Καθαρισμός οικοπέδων: Έως και τις 22 Ιουνίου για να δηλώσουν τον καθαρισμό των οικοπεδικών και ακάλυπτων χώρων ιδιοκτησίας τους, ώστε να αποφύγουν τα πρόστιμα που κυμαίνονται από 200 έως 2.000 ευρώ.
Πώς θα κάνετε αίτηση
Η διαδικασία γίνεται μέσω της πλατφόρμας του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας, η οποία βρίσκεται στην ηλεκτρονική διεύθυνση akatharista.apps.gov.gr, καθώς και στον ιστότοπο του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας civilprotection.gov.gr.
Για να υποβάλετε τη δήλωση θα χρειαστεί να συμπληρώσετε:
τους προσωπικούς σας κωδικούς πρόσβασης στο Taxisnet
τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του οικοπέδου ή τις συντεταγμένες του οικοπέδου εάν το οικόπεδο βρίσκεται σε περιοχή που το Κτηματολόγιο δεν βρίσκεται σε λειτουργία (δηλαδή η κτηματογράφηση βρίσκεται σε εξέλιξη ή είναι υπό ανάρτηση).
Ποιοι υποχρεούνται να καθαρίσουν το οικόπεδό τους
Yποχρέωση να καθαρίσουν τα οικόπεδα τους έχουν οι ιδιοκτήτες, νομείς, επικαρπωτές, μισθωτές ή υπομισθωτές οικοπεδικών και λοιπών ακάλυπτων χώρων που βρίσκονται σε:
περιοχές εντός εγκεκριμένων ρυμοτομικών σχεδίων
περιοχές εντός ορίων οικισμών χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο
εκτάσεις που βρίσκονται εντός ακτίνας 100 μ. από τα όρια των ανωτέρω περ (α) και (β) κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας και
εκτός σχεδίου γήπεδα με κτίσμα, για τις εκτάσεις που δεν υπάγονται στις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας, σύμφωνα με τον δασικό χάρτη της περιοχής και κατόπιν ενημέρωσης της αρμόδιας δασικής υπηρεσίας.
Οι χώροι αυτοί πρέπει να καθαρίζονται από 1η έως 30η Απριλίου και να συντηρούνται καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου (1η Μαΐου – 31η Οκτωβρίου).
Τι περιλαμβάνει ο καθαρισμός οικοπέδου
Υπενθυμίζεται ότι ο απαιτούμενος καθαρισμός θα πρέπει να περιλαμβάνει:
Υλοτομία και απομάκρυνση ξερών και σπασμένων δέντρων και κλαδιών, καθώς και των κλαδιών που βρίσκονται άμεσα σε επαφή με κτίσμα.
Απομάκρυνση της καύσιμης φυτικής ύλης που βρίσκεται στην επιφάνεια του εδάφους όπως ενδεικτικά το φυλλόστρωμα, τα ξερά χόρτα και τα κατακείμενα ξερά κλαδιά.
Αποκλάδωση της βάσης της κόμης των δέντρων και αύξηση του ύψους έναρξής της από την επιφάνεια του εδάφους, ανάλογα με την ηλικία και το είδος του δέντρου.
Αραίωση της θαμνώδους βλάστησης ως προς την κάλυψη του εδάφους
Απομάκρυνση τυχόν άλλων εγκαταλελειμμένων καυστών, αναφλέξιμων, εκρήξιμων ή εύφλεκτων υλικών, αντικειμένων και απορριμμάτων.
Ασφαλή συλλογή και μεταφορά όλων των υπολειμμάτων καθαρισμού.
Από την υποχρέωση αυτή εξαιρούνται οι διαμορφωμένοι, συντηρημένοι κήποι ή φυτευμένες επιφάνειες ακάλυπτων χώρων κτιρίων, πολυκατοικιών κλπ των περιοχών και εκτάσεων που αναφέρονται παραπάνω.
Τα πρόστιμα αλλάζουν: Αυξήσεις για μη καθαρισμό, εξορθολογισμός για μη δήλωση
Στο πιο ευαίσθητο κομμάτι, αυτό των οικονομικών κυρώσεων, το νέο πλαίσιο φέρνει δύο ταυτόχρονες τάσεις: μεγαλύτερη αυστηρότητα για τη βασική παράβαση, αλλά πιο λογική προσέγγιση για τα διαδικαστικά λάθη.
Μέχρι σήμερα, το πρόστιμο για μη καθαρισμό οικοπέδου υπολογιζόταν σε 0,50 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ. Από το 2026 όμως προβλέπεται αυστηροποίηση, καθώς το πρόστιμο διπλασιάζεται και διαμορφώνεται στο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, διατηρώντας το ελάχιστο ποσό.
Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε αισθητά μεγαλύτερο κόστος για μεσαία και μεγάλα ακίνητα, ιδίως σε περιοχές με αυξημένη επικινδυνότητα πυρκαγιάς ή κοντά σε δασικές εκτάσεις. Το μήνυμα είναι ότι η αμέλεια δεν θα αντιμετωπίζεται πλέον ως μια απλή διοικητική παράλειψη, αλλά ως παράγοντας κινδύνου για το σύνολο της κοινότητας.
Την ίδια στιγμή, σημαντικές αλλαγές έρχονται στο καθεστώς για τη μη υποβολή δήλωσης καθαρισμού. Το πρόστιμο που μέχρι σήμερα μπορούσε να φτάσει έως και τα 1.000 ευρώ μειώνεται και διαφοροποιείται ανάλογα με την πραγματική κατάσταση του οικοπέδου.
Υποχρέωση καθαρισμού δεν έχει μόνο ο ιδιοκτήτης αλλά ο νομέας, ή ο επικαρπωτής ή ο μισθωτής του ακινήτου. Αυτό που δεν διευκρινίζεται είναι ποιος θα φέρει την ευθύνη έναντι του νόμου.
Οι παραβάτες τιμωρούνται με πρόστιμο 100 ευρώ αν δεν δηλώσουν τον καθαρισμό στην πλατφόρμα. Αν ούτε έχουν καθαρίσει το οικόπεδο, ούτε το έχουν δηλώσει, το πρόστιμο γίνεται 500 ευρώ μόνο για τη μη δήλωση.
Διευκρινίζεται ότι η ψευδής δήλωση είναι ποινικό αδίκημα που τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών και πρόστιμο 5.000 ευρώ.
Αν κάποιος δεν καθαρίσει το οικόπεδο, τότε του επιβάλλεται πρόστιμο από τον δήμο ή την πυροσβεστική υπηρεσία, ύψους 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο με ελάχιστο όριο τα 200 ευρώ και ανώτατο τα 2.000 ευρώ.
Παράλληλα γίνεται αυτεπάγγελτος καθαρισμός του οικοπέδου από τον δήμο.
Νέες πρακτικές πρόληψης πυρκαγιών
Στο πλαίσιο της ενίσχυσης των προληπτικών μέτρων, το υπουργείο προωθεί και νέες πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε χώρες με μεγάλη εμπειρία στην αντιμετώπιση δασικών πυρκαγιών, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία.
Ένα από τα βασικά εργαλεία που εξετάζονται είναι η «προδιαγεγραμμένη καύση», δηλαδή η ελεγχόμενη καύση χαμηλής βλάστησης σε συγκεκριμένες περιοχές κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, με στόχο τη μείωση της καύσιμης ύλης πριν την έναρξη της θερινής περιόδου.
Το μέτρο εφαρμόζεται με τη συνεργασία ειδικών, δασολόγων και επιστημονικών φορέων και υποστηρίζεται από οργανισμούς όπως η WWF, καθώς και από πανεπιστημιακά ιδρύματα, μεταξύ των οποίων το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Παράλληλα, στο νέο νομοσχέδιο προβλέπεται και η εφαρμογή της «ελεγχόμενης βόσκησης», μέσω της οποίας δήμοι και περιφέρειες θα μπορούν να παραχωρούν εκτάσεις σε κτηνοτρόφους, ώστε τα ζώα να μειώνουν φυσικά τη χαμηλή βλάστηση που αποτελεί καύσιμη ύλη για τις πυρκαγιές.
Το στοίχημα της φετινής χρονιάς: Εφαρμογή στην πράξη, όχι μόνο στα χαρτιά
Η αυστηροποίηση των κανόνων για τα ακαθάριστα οικόπεδα δείχνει ότι η Πολιτεία επιχειρεί να μετατρέψει την πρόληψη από «ευχή» σε πραγματικό μηχανισμό. Όμως η αποτελεσματικότητα δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος των προστίμων ή από τις ημερομηνίες.
Θα κριθεί από το αν θα υπάρξει σαφής εφαρμογή, κοινά κριτήρια ελέγχου, δυνατότητα συμμόρφωσης για όλους και λειτουργική συνεργασία με τους δήμους στο πιο κρίσιμο σημείο: στην αποκομιδή των υπολειμμάτων. Γιατί στην αντιπυρική προστασία δεν αρκεί να δηλώνεις ότι καθάρισες. Πρέπει να έχεις καθαρίσει πραγματικά.
Μ.Η.Τ. 242183