Νέα στοιχεία για τη φονική έκρηξη στη μπισκοτοβιομηχανία Βιολάντα – Σκάβουν στον χώρο με εισαγγελέα εξετάζοντας ελλείψεις ασφάλειας

Σε κρίσιμη καμπή περνά η έρευνα για τη φονική έκρηξη και πυρκαγιά στο εργοστάσιο της μπισκοτοβιομηχανίας Βιολάντα στα Τρίκαλα, που κόστισε τη ζωή σε πέντε γυναίκες. Οι πρώτες τεχνικές ενδείξεις που συγκεντρώνουν οι Αρχές «δείχνουν» ως βασική αιτία της τραγωδίας τη διαφυγή προπανίου από υπογειοποιημένο σωλήνα, ενώ το βάρος πλέον μετατοπίζεται στον επιμερισμό ευθυνών για την ασφάλεια, τις διαδικασίες ελέγχου και τη διαχείριση προειδοποιητικών σημάτων που –σύμφωνα με μαρτυρίες– υπήρχαν εδώ και καιρό.

Το κύριο αντικείμενο της προανάκρισης που διενεργεί η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (ΔΑΕΕ) της Πυροσβεστικής είναι διπλό: αφενός να αποτυπωθεί με ακρίβεια το σημείο και ο τρόπος της διαρροής, αφετέρου να εξεταστεί γιατί το πρόβλημα δεν αντιμετωπίστηκε εγκαίρως, πριν εξελιχθεί σε μια έκρηξη με τόσο βαριές ανθρώπινες απώλειες.

Ο υπόγειος σωλήνας στο επίκεντρο: Από τη δεξαμενή στο προαύλιο προς το κτίριο

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές μέχρι στιγμής, η διαρροή προπανίου εντοπίζεται σε υπογειοποιημένο σωλήνα, ο οποίος μεταφέρει το αέριο από δεξαμενή που βρίσκεται στο προαύλιο του εργοστασίου προς τις εγκαταστάσεις.

Ο σωλήνας, όπως προκύπτει από τα ευρήματα της αυτοψίας, περνά κάτω από υπόγειο αποθηκευτικό χώρο και συνεχίζει σε τμήμα που βρίσκεται στην εξωτερική πλευρά του κτιρίου. Πρόκειται για διαδρομή κρίσιμη για τη λειτουργία του συστήματος, αλλά και δυνητικά επικίνδυνη εφόσον παρουσιαστεί βλάβη ή αστοχία χωρίς έγκαιρο εντοπισμό.

Το γεγονός ότι η διαρροή σημειώθηκε σε σημείο που δεν είναι άμεσα ορατό, εντείνει τα ερωτήματα για τα πρωτόκολλα επιθεώρησης, την ύπαρξη τεχνολογικών μέσων ανίχνευσης, αλλά και το εάν υπήρξε ουσιαστική ανταπόκριση σε τυχόν προειδοποιήσεις.

Έρευνες με εισαγγελέα – Σκάψιμο κατά μήκος του σωλήνα και εύρημα «νωπού» εδάφους

Τα στελέχη της ΔΑΕΕ, παρουσία εισαγγελέα που παρακολουθεί την εξέλιξη της διαδικασίας, πραγματοποίησαν εκτεταμένες έρευνες στον χώρο και προχώρησαν σε σκάψιμο κατά μήκος του υπόγειου δικτύου, επιδιώκοντας να εντοπίσουν το ακριβές σημείο της διαρροής και τα ίχνη που αυτή άφησε πίσω της.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που αξιολογούνται, διαπιστώθηκε ότι το χώμα σε συγκεκριμένο σημείο ήταν νωπό, στοιχείο που αποδίδεται στη διαρροή του αερίου. Το εύρημα θεωρείται σημαντικό, καθώς ενισχύει το σενάριο ότι η διαφυγή δεν ήταν στιγμιαία, αλλά πιθανόν εξελισσόταν σε βάθος χρόνου, με το προπάνιο να διαχέεται σταδιακά έως ότου δημιουργήθηκαν οι συνθήκες που οδήγησαν στην έκρηξη.

