Χαμηλά αποθέματα LNG, περιορισμένη προσφορά και αυξανόμενος ανταγωνισμός δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα ενόψει του χειμώνα
Η Ευρώπη εισέρχεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα καλοκαίρια των τελευταίων ετών για την ενεργειακή της ασφάλεια. Με τις αποθήκες φυσικού αερίου να ξεκινούν την περίοδο αναπλήρωσης σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και την παγκόσμια αγορά LNG να παραμένει εξαιρετικά «σφιχτή», οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι ενεργειακές εταιρείες καλούνται να κερδίσουν έναν αγώνα δρόμου απέναντι στον χρόνο, τις αγορές και τις γεωπολιτικές εξελίξεις.
Το μεγάλο στοίχημα είναι η πλήρωση των αποθηκών πριν από τον επόμενο χειμώνα. Ωστόσο, η εξίσωση αποδεικνύεται ιδιαίτερα δύσκολη, καθώς η Ευρώπη δεν ανταγωνίζεται μόνο τον εαυτό της, αλλά και τις ασιατικές οικονομίες που διεκδικούν τις ίδιες ποσότητες υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στο Στενό του Ορμούζ παραμένουν ο σημαντικότερος παράγοντας αβεβαιότητας για την παγκόσμια ενεργειακή αγορά.
Οι αποθήκες ξεκίνησαν από τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών
Η φετινή περίοδος αναπλήρωσης ξεκίνησε με ένα σοβαρό μειονέκτημα για την Ευρώπη. Την 1η Απριλίου, όταν άνοιξε επίσημα η περίοδος πλήρωσης των αποθηκών, τα αποθέματα φυσικού αερίου βρίσκονταν μόλις στο 28%, επίπεδο που συγκαταλέγεται στα χαμηλότερα των τελευταίων ετών.
Αυτό σημαίνει ότι η ήπειρος καλείται να καλύψει μέσα σε λίγους μήνες ένα σημαντικά μεγαλύτερο ενεργειακό κενό σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη λόγω της περιορισμένης παγκόσμιας προσφοράς LNG. Νέα μεγάλα έργα υγροποιημένου φυσικού αερίου αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία κυρίως μετά το 2027 ή το 2028, γεγονός που αφήνει την αγορά σε κατάσταση στενότητας για αρκετά ακόμη χρόνια.
Η Ασία ανεβάζει τον ανταγωνισμό
Εκτός από τη μειωμένη προσφορά, η Ευρώπη αντιμετωπίζει και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Ασία. Οι μεγάλες οικονομίες της περιοχής, με πρώτη την Κίνα αλλά και χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα, συνεχίζουν να απορροφούν σημαντικές ποσότητες LNG για να καλύψουν τις ανάγκες ηλεκτροπαραγωγής και βιομηχανικής παραγωγής.
Φέτος προστίθεται ένας ακόμη παράγοντας πίεσης: οι μετεωρολογικές προβλέψεις για ισχυρότερο φαινόμενο Ελ Νίνιο και υψηλότερες θερμοκρασίες στην Ανατολική Ασία. Η αυξημένη χρήση κλιματιστικών και η μεγαλύτερη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας ενδέχεται να οδηγήσουν σε ακόμη μεγαλύτερη κατανάλωση φυσικού αερίου, αυξάνοντας τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία LNG.
Για να προσελκύσει τα ίδια φορτία, η Ευρώπη θα πρέπει να προσφέρει υψηλότερες τιμές από τους ασιατικούς αγοραστές, κάτι που μεταφράζεται σε μεγαλύτερο ενεργειακό κόστος.
Το Ορμούζ παραμένει ο καθοριστικός παράγοντας
Το μεγαλύτερο ερωτηματικό για την αγορά εξακολουθεί να βρίσκεται στη Μέση Ανατολή. Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί τη σημαντικότερη θαλάσσια πύλη μεταφοράς LNG παγκοσμίως, καθώς πριν από την κρίση διακινούσε περίπου το 20% του διεθνούς εμπορίου υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η πορεία των ειρηνευτικών εξελίξεων και ο ρυθμός αποκατάστασης της ναυσιπλοΐας θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό τη διαθεσιμότητα φορτίων τους επόμενους μήνες. Οι αναλυτές του ICIS εκτιμούν ότι μέρος της παραγωγής από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα θα μπορούσε να επανέλθει έως τον Αύγουστο, αν και όχι σε πλήρη δυναμικότητα.
Ωστόσο, ακόμη και σε αυτό το αισιόδοξο σενάριο, η επιστροφή των ποσοτήτων στις διεθνείς αγορές δεν θα είναι άμεση.
