Παπασταύρου για υδρογονάνθρακες: «Πράξεις και όχι διακηρύξεις» – Ενέργεια, κυριαρχικά δικαιώματα και γεωπολιτική αναβάθμιση σε μία ενιαία στρατηγική
Ο προγραμματισμός της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρείας Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων χαρτογραφεί μια εξαετία εντατικής ερευνητικής δραστηριότητας, με δέκα ερευνητικές γεωτρήσεις την περίοδο 2027-2032 και στόχο έναρξης παραγωγής από το 2032, υπό την προϋπόθεση ότι οι σεισμικές έρευνες θα αναδείξουν ώριμους στόχους. Το συνολικό ύψος των επενδύσεων που συνδέεται με το συγκεκριμένο πλάνο τοποθετείται κοντά στο 1 δισ. ευρώ, στοιχείο που αποτυπώνει και το ρίσκο και το μέγεθος του εγχειρήματος.
Στο επίκεντρο της συγκυρίας βρίσκεται ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, όχι μόνο ως ο θεσμικός υπογράφων των νέων συμβάσεων μίσθωσης, αλλά κυρίως ως ο πολιτικός εκφραστής της κυβερνητικής γραμμής που «δένει» τις έρευνες υδρογονανθράκων με την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων, την ενεργειακή ασφάλεια και τη γεωπολιτική αναβάθμιση της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Ελλάδα επενδύει, η Τουρκία αντιδρά: Το ενεργειακό παρασκήνιο και το μήνυμα Παπασταύρου
Οι υπογραφές, οι νέες περιοχές και το διπλασιασμένο αποτύπωμα
Οι Συμβάσεις Μίσθωσης για τέσσερις υπεράκτιες περιοχές νότια της Κρήτης και νότια της Πελοποννήσου υπογράφηκαν από τον Σταύρο Παπασταύρου και τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΔΕΥΕΠ, Αριστοφάνη Στεφάτο. Από την πλευρά των εταιρειών, υπέγραψαν ο Gavin Lewis, αντιπρόεδρος Global New Ventures της Chevron, και ο διευθύνων σύμβουλος της HELLENiQ ENERGY, Ανδρέας Σιάμισιης. Στο επιχειρηματικό σχήμα η Chevron έχει ποσοστό 70% και ρόλο operator, ενώ η HELLENiQ ENERGY συμμετέχει με 30%, με τις σεισμικές έρευνες να τοποθετούνται χρονικά προς το τέλος του έτους, αφού προηγηθούν τα αναγκαία θεσμικά βήματα.
Η συμφωνία έχει και καθαρά «γεωγραφικό» βάρος. Με την προσθήκη των τεσσάρων νέων οικοπέδων, η έκταση των υπό έρευνα θαλάσσιων περιοχών διπλασιάζεται, εξέλιξη που, σύμφωνα με την εικόνα που έχει παρουσιαστεί δημοσίως, αυξάνει αναλογικά και τις πιθανότητες εντοπισμού εμπορικά εκμεταλλεύσιμων κοιτασμάτων.
Παπασταύρου: «Έμπρακτη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων» και το κοινωνικό αποτύπωμα
Στις δηλώσεις του, ο Σταύρος Παπασταύρου επιλέγει να δώσει στην υπόθεση έναν διπλό χαρακτήρα. Από τη μία, αναδεικνύει τη γεωστρατηγική διάσταση, τονίζοντας ότι οι συμφωνίες με Chevron και ExxonMobil ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και αναβαθμίζουν τον ρόλο της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο. Από την άλλη, δένει το εγχείρημα με τη θεσμικότητα και το διεθνές δίκαιο, περιγράφοντας την υλοποίηση ερευνών σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας ως «έμπρακτη άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων», σε ευθυγράμμιση με όσα έχει, όπως σημειώνει, υπογραμμίσει και ο πρωθυπουργός.
Ταυτόχρονα, επιχειρεί να «μεταφράσει» το upstream ενδιαφέρον σε κοινωνικό αφήγημα. Με βάση τα όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, αναφέρει ότι, εφόσον τα κοιτάσματα αποδειχθούν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, σημαντικό μέρος των εσόδων, της τάξης περίπου του 40%, θα επιστρέφει στους πολίτες μέσω κοινωνικών πολιτικών και στήριξης των ευάλωτων, πλαισιώνοντας την ενεργειακή στρατηγική ως μοχλό ανάπτυξης με μετρήσιμη κοινωνική απόδοση.
