GSI: Συνεχίζονται τα εμπόδια από ρυθμιστικές εκκρεμότητες έως την τουρκική στάση, ενώ η ΕΕ προειδοποιεί ότι κάθε καθυστέρηση ζημιώνει όλους

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απηύθυνε ξεκάθαρο μήνυμα προς Αθήνα, Λευκωσία και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να προχωρήσουν χωρίς άλλες καθυστερήσεις στην υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου (Great Sea Interconnection – GSI). Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν τόνισε ότι το έργο έχει «υψηλότατη στρατηγική σημασία για την ΕΕ» και ότι ο τερματισμός της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου θα μειώσει το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και θα ενισχύσει την ένταξη των ΑΠΕ στα δίκτυα.

«Προσδοκούμε όλες οι πλευρές να δεσμευτούν για την ταχύτερη δυνατή υλοποίηση του έργου. Κάθε περαιτέρω καθυστέρηση είναι εις βάρος των εμπλεκομένων», ανέφερε χαρακτηριστικά, επαναλαμβάνοντας ότι η Επιτροπή βρίσκεται σε συνεχή επαφή με ΑΔΜΗΕ, Ρυθμιστικές Αρχές και κυβερνήσεις για να επιταχύνει τις διαδικασίες.

Η Πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε υπογραμμίσει πρόσφατα στο Ευρωκοινοβούλιο ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου αποτελεί βασικό πυλώνα της στρατηγικής των «Ενεργειακών Λεωφόρων» της ΕΕ, που στοχεύουν σε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και διασυνδεσιμότητα.

Χρηματοδοτικά και ρυθμιστικά εμπόδια και η αντιπαράθεση ΑΔΜΗΕ – ΡΑΕΚ

Το έργο, με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 1,9 δισ. ευρώ, βρίσκεται αντιμέτωπο με ρυθμιστικές τριβές. Η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας Κύπρου (ΡΑΕΚ) έχει αναγνωρίσει μόνο 82 εκατ. ευρώ από τα έξοδα του ΑΔΜΗΕ, παρότι ο διαχειριστής υποστηρίζει ότι πρέπει να αναγνωριστεί όλο το ποσό που έχει ήδη δαπανήσει.

Ο ΑΔΜΗΕ διευκρίνισε ότι δεν διεκδικεί άμεσα τα 251 εκατ. ευρώ που εμφανίστηκαν σε δημοσιεύματα, αλλά μόνο την πρώτη δόση των 25 εκατ. ευρώ για το 2025, όπως προβλέπεται από τις συμφωνημένες ρυθμίσεις. Η υπόλοιπη ανάκτηση θα γίνει σταδιακά σε βάθος 35 ετών, όπως προβλέπει η απόσβεση του έργου.

Ωστόσο, η ΡΑΕΚ ζητεί επιπλέον παραστατικά και προχωρά σε απολογιστική αναγνώριση δαπανών, ενώ η ελληνική ΡΑΑΕΥ εφαρμόζει προεγκριτική μέθοδο, γεγονός που επιβαρύνει τις διαπραγματεύσεις και τις εκταμιεύσεις.

Πολιτική διάσταση και στρατηγικό διακύβευμα

Ο Κύπριος Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου επανέλαβε ότι «η Ελλάδα δεν εκβιάζει, λειτουργεί θεσμικά», τονίζοντας ότι οι σχέσεις Αθήνας–Λευκωσίας παραμένουν στενές και σταθερές, παρά τις τεχνικές και οικονομικές διαφωνίες.

Η πρόοδος του GSI έχει γεωπολιτική σημασία, καθώς η Τουρκία δηλώνει ότι κανένα έργο στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορεί να υλοποιηθεί «ερήμην της». Η Κομισιόν θεωρεί το έργο κρίσιμο για τη ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής και τη διαφοροποίηση πηγών τροφοδοσίας, συμβάλλοντας επίσης στην επίτευξη των στόχων απανθρακοποίησης.

Διαβάστε επίσης: Παπασταύρου για GSI: «Η Ελληνική Δημοκρατία δεν εκβιάζει»