Από το Ιόνιο στην Αίγυπτο: Πώς η Ελλάδα μεταμορφώνει τον χάρτη της ενέργειας

Με νέες συμφωνίες με τις ΗΠΑ, μεγάλα έργα διασύνδεσης και εξελίξεις στο Ιόνιο, η Ελλάδα αναβαθμίζεται σε βασικό κόμβο ενεργειακού εφοδιασμού της Ευρώπης, περιορίζοντας παράλληλα τη γεωενεργειακή επιρροή της Τουρκίας.

Η Ανατολική Μεσόγειος αλλάζει πρόσωπο, και η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων. Πέντε ελληνικά projects, με στρατηγική σημασία για τη ΝΑ Ευρώπη, δίνουν νέα ώθηση στον στόχο της χώρας να γίνει πύλη εισόδου φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας για ολόκληρη την Ευρώπη.

Στην πρόσφατη 6η Σύνοδο της P-TEC στην Αθήνα, η οποία συγκέντρωσε κορυφαία στελέχη της κυβέρνησης και του αμερικανικού ενεργειακού τομέα, «κλείδωσαν» συμφωνίες που συνδέουν την Ελλάδα με το LNG των ΗΠΑ, με τις ανανεώσιμες πηγές στην Αίγυπτο και με την ενεργειακή ανάπτυξη του Ιονίου. Όπως υπογράμμισε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου, πρόκειται για «συμφωνίες με άμεση και μελλοντική αξία».

1. Κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου

Ένα διασυνοριακό project Ελλάδας–Βουλγαρίας–Ρουμανίας–Μολδαβίας–Ουκρανίας ανοίγει νέες διαδρομές (Route 2 και Route 3) για το φυσικό αέριο. Στόχος: υποκατάσταση του ρωσικού αερίου έως το 2027 και εξασφάλιση εφοδιασμού για την Ουκρανία, με αυξημένη ασφάλεια και μειωμένες ταρίφες.

2. Μακροχρόνια συμφωνία για αμερικανικό LNG

Η ATLANTIC – SEE LNG TRADE υπογράφει συμφωνία 20 χρόνων με την αμερικανική Venture Global, για 0,5–1,5 εκατ. τόνους LNG ετησίως από το 2030. Παράλληλα, MoUs με Ουκρανία και Ρουμανία δημιουργούν έναν πλήρη κύκλο εισαγωγών–εξαγωγών μέσω ελληνικού hub LNG.

3. Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Αιγύπτου

Η Elica Interconnector του ομίλου Κοπελούζου φέρνει 3.000 MW διασύνδεση και ανάπτυξη 9,5 GW έργων ΑΠΕ στην Αίγυπτο. Στο παιχνίδι συμμετέχουν ήδη 60 ελληνικές βιομηχανίες που προμηθεύονται πράσινη ενέργεια, ενώ μέρος της παραγωγής θα κατευθύνεται σε εξαγωγές.

4. Φυσικό αέριο από Ισραήλ προς Κύπρο

Η Energean προτείνει υποθαλάσσιο αγωγό από το κοίτασμα Katlan στο Ισραήλ προς Κύπρο. Το σχέδιο ενισχύει την ενεργειακή αυτάρκεια της Κύπρου και ενδυναμώνει τον περιφερειακό ρόλο Ελλάδας και Ισραήλ.

5. Γεώτρηση στο Ιόνιο

Η επαναξιολόγηση των σεισμικών δεδομένων δυτικά της Κέρκυρας ανοίγει τον δρόμο για γεώτρηση ~100 εκατ. δολαρίων με την ExxonMobil. Αν είναι επιτυχής, η παραγωγή και οι υποδομές θα μπορούσαν να φτάσουν τα 5 δισ. δολάρια, σηματοδοτώντας κομβικό σημείο για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης.

Το Great Sea Interconnector προχωρά με επικαιροποίηση μελετών και αναζήτηση νέων επενδυτών, ενώ η Ελλάδα εδραιώνεται ως κεντρικός κόμβος σταθερότητας και ανάπτυξης στην περιοχή για την επόμενη δεκαετία.