Δημόσιο σε «σκληρή γραμμή»: Δύο αρνήσεις συμμετοχής οδηγούν σε διαδικασία απόλυσης και αυστηρό έλεγχο απόδοσης
Σε μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις της μεταρρύθμισης του Δημοσίου εισέρχεται η διαδικασία αξιολόγησης, με το Υπουργείο Εσωτερικών να ενεργοποιεί ένα σαφώς αυστηρότερο πλαίσιο που συνδέει πλέον ευθέως τη συμμετοχή με πειθαρχικές συνέπειες.
Με εγκύκλιο που εξέδωσε η υφυπουργός Εσωτερικών Βιβή Χαραλαμπογιάννη, τίθενται σε εφαρμογή τα ορόσημα της φετινής αξιολόγησης, η οποία αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς είναι η πρώτη που διενεργείται υπό το νέο πειθαρχικό καθεστώς.
Το βασικό μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η αποχή από τη διαδικασία δεν θεωρείται πλέον «ουδέτερη στάση», αλλά πειθαρχικό παράπτωμα που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε οριστική παύση από τα καθήκοντα.
«Δύο αρνήσεις = απόλυση» – Το νέο πειθαρχικό όριο
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη θεσμοθέτηση της άρνησης συμμετοχής στην αξιολόγηση ως αυτοτελούς πειθαρχικού αδικήματος. Με βάση τον νέο νόμο που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026, η επαναλαμβανόμενη άρνηση –για δύο συνεχόμενες αξιολογικές περιόδους– ενεργοποιεί διαδικασίες που μπορεί να οδηγήσουν σε απόλυση.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δημόσιος υπάλληλος που θα αρνηθεί να συμμετάσχει τόσο στη φετινή αξιολόγηση όσο και στην επόμενη, παραπέμπεται στα αρμόδια πειθαρχικά συμβούλια με το ερώτημα της οριστικής παύσης.
Τα νέα συμβούλια, τα οποία στελεχώνονται αποκλειστικά από μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, καλούνται να εξετάσουν την υπόθεση, λαμβάνοντας υπόψη τη συνολική υπηρεσιακή εικόνα του υπαλλήλου, αλλά και την αρχή της αναλογικότητας.
Σφιχτά χρονοδιαγράμματα και υποχρεωτική συμμετοχή
Η διαδικασία αξιολόγησης εισέρχεται σε φάση υλοποίησης εντός Απριλίου, με σαφή χρονοδιαγράμματα για όλους τους εμπλεκόμενους.
Οι Διευθύνσεις Διοικητικού καλούνται έως τις αρχές του μήνα να ενεργοποιήσουν τα απαραίτητα εργαλεία, ενώ έως τις 20 Απριλίου οι αξιολογητές οφείλουν να ολοκληρώσουν την αξιολόγηση των υπαλλήλων, καθώς και την αποτίμηση των σχεδίων ανάπτυξης που είχαν τεθεί την προηγούμενη χρονιά.
Παράλληλα, θεσμοθετείται η υποχρεωτική «συζήτηση αξιολόγησης» μεταξύ αξιολογητή και αξιολογούμενου, η οποία αποτελεί κρίσιμο στάδιο της διαδικασίας. Η μη πραγματοποίησή της επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις και απαιτεί ειδική αιτιολόγηση.
Η συμμετοχή των υπαλλήλων θεωρείται δεδομένη, τόσο στη διαδικασία αξιολόγησης όσο και στη συμπλήρωση των εντύπων «σφυγμού ομάδας», μέσω των οποίων αποτυπώνεται η εικόνα λειτουργίας κάθε οργανικής μονάδας.
Από την τυπική διαδικασία στην αξιολόγηση δεξιοτήτων
Η νέα φιλοσοφία του συστήματος μετατοπίζει το βάρος από την τυπική καταγραφή επιδόσεων σε μια πιο δομημένη αποτίμηση δεξιοτήτων και στόχων.
Οι αξιολογητές καλούνται να εξετάσουν την υλοποίηση συγκεκριμένων δράσεων ανάπτυξης για κάθε υπάλληλο, να αποτυπώσουν την πρόοδο και να αιτιολογήσουν τυχόν αποκλίσεις, δημιουργώντας ταυτόχρονα το σχέδιο ανάπτυξης για το επόμενο έτος.
Η διαδικασία πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας, ενισχύοντας τον έλεγχο και τη διαφάνεια, αλλά και περιορίζοντας τα περιθώρια καθυστερήσεων ή αποφυγής.
Νέες ισορροπίες στο Δημόσιο
Η σύνδεση της αξιολόγησης με πειθαρχικές κυρώσεις αλλάζει ουσιαστικά το τοπίο στο Δημόσιο, καθώς εισάγει ένα πιο αυστηρό και δεσμευτικό πλαίσιο λειτουργίας.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα και τη λογοδοσία στη δημόσια διοίκηση, ενώ την ίδια στιγμή αναμένεται να ανοίξει εκ νέου η συζήτηση για τα όρια και τις εγγυήσεις της διαδικασίας.
Το δικαίωμα προσφυγής στο Συμβούλιο της Επικρατείας παραμένει ως θεσμική δικλείδα για τους υπαλλήλους που θα βρεθούν αντιμέτωποι με αυστηρές πειθαρχικές ποινές, όπως ο υποβιβασμός ή η απόλυση.
Το στοίχημα της εφαρμογής
Η φετινή αξιολόγηση δεν είναι απλώς μια διοικητική διαδικασία, αλλά ένα τεστ για το κατά πόσο το νέο σύστημα μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη και να αλλάξει την κουλτούρα της δημόσιας διοίκησης.
Το ερώτημα που μένει να απαντηθεί είναι αν η αυστηροποίηση θα οδηγήσει σε ουσιαστική βελτίωση της απόδοσης ή αν θα πυροδοτήσει νέες εντάσεις στο εσωτερικό του Δημοσίου.
Διαβάστε επίσης: Νέος ψηφιακός «χάρτης» αξιολόγησης Δήμων: Τι αλλάζει με το deiktesota.gov.gr
Μ.Η.Τ. 242183