύθμιση – Πάνω από 3.000 αιτήσεις σε λίγες ημέρες