Η Μέση Ανατολή «ταράζει» την Ευρώπη: Στο Eurogroup τα σενάρια κρίσης για πετρέλαιο και φυσικό αέριο

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης επισημαίνει ότι παρατεταμένα επίπεδα ανόδου τιμών «θα απαιτούσαν μεγαλύτερη προσοχή και επανεκτίμηση της κατάστασης»

Οι έντονες αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και οι πιθανές συνέπειες για την οικονομία της ευρωζώνης βρίσκονται στο επίκεντρο της σημερινής συνεδρίασης του Eurogroup στις Βρυξέλλες. Οι υπουργοί Οικονομικών της ζώνης του ευρώ καλούνται να αξιολογήσουν το εύρος του νέου ενεργειακού σοκ που προκαλεί η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και να εξετάσουν τις «γραμμές άμυνας» που διαθέτει η Ευρώπη απέναντι σε μια πιθανή νέα περίοδο πληθωριστικών πιέσεων.

Η ένταση στην περιοχή έχει ήδη προκαλέσει σημαντική άνοδο στις διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, αναζωπυρώνοντας τις ανησυχίες για επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει ως στόχο ανάπτυξης για το επόμενο διάστημα το 1,2%, ωστόσο η νέα ενεργειακή αναταραχή δημιουργεί αβεβαιότητα γύρω από την επίτευξη αυτού του στόχου.

Πετρέλαιο πάνω από τα 105 δολάρια και φόβοι για περαιτέρω άνοδο

Η εβδομάδα ξεκινά με τις διεθνείς τιμές πετρελαίου να ξεπερνούν τα 105 δολάρια το βαρέλι, επίπεδο που είχε καταγραφεί ξανά το 2022, όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία είχε προκαλέσει παγκόσμιο ενεργειακό σοκ.

Η κλιμάκωση των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Περσικό Κόλπο και ιδιαίτερα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ έχει προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στη θαλάσσια μεταφορά ενέργειας. Η συγκεκριμένη θαλάσσια δίοδος αποτελεί μια από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες στον κόσμο, καθώς από εκεί διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η περιορισμένη κυκλοφορία δεξαμενόπλοιων στην περιοχή έχει εντείνει τις πιέσεις στην προσφορά. Αναλυτές εκτιμούν ότι εάν η κατάσταση παραμείνει ασταθής, οι τιμές του πετρελαίου ενδέχεται να κινηθούν ακόμη υψηλότερα, πλησιάζοντας ή και ξεπερνώντας τα 120 δολάρια το βαρέλι, εξέλιξη που θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω την παγκόσμια οικονομία.

Άλμα στις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη

Την ίδια στιγμή, σημαντική είναι και η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά. Μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, οι τιμές έχουν αυξηθεί κατά περισσότερο από 65%, με την τιμή της μεγαβατώρας να προσεγγίζει τα 54 ευρώ, όταν πριν από τρεις μήνες κινούνταν γύρω στα 26,5 ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την ευαισθησία της ευρωπαϊκής ενεργειακής αγοράς στις γεωπολιτικές εξελίξεις, αλλά και τη διαρκή εξάρτηση της Ευρώπης από εισαγόμενες ενεργειακές πρώτες ύλες, ιδιαίτερα μέσω των υποδομών υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οι ανησυχίες για ανάπτυξη και πληθωρισμό

Στο πλαίσιο της συνεδρίασης, οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης αναμένεται να εξετάσουν το ενδεχόμενο η νέα ενεργειακή κρίση να επηρεάσει αρνητικά την ήδη εύθραυστη αναπτυξιακή δυναμική της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Η άνοδος των ενεργειακών τιμών αυξάνει το κόστος παραγωγής για τη βιομηχανία, επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και δημιουργεί πρόσθετες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά των κρατών-μελών. Η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί στον καλύτερο συντονισμό των πολιτικών στήριξης, ώστε να αποφευχθούν μονομερείς εθνικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν τον ανταγωνισμό στην ενιαία αγορά.

Παράλληλα, θα εξεταστεί η επάρκεια των ενεργειακών αποθεμάτων της Ευρώπης ενόψει των επόμενων μηνών, καθώς και πιθανά σενάρια για την εξέλιξη των τιμών.

Στο Eurogroup θα παρουσιαστούν επίσης εκτιμήσεις για την ανταγωνιστικότητα της ευρωζώνης στο σημερινό ενεργειακό περιβάλλον από τον Christian Zinglersen, πρώην διευθυντή του Οργανισμού της ΕΕ για τη Συνεργασία των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας, και τον Damian Cortinas, πρόεδρο του διοικητικού συμβουλίου του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας.

Πιερρακάκης: Περιθώρια απορρόφησης των πρώτων κραδασμών

Αναφερόμενος στην πορεία των διεθνών τιμών του πετρελαίου, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι η κατάσταση παρακολουθείται στενά, αλλά προς το παρόν δεν προκαλεί άμεση ανησυχία για την ελληνική οικονομία.

Σε συνέντευξή του στο «Πρώτο Θέμα», υπογράμμισε ότι επίπεδα τιμών σημαντικά πάνω από τα 100 δολάρια για παρατεταμένο χρονικό διάστημα θα απαιτούσαν επανεκτίμηση της κατάστασης.

Όπως εξήγησε, η κρίση ξεκίνησε από σχετικά χαμηλά επίπεδα τιμών στο πετρέλαιο, γεγονός που προσφέρει περιθώριο απορρόφησης των αρχικών κραδασμών από τις οικονομίες.

Ο ίδιος επισήμανε ακόμη ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι επηρεάζεται η δυναμική βασικών πυλώνων της ελληνικής οικονομίας, όπως ο τουρισμός και οι επενδύσεις, οι οποίοι συνεχίζουν να αποτελούν βασικούς μοχλούς ανάπτυξης.

Διαβάστε επίσης; Πιερρακάκης με Κόστα, φον ντερ Λάιεν και Λαγκάρντ: Στις Βρυξέλλες το «τετ α τετ» κορυφής για την ευρωπαϊκή οικονομία