Γιατί το LNG δεν επιστρέφει από τη μία μέρα στην άλλη
Οι ζημιές που έχουν καταγραφεί σε εγκαταστάσεις του Ras Laffan στο Κατάρ δημιουργούν πρόσθετες καθυστερήσεις. Ακόμη και αν υπάρξει πλήρης πολιτική συμφωνία και άμεσο άνοιγμα του Ορμούζ, οι ειδικοί εκτιμούν ότι θα απαιτηθούν εβδομάδες για την επανεκκίνηση των μονάδων υγροποίησης.
Στη συνέχεια, τα πλοία LNG θα πρέπει να επιστρέψουν στις περιοχές φόρτωσης και να ξεκινήσουν ξανά τα δρομολόγια προς την Ευρώπη.
Σε αρκετές περιπτώσεις, για λόγους ασφαλείας, τα πλοία επιλέγουν τον περίπλου της Αφρικής, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον χρόνο μεταφοράς. Έτσι, από τη στιγμή της επανεκκίνησης της παραγωγής μέχρι την άφιξη των πρώτων φορτίων στις ευρωπαϊκές ακτές μπορεί να μεσολαβήσουν ακόμη και δύο μήνες.
Ο στόχος του 90% απομακρύνεται
Η πρόοδος στην πλήρωση των ευρωπαϊκών αποθηκών παραμένει βραδύτερη από τις αρχικές προσδοκίες. Με τους σημερινούς ρυθμούς, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η πληρότητα θα μπορούσε να διαμορφωθεί περίπου στο 73% τον Νοέμβριο, επίπεδο χαμηλότερο ακόμη και από το 80% που χρησιμοποιείται στις ασκήσεις ενεργειακής ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο επίσημος στόχος του 90% φαίνεται ολοένα και πιο δύσκολος. Για να επιτευχθεί, η Ευρώπη θα πρέπει να διοχετεύει στις αποθήκες της περίπου 130 εκατ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ημερησίως επιπλέον των σημερινών ποσοτήτων, ποσότητα που αντιστοιχεί σε περισσότερα από ένα επιπλέον φορτία LNG κάθε ημέρα.
Ο κίνδυνος νέου ενεργειακού και πληθωριστικού σοκ
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην ενεργειακή επάρκεια. Οι εταιρείες δεν διαθέτουν σήμερα ισχυρά οικονομικά κίνητρα για να αγοράσουν ακριβό LNG και να το αποθηκεύσουν, καθώς οι χειμερινές τιμές δεν είναι αρκετά υψηλότερες από τις τρέχουσες.
Αυτό δημιουργεί ένα επενδυτικό κενό που ενδέχεται να καλυφθεί μόνο μέσω κρατικών ή ευρωπαϊκών παρεμβάσεων. Ήδη η Ολλανδία εξετάζει κρατικά υποστηριζόμενα προγράμματα πλήρωσης αποθηκών ανεξαρτήτως κόστους, ενώ ολοένα και περισσότερες φωνές στην αγορά προειδοποιούν ότι η Ευρώπη ίσως χρειαστεί να πληρώσει σημαντικά υψηλότερο τίμημα για να εξασφαλίσει τις απαιτούμενες ποσότητες.
Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι εάν οι διαταραχές στην προσφορά συνδυαστούν με καύσωνες στην Ασία και χαμηλή πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών, τότε οι τιμές του LNG θα μπορούσαν να κινηθούν έντονα ανοδικά.
Μια τέτοια εξέλιξη θα επηρέαζε όχι μόνο την ενέργεια αλλά και τον πληθωρισμό, την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανίας και τελικά την οικονομική ανάπτυξη της Ευρώπης.
Ένας δύσκολος χειμώνας ξεκινά από το καλοκαίρι
Το ενεργειακό στοίχημα της Ευρώπης δεν θα κριθεί τον Δεκέμβριο ή τον Ιανουάριο. Κρίνεται τώρα.
Η ταχύτητα με την οποία θα γεμίσουν οι αποθήκες, η πορεία του Ορμούζ, η συμπεριφορά των ασιατικών αγορών και η διαθεσιμότητα νέων φορτίων LNG θα καθορίσουν αν η Ευρώπη θα περάσει τον επόμενο χειμώνα με σχετική άνεση ή με νέες πιέσεις στις τιμές και στην οικονομία.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η μάχη για κάθε φορτίο LNG έχει ήδη ξεκινήσει.
Διαβάστε επίσης: ATLANTIC SEE LNG TRADE: Διπλασιάζει τις ποσότητες LNG από τις ΗΠΑ μέσω επέκτασης της συμφωνίας με τη Venture Global
Μ.Η.Τ. 242183