Οι αναφορές για έντονη μυρωδιά αερίου και τα κρίσιμα «γιατί» της έρευνας

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται και ένα ιδιαίτερα επιβαρυντικό στοιχείο: οι αναφορές ότι εδώ και μεγάλο χρονικό διάστημα υπήρχε έντονη μυρωδιά αερίου. Αυτό το δεδομένο μετατρέπεται σε κρίσιμο κόμβο για την προανάκριση, καθώς ανοίγει σειρά ερωτημάτων που δεν αφορούν μόνο την τεχνική αιτία, αλλά και τη διαχείριση κινδύνου.

Οι αρμόδιες αρχές εξετάζουν εάν υπήρχε μηχανισμός έγκαιρου εντοπισμού, εάν λήφθηκαν υπόψη καταγγελίες ή παρατηρήσεις, καθώς και εάν έγιναν οι προβλεπόμενοι έλεγχοι. Παράλληλα, ελέγχεται το κατά πόσο υπήρχαν συστήματα ασφαλείας, όπως αισθητήρες, που θα μπορούσαν να δώσουν προειδοποίηση πριν η κατάσταση γίνει ανεξέλεγκτη.

Σε αυτή τη φάση, η έρευνα φαίνεται να επεκτείνεται και σε πιθανές ελλείψεις στα πρωτόκολλα πρόληψης, τόσο σε επίπεδο τεχνικής συντήρησης όσο και σε επίπεδο επιχειρησιακής αντίδρασης.

Ο επιμερισμός ευθυνών προς κάθε κατεύθυνση

Η προανάκριση της ΔΑΕΕ δεν περιορίζεται πλέον στην αναζήτηση της αφορμής, αλλά εστιάζει στον καταμερισμό ευθυνών προς όλες τις κατευθύνσεις, για ενδεχόμενες παραλείψεις ή ελλείψεις στο πλαίσιο της ασφάλειας.

Το ερώτημα που διαπερνά την υπόθεση είναι απλό αλλά βαρύ: υπήρχαν ενδείξεις κινδύνου που δεν αξιολογήθηκαν; Υπήρχαν μέτρα που δεν εφαρμόστηκαν; Και, κυρίως, υπήρχε χρόνος ώστε να αποτραπεί η τραγωδία, εφόσον είχε ενεργοποιηθεί εγκαίρως ο μηχανισμός πρόληψης;

Καθώς η έρευνα προχωρά, το αποδεικτικό υλικό που συγκεντρώνεται θα κρίνει αν πρόκειται για ένα τραγικό δυστύχημα που δεν μπορούσε να αποφευχθεί ή για μια αλληλουχία λαθών και παραλείψεων που οδήγησαν σε ένα αποτέλεσμα με πέντε ανθρώπινες ζωές χαμένες.

Τεχνικές πραγματογνωμοσύνες και «δέσιμο» της δικογραφίας

Το επόμενο διάστημα θεωρείται κρίσιμο, καθώς οι τεχνικές πραγματογνωμοσύνες και τα ευρήματα από τον σωλήνα θα «δέσουν» την εικόνα για το πώς εξελίχθηκε η διαρροή προπανίου, πού ακριβώς εντοπίζεται η αστοχία και εάν υπήρχαν σημεία που υποχρέωναν σε παρέμβαση πολύ πριν φτάσει η κατάσταση στο μη αναστρέψιμο.

Η παρουσία εισαγγελέα στις έρευνες δείχνει ότι η υπόθεση αντιμετωπίζεται με τη βαρύτητα που απαιτείται, καθώς δεν αφορά μόνο τις τεχνικές συνθήκες ενός βιομηχανικού ατυχήματος, αλλά και το ζήτημα της ευθύνης, της πρόληψης και της ασφάλειας στην εργασία.

Διαβάστε επίσης; «Βιολάντα»: Διαρροή προπανίου στο υπέδαφος η αιτία της έκρηξης στο εργοστάσιο