Μελέτη του Πανεπιστημίου Πειραιώς για το ΕΕΑ αναδεικνύει την ασφάλιση ζωής ως μοχλό ανάπτυξης και αποταμίευσης
Μία νέα επιστημονική μελέτη του Πανεπιστημίου Πειραιώς, που εκπονήθηκε για λογαριασμό του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΕΑ), αναδεικνύει τον στρατηγικό ρόλο του κλάδου ασφάλισης ζωής στην οικονομική ανάπτυξη και τη σταθερότητα της χώρας. Η μελέτη, με τίτλο «Ο ρόλος των ασφαλίσεων ζωής στην ενίσχυση του ΑΕΠ και της εθνικής αποθεματοποίησης» και επιστημονικό υπεύθυνο τον επίκουρο καθηγητή Παναγιώτη Ξένο, παρουσιάστηκε στην 7η Εθνική Συνδιάσκεψη Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών.
Ο ρόλος της ασφάλισης ζωής στο ΑΕΠ και τη σταθερότητα
Σύμφωνα με τα πορίσματα, ο ασφαλιστικός κλάδος λειτουργεί ως θεσμικός επενδυτής, διοχετεύοντας σημαντικά κεφάλαια προς την πραγματική οικονομία και ενισχύοντας τη ρευστότητα, την επενδυτική δραστηριότητα και τη συνολική οικονομική σταθερότητα. Η στατιστική ανάλυση κατέδειξε ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ των ασφαλίστρων ζωής και του ΑΕΠ στην Ελλάδα (r=0.65), στοιχείο που αποτυπώνει τη στενή σύνδεση του κλάδου με την οικονομική μεγέθυνση.
Σε πιο ώριμες αγορές, όπως της Νορβηγίας, η συσχέτιση αυτή αγγίζει το 0.99, αποδεικνύοντας ότι οι αναπτυγμένοι ασφαλιστικοί θεσμοί αποτελούν θεμέλιο για τη σταθερότητα και την αποταμιευτική κουλτούρα των οικονομιών.
Η μελέτη επισημαίνει ότι το εισόδημα είναι ο κυριότερος παράγοντας που καθορίζει τη ζήτηση ασφάλισης ζωής, ενώ ο πληθωρισμός και η ανεργία ασκούν αρνητική επίδραση. Παράλληλα, ο τραπεζικός τομέας και οι χρηματοοικονομικές ροές ενισχύουν θετικά την ανάπτυξη του ασφαλιστικού κλάδου, καθώς διευρύνουν τις επενδυτικές δυνατότητες. Η αστικοποίηση, η δημογραφική δομή και οι δείκτες οικονομικού κλίματος επιδρούν επίσης σημαντικά στη διάδοση και τη σταθερότητα των ασφαλιστικών προϊόντων.
Η ασφάλιση ζωής ως μοχλός αποταμίευσης και επενδύσεων
Η μελέτη του Πανεπιστημίου Πειραιώς τεκμηριώνει ότι οι ασφαλίσεις ζωής λειτουργούν ως μηχανισμός ενίσχυσης της εθνικής αποταμίευσης και της χρηματοοικονομικής σταθερότητας. Τα αποθεματικά των ασφαλιστικών εταιρειών διοχετεύονται σε παραγωγικές επενδύσεις, μειώνοντας τη μακροχρόνια εξάρτηση από τον τραπεζικό δανεισμό και τα δημόσια ελλείμματα.
Η ανάλυση αιτιότητας κατά Granger αποδεικνύει πως η αύξηση της ασφαλιστικής διείσδυσης οδηγεί σε στατιστικά σημαντική αύξηση του ΑΕΠ (p=0.002), γεγονός που υποδηλώνει ότι οι εξελίξεις στον κλάδο της ασφάλισης ζωής δεν ακολουθούν απλώς την οικονομική ανάπτυξη, αλλά τη διαμορφώνουν.
Όπως σημειώνεται, η ασφάλιση ζωής σε περιόδους αβεβαιότητας λειτουργεί ως σταθερός αποταμιευτικός μηχανισμός, προσφέροντας στους πολίτες ασφάλεια και προστασία. Όσο αυξάνεται η ασφαλιστική διείσδυση, τόσο ενισχύεται η τάση για οργανωμένη, μακροπρόθεσμη αποταμίευση, με θετικό αντίκτυπο στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ και τη συνολική οικονομική δραστηριότητα.
Η πρόκληση του ασφαλιστικού και η ανάγκη μεταρρυθμίσεων
Η μελέτη υπογραμμίζει ότι το υφιστάμενο διανεμητικό ασφαλιστικό σύστημα, όπου οι σημερινοί εργαζόμενοι χρηματοδοτούν τις συντάξεις των συνταξιούχων, περιορίζει τα κίνητρα ατομικής αποταμίευσης και δεν αξιοποιεί πλήρως τις επενδυτικές δυνατότητες του κεφαλαιοποιητικού μοντέλου.
Η μετάβαση σε ένα πιο κεφαλαιοποιητικό πλαίσιο εκτιμάται ότι μπορεί να ενισχύσει τη ρευστότητα και να τροφοδοτήσει νέες επενδύσεις στην πραγματική οικονομία. Η ενίσχυση της ασφάλισης ζωής και των επαγγελματικών ταμείων προτείνεται ως κρίσιμος παράγοντας για τη διασύνδεση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας με την κοινωνική συνοχή και την ανάπτυξη.
Στο πλαίσιο αυτό, η μελέτη εισηγείται σειρά πολιτικών μέτρων, όπως τη θέσπιση φορολογικών κινήτρων για μακροχρόνια αποταμίευση μέσω ασφαλιστικών προϊόντων, τη διεύρυνση της συμμετοχής στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, την ενίσχυση του τρίτου πυλώνα του ασφαλιστικού συστήματος και την ανάπτυξη συμπληρωματικών προγραμμάτων αποταμίευσης για συνταξιοδότηση.
Επιπλέον, προτείνεται η θεσμική κατοχύρωση της ιδιωτικής ασφάλισης ως υποστηρικτικού μηχανισμού του δημόσιου συστήματος, καθώς και η ενίσχυση της ασφαλιστικής παιδείας, ιδιαίτερα στις νεότερες γενιές, στο πλαίσιο της δημογραφικής γήρανσης και της ανάγκης έγκαιρης οικονομικής προετοιμασίας.
Η μελέτη του Πανεπιστημίου Πειραιώς καταλήγει ότι η ενίσχυση της ασφάλισης ζωής δεν αποτελεί απλώς τεχνική επιλογή πολιτικής, αλλά στρατηγική αναγκαιότητα για τη μακροχρόνια βιωσιμότητα της ελληνικής οικονομίας. Ο κλάδος μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης, αποταμίευσης και κοινωνικής ισορροπίας, δημιουργώντας ένα νέο μοντέλο ευημερίας που θα στηρίζεται τόσο στην ατομική ευθύνη όσο και στη συλλογική σταθερότητα.
Διαβάστε επίσης: Φυσικές καταστροφές: Υποχρεωτική ασφάλιση για επιχειρήσεις και οχήματα από 1η Ιουνίου







Μ.Η.Τ. 242183