Ο Οικουμενικός Πατριάρχης έστειλε ισχυρό μήνυμα για την έναρξη του Τριωδίου, τονίζοντας ότι η ταπείνωση είναι «χάρη, σοφία, δύναμη και ειρήνη»

Με μια ομιλία υψηλού συμβολισμού και έντονων πνευματικών αναφορών, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος έθεσε στο επίκεντρο την ταπείνωση ως τον πυρήνα της χριστιανικής ζωής, συνδέοντας την έναρξη του Τριωδίου με την παραβολή του Φαρισαίου και του Τελώνη. Κατά τη χοροστασία του στην Πατριαρχική Θεία Λειτουργία στον Ιερό Ναό της Του Θεού Σοφίας, ο Προκαθήμενος της Ορθοδοξίας μίλησε για τον «μαρτυρικό» και σωτηριολογικό χαρακτήρα της Μητέρας Εκκλησίας, τονίζοντας ότι δεν αποτελεί θεσμό εγκλωβισμένο στο παρελθόν, αλλά ζώσα πνευματική πραγματικότητα που συνομιλεί με κάθε εποχή.

«Ιδού το πρώτο δίδαγμα του Ιερού Τριωδίου: Όχι μόνο νηστεία, όχι μόνο κατορθώματα, αλλά ταπείνωση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πατριάρχης, δίνοντας έναν καθαρό τόνο στο μήνυμά του, σε μια περίοδο που για την Εκκλησία λειτουργεί ως προετοιμασία για τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Ειδική αναφορά έκανε και στον κίνδυνο της επιφανειακής θρησκευτικότητας, προειδοποιώντας ότι «η νηστεία χωρίς μετάνοια καταντά φαρισαισμός», ένα σημείο που προσδίδει επικαιρότητα στη θεολογική του προσέγγιση.

«Η Μεγάλη Εκκλησία δεν κατακτά, διασώζει»

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης ανέδειξε την ιστορική διαδρομή της Μεγάλης Εκκλησίας ως μια πορεία δοκιμασίας και διακονίας, σημειώνοντας ότι η πίστη της δεν διαδόθηκε ως επιβολή, αλλά ως «διάσωση και μεταμόρφωση». Σε ένα λόγο που είχε και ιστορικό βάθος, αναφέρθηκε στη μετάβαση από την Αυτοκρατορία στη νέα πραγματικότητα των Ορθοδόξων λαών, υπογραμμίζοντας ότι όταν χάθηκε η αυτοκρατορική ισχύς, παρέμεινε η Εκκλησία ως «εθναρχούσα δύναμη», με άλλο βάρος και άλλη αποστολή.

Με έντονα φορτισμένη γλώσσα μίλησε για τον τρόπο που η Εκκλησία «έκλαψε», «ετραγούδησε τον πόνο» και κράτησε το ποίμνιο όρθιο σε επικίνδυνους καιρούς. Το μήνυμα που πέρασε ήταν σαφές: η Εκκλησία επιβιώνει όχι επειδή προσαρμόζεται στο ρεύμα, αλλά επειδή έχει βαθιά ρίζα, πνευματική μνήμη και καθολική αποστολή.

Το εγκώμιο στον Ιωακείμ Γ’ και η έννοια της διακονίας

Κεντρικό σημείο της παρέμβασής του αποτέλεσε και η αναφορά στον Πατριάρχη Ιωακείμ Γ’, με αφορμή τα αποκαλυπτήρια της προτομής του στον χώρο της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης. Ο Βαρθολομαίος παρουσίασε τον προκάτοχό του ως πρότυπο πνευματικού ηγέτη που συνδύαζε «θεολογία με πρακτική σοφία» και «άσκηση με ποιμαντική φροντίδα», ενώ υπογράμμισε τη συμβολή του στην παιδεία, στα γράμματα και στη στήριξη του ποιμνίου.

Η πιο καθαρή θεσμική και ταυτόχρονα θεολογική τοποθέτησή του ήρθε με τη φράση πως «η Εκκλησία δεν υπάρχει για να κυριαρχεί, αλλά για να διακονεί», ξεκαθαρίζοντας ότι ο ρόλος της δεν είναι να υψώνει τείχη αλλά να ανοίγει δρόμους. Με αυτόν τον τρόπο, η ομιλία του αποκτά και χαρακτήρα παρέμβασης στη σύγχρονη δημόσια συζήτηση, όπου συχνά η θρησκευτική παρουσία παρερμηνεύεται ως σκληρή εξουσία ή ως περιχαράκωση.

Στη Θεία Λειτουργία παρέστησαν, μεταξύ άλλων, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, καθώς και κυβερνητικοί εκπρόσωποι, μαζί με βουλευτές, μητροπολίτες, αγιορείτες πατέρες, κληρικούς και πλήθος πιστών, επιβεβαιώνοντας ότι το γεγονός είχε ισχυρό εκκλησιαστικό αλλά και δημόσιο αποτύπωμα.