Από τις έρευνες στο φυσικό αέριο της περιοχής: ο «Κάθετος Διάδρομος» ως δεύτερη γραμμή στρατηγικής
Η δεύτερη μεγάλη σκηνή στην οποία ο υπουργός επιχειρεί να δώσει βάθος στην πολιτική του αφήγηση είναι ο Κάθετος Διάδρομος μεταφοράς φυσικού αερίου, ο άξονας που συνδέει την Ελλάδα με τις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, φθάνοντας έως τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Το έργο παρουσιάζεται ως εναλλακτική οδός τροφοδοσίας με LNG από τις ΗΠΑ και άλλες πηγές, άρα ως κρίσιμο εργαλείο διαφοροποίησης και ασφάλειας εφοδιασμού.
Η συγκυρία αποκτά μεγαλύτερη ένταση καθώς η ΕΕ έχει θέσει ως ορίζοντα το τέλος του 2027 για την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο, γεγονός που αναβαθμίζει κάθε υποδομή που μπορεί να στηρίξει τη μετάβαση. Στο πλαίσιο αυτό, έχει προαναγγελθεί συνάντηση στην Ουάσιγκτον στις 24 Φεβρουαρίου, με οικοδεσπότη τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ Chris Wright και συμμετοχή των υπουργών Ενέργειας των χωρών του Κάθετου Διαδρόμου.
Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμη και διεθνή μέσα εστιάζουν πλέον στην ελληνική προσπάθεια να αναδειχθεί σε κόμβο της «μετά Ρωσίας» ευρωπαϊκής αγοράς φυσικού αερίου, αξιοποιώντας τόσο τις υποδομές LNG όσο και τις διασυνδέσεις προς Βορρά, ενώ ταυτόχρονα επισημαίνουν ότι η εμπορική βιωσιμότητα του διαδρόμου περνά αναγκαστικά από το κόστος μεταφοράς και το ρυθμιστικό πλαίσιο.
Το στοίχημα του 2032 και η πολιτική γραμμή της «συνδιαμόρφωσης»
Το πλάνο των γεωτρήσεων έως το 2032 λειτουργεί ως χρονικός ορίζοντας πάνω στον οποίο χτίζεται ένα νέο αφήγημα ενεργειακής πολιτικής. Η κυβέρνηση επιχειρεί να δείξει ότι δεν περιορίζεται στη διαχείριση της τρέχουσας ενεργειακής συγκυρίας, αλλά διαμορφώνει πλαίσιο για μελλοντική παραγωγή, με διεθνείς «παίκτες» και διπλή στόχευση: ενίσχυση της στρατηγικής θέσης της χώρας και δημιουργία μελλοντικών οικονομικών ροών.
Σε αυτό το κάδρο, ο Σταύρος Παπασταύρου αναλαμβάνει ρόλο πολιτικού «συνδετικού κρίκου» ανάμεσα στο upstream κομμάτι των ερευνών και στο midstream κομμάτι της περιφερειακής τροφοδοσίας. Με φόντο τις διεθνείς εξελίξεις και την πίεση για ενεργειακή διαφοροποίηση στην Ευρώπη, η επιλογή του να μιλήσει για «πράξεις» και όχι για διακηρύξεις δείχνει ότι το υπουργείο θέλει να κεφαλαιοποιήσει τη συγκυρία ως απόδειξη αξιοπιστίας, τόσο προς τους επενδυτές όσο και προς τους συμμάχους.
Το κρίσιμο, ωστόσο, παραμένει το ίδιο: η επιτυχία του σχεδίου θα κριθεί στα δεδομένα των σεισμικών ερευνών, στις τελικές επενδυτικές αποφάσεις και, τελικά, στη δυνατότητα να υπάρξουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα ευρήματα. Μέχρι τότε, η πολιτική μάχη δίνεται στο επίπεδο των συμβολισμών, των θεσμικών βημάτων και της γεωπολιτικής αξιοποίησης, με τον Παπασταύρου να τοποθετείται ως το κεντρικό πρόσωπο που «κουμπώνει» την ενεργειακή ατζέντα με την εθνική στρατηγική.
Διαβάστε επίσης; Chevron – Helleniq Energy: Ο οδικός χάρτης γεωτρήσεων σε Κρήτη και Πελοπόννησο
Μ.Η.Τ. 242183