Μεταφορά 250 εκατ. κυβικών μέτρων από τον Αχελώο και σχέδιο στα πρότυπα της Αττικής για τη λειψυδρία ζητά η περιφέρεια

Χαμένος θα πρέπει να θεωρείται ήδη ο ορίζοντας του 2030 για την πλήρη θωράκιση της Θεσσαλίας απέναντι σε έναν νέο Daniel. Την ίδια στιγμή, οι αρδευόμενες εκτάσεις έχουν μειωθεί λόγω της λειψυδρίας σχεδόν στο μισό την τελευταία επταετία, περιορίζοντας αντίστοιχα το αγροτικό εισόδημα. Αυτό το εκρηκτικό μείγμα δημιουργεί ρωγμές στην επισιτιστική ασφάλεια της χώρας, καθώς η Θεσσαλία αποτελεί τον εθνικό σιτοβολώνα.

Εχθές, σε συνέντευξη τύπου που έδωσε στην Αθήνα, ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, κ. Δημήτρης Κουρέτας, εξέφρασε την ανησυχία πως αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων, τότε οι αρδευόμενες καλλιέργειες στη Θεσσαλία θα μειωθούν κατά 1 εκατ. στρέμματα, στερώντας από την περιφέρεια έναν ετήσιο κύκλο εργασιών περίπου 400 εκατ. ευρώ τον χρόνο και μειώνοντας το αγροτικό εισόδημα κατά 25%.

Για αυτό και ζήτησε άμεση εφαρμογή του Σχεδίου Διαχείρισης Υδάτων (ΣΔΛΑΠ) της Θεσσαλίας, με επανεκκίνηση των έργων του Αχελώου, τα οποία σήμερα κινδυνεύουν, όπως είπε, από κατάρρευση. Για να γίνει αυτό, θα πρέπει πρώτα η περιφέρεια να κερδίσει τη μάχη του ΣτΕ, στο οποίο έχουν προσφύγει η περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, φορείς της Αιτωλοακαρνανίας και περιβαλλοντικοί σύλλογοι κατά του ΣΔΛΑΠ, με αιχμή τη μεταφορά 250 εκατ. κ.μ. ετησίως από τον Αχελώο στον Πηνειό.

Καθυστερούν τα έργα ανασυγκρότησης

Καθώς η Θεσσαλία διανύει μία ακόμη δύσκολη χρονιά, ενώ τα αποθέματα μειώνονται κατά 450 εκατ. κ.μ. ετησίως, η ολοκλήρωση των έργων ορεινής υδρονομίας, που υλοποιεί το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, καθυστερεί σχεδόν έναν χρόνο. Επί του παρόντος, σύμφωνα με τον κ. Κουρέτα, έχουν τελειώσει οι προμελέτες. Οι εργολάβοι αναμένεται να μπουν τον ερχόμενο Μάρτιο με Απρίλιο, οπότε το μεγαλύτερο μέρος των έργων θα ολοκληρωθεί ως το καλοκαίρι του 2027, όταν ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε φθινόπωρο του 2026. 

Όσο για τα μεγάλα φράγματα που πρόκειται να κατασκευάσει το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, η τύχη τους ακόμα αγνοείται. Όπως είπε ο κ. Κουρέτας, «σε επίσκεψή του, τον Αύγουστο του 2024, ο πρωθυπουργός μας είπε υποσχεθεί ότι σε έναν χρόνο, δηλαδή Αύγουστο του 2025, θα ήταν έτοιμες οι μελέτες για τα φράγματα Ενιπέα, Πύλης, Μουζακίου και της Διώρυγας Γυρτώνης-Κάρλας. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχουμε ενημέρωση ούτε χρονοδιάγραμμα».

Είναι ενδεικτικό ότι ο διαγωνισμός για το ΣΔΙΤ κατασκευής του φράγματος Ενιπέα, προϋπολογισμού 230,07 εκατ. ευρώ, ξεκίνησε στα τέλη του 2022, δηλαδή πριν το χτύπημα του Daniel. Όμως παραμένει ακόμα βαλτωμένος.

Όσο για τα άμεσα έργα αποκατάστασης που υλοποιούνται από την Περιφέρεια, αυτά έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί, ενώ η ενίσχυση των αναχωμάτων θα ξεκινήσει την άνοιξη του 2026 για να ολοκληρωθεί, κατά τον κ. Κουρέτα, στα τέλη του 2027. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει έργα περίπου 150 εκατ. ευρώ και θα δοθούν ακόμη 100 εκατ. ευρώ. 

Ως αποτέλεσμα, «σήμερα, η Θεσσαλία αντέχει έναν Daniel διάρκειας 12 ωρών. Όταν ολοκληρωθούν τα έργα ορεινής υδρονομίας θα μπορεί να αντεπεξέλθει σε μια κακοκαιρία έντασης στο 60 με 70% του Daniel. Μόνο όταν ολοκληρωθούν τα μεγάλα φράγματα θα καλυφθεί ο κίνδυνος», είπε χαρακτηριστικά. Η συνολική αξία των έργων που έχουν μέχρι σήμερα ανακοινωθεί ανέρχεται σε 1 δισεκατομμύριο ευρώ, με τον περιφερειάρχη να εκτιμά ότι θα απαιτηθούν ακόμη έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων.

Τι ζητά η Θεσσαλία από τον Αχελώο;

Ο κ. Κουρέτας αναγόρευσε την επί της ουσίας μερική εκτροπή του Αχελώου σε ζήτημα επιβίωσης για τη Θεσσαλία, που κατά την τελευταία τριακονταετία έχει έλλειμα 3 δισεκατομμυρίων κ.μ. νερού. «Χωρίς νερό δεν μπορεί να υπάρξει αγροτική παραγωγή και χωρίς αγροτική παραγωγή δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον για τη Θεσσαλία, αλλά και για ολόκληρη τη χώρα», ανέφερε, καλώντας την κυβέρνηση να ενεργοποιήσει άμεσα στην επανεκκίνηση των έργων του Αχελώου.

Βασικό έργο στον σχεδιασμό που προβλέπεται στο ΣΔΛΑΠ, το οποίο αποτελεί με λίγα λόγια τον οδικό χάρτη, αποτελεί η ολοκλήρωση του φράγματος Συκιάς και της σήραγγας, μήκους 17,8 χιλιομέτρων, που θα μεταφέρει το νερό στην λεκάνη του Πηνειού. Μέχρι να εγκαταλειφθεί, μετά από σειρά αποφάσεων του ΣτΕ που τράβηξαν «κόκκινη κάρτα» και στη χρηματοδότηση, είχε γίνει το 70% των εργασιών. Σύμφωνα με τον περιφερειάρχη, από εκθέσεις πραγματογνωμόνων -Ελλήνων και ξένων- προκύπτει ότι τα έργα του Αχελώου κινδυνεύουν από κατάρρευση και το ποτάμιο σύστημα παραμένει για αρκετά χρόνια μπαζωμένο.

Αυτό που τονίστηκε επανειλημμένως είναι ότι η πρόβλεψη στο ΣΔΛΑΠ της Θεσσαλίας δεν έχει σχέση με την εκτροπή του Αχελώου, που αφορούσε 1,2 δισ. κ.μ.νερού από τα 4,2 δισ. κ.μ. που κουβαλάει το ποτάμι ετησίως. Μάλιστα, ο κ. Κουρέτας επικαλέστηκε μελέτες που δείχνουν ότι δεν θα πληγεί το οικοσύστημα.

Διαβάστε επίσης: Σε πλήρη εξέλιξη τα αντιπλημμυρικά της Αττικής: Αυτοψίες Χαρδαλιά