Η νέα γενιά μαθαίνει τη βιωσιμότητα στην πράξη: ΔΕΗ και Open Farm επεκτείνουν το δίκτυο σχολικών κήπων σε όλη τη χώρα

Με στόχο να μετατρέψουν τη γνώση για το περιβάλλον σε καθημερινή εμπειρία, η ΔΕΗ και η Open Farm ολοκλήρωσαν με επιτυχία το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Carbon Farming Schools 2025», το οποίο πραγματοποιήθηκε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, ενισχύοντας τη βιωματική εκπαίδευση μαθητών σε θέματα αναγεννητικής γεωργίας, υγιεινής διατροφής και περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική δράσεων με κοινωνικό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα, κυρίως στις περιοχές όπου η ΔΕΗ αναπτύσσει παραγωγική δραστηριότητα, επιδιώκοντας να συνδέσει τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο μοντέλο παραγωγής και κατανάλωσης με την εκπαίδευση και την καθημερινότητα της νέας γενιάς. Παράλληλα, το πρόγραμμα ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ, αναδεικνύοντας τον ρόλο της περιβαλλοντικής παιδείας ως επένδυση μακράς πνοής.

12 σχολεία σε Δυτική Μακεδονία, Μεγαλόπολη και Αττική: 740 μαθητές σε δράσεις βιωματικής μάθησης

Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε την περίοδο Σεπτεμβρίου-Νοεμβρίου 2025 σε δώδεκα σχολικές μονάδες, με έξι σχολεία στη Δυτική Μακεδονία, τέσσερα στη Μεγαλόπολη και δύο σχολεία ειδικής αγωγής στην Αττική.

Στις δράσεις συμμετείχαν πάνω από 740 μαθητές όλων των βαθμίδων, αλλά και περισσότερος από 85 εκπαιδευτικοί, μέσα από ενημερωτικές εκδηλώσεις και ανοιχτές δράσεις που ενεργοποίησαν συνολικά τις σχολικές κοινότητες. Το ζητούμενο δεν ήταν απλώς η ενημέρωση, αλλά η καλλιέργεια περιβαλλοντικής συνείδησης μέσα από την πράξη, σε πραγματικές συνθήκες και όχι μόνο σε θεωρητικό επίπεδο.

Κομβικό στοιχείο της φετινής διοργάνωσης αποτέλεσε η δημιουργία δώδεκα πρότυπων σχολικών κήπων, οι οποίοι λειτουργούν ως «ζωντανά εργαστήρια» μάθησης και περιβαλλοντικής δράσης. Οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν βήμα-βήμα πώς μια καλλιεργητική πρακτική μπορεί να συνδέεται με τη δέσμευση άνθρακα, τη βελτίωση του εδάφους και την προστασία της βιοποικιλότητας.

Food Forests και αγροοικολογία: Πρακτικές δέσμευσης άνθρακα μέσα από σχολικούς κήπους

Στο επίκεντρο του «Carbon Farming Schools 2025» βρέθηκε η ανάπτυξη Food Forests (Εδώδιμων Δασών), μια καινοτόμος προσέγγιση αγροδασοπονίας που μιμείται τη δομή ενός φυσικού δάσους, με στόχο τη βιώσιμη παραγωγή τροφής και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.

Μέσα από αυτή τη λογική, οι μαθητές εξοικειώθηκαν με αγροοικολογικές πρακτικές που στοχεύουν στη βελτίωση της υγείας του εδάφους και στην αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα στο υπέδαφος. Στο πρακτικό μέρος του προγράμματος εφαρμόστηκαν τεχνικές όπως η εδαφοκάλυψη με άχυρο, φύλλα και κομπόστ, η δημιουργία σκουληκοφάρμων για κομποστοποίηση οργανικών υπολειμμάτων και η τεχνική hugelkultur, όπου δημιουργούνται υπερυψωμένα παρτέρια από οργανική ύλη, που συγκρατούν υγρασία και λειτουργούν ως φυσικά αυτοποτιζόμενα συστήματα, προσομοιώνοντας τις διεργασίες ενός δασικού οικοσυστήματος.

Το αποτέλεσμα ήταν μια διαδικασία μάθησης που «κουμπώνει» με τα μεγάλα ζητήματα της εποχής: την κλιματική κρίση, την ανάγκη για ανθεκτικά οικοσυστήματα και την αναζήτηση πρακτικών που δεν εξαντλούν το έδαφος αλλά το αναγεννούν.

5.000 φυτεύσεις και 18.000 λίτρα κομπόστ: Κυκλική οικονομία στην πράξη

Τα ποσοτικά στοιχεία του προγράμματος αποτυπώνουν και την κλίμακα της παρέμβασης. Συνολικά φυτεύτηκαν περισσότερα από 5.000 φυτά, ανάμεσά τους 160 δένδρα και περίπου 4.500 εποχικά λαχανικά, ενισχύοντας τον πράσινο χαρακτήρα των σχολικών χώρων.

Παράλληλα, χρησιμοποιήθηκαν 18.000 λίτρα κομπόστ για τη βελτίωση του εδάφους, δίνοντας ιδιαίτερο βάρος στη λογική της κυκλικής οικονομίας, όπου τα οργανικά υπολείμματα μετατρέπονται σε φυσικό λίπασμα και επιστρέφουν στο έδαφος ως πολύτιμος πόρος.

Η εφαρμογή εδαφοκάλυψης σε έκταση άνω των 1.600 τετραγωνικών μέτρων με άχυρο αποτέλεσε μια ακόμη πρακτική παρέμβαση, με στόχο την προστασία της υγείας του εδάφους, τη διατήρηση υγρασίας και τη φυσική δέσμευση CO₂. Το πρόγραμμα αναδεικνύει έτσι ότι η κλιματική δράση μπορεί να ξεκινήσει από μικρής κλίμακας εφαρμογές, αρκεί να υπάρχει σταθερή συνέχεια και παιδαγωγική προσέγγιση.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συνέχεια της πρωτοβουλίας: από το 2023 έως σήμερα, μέσω του «Carbon Farming Schools», έχει δημιουργηθεί ένα δίκτυο 27 σχολικών κήπων σε όλη τη χώρα, στοιχείο που αποδεικνύει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένη δράση προβολής, αλλά για πρόγραμμα με επαναληψιμότητα και διάρκεια.

Ξεχωριστή βαρύτητα δόθηκε στις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης, όπου η ΔΕΗ έχει έντονη παρουσία και όπου η μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο ανάπτυξης αποτελεί κεντρικό κοινωνικό ζητούμενο. Εκεί, οι μαθητές δεν συμμετείχαν απλώς σε μια περιβαλλοντική εκδήλωση, αλλά ήρθαν σε επαφή με σύγχρονες πρακτικές καλλιέργειας και «πράσινες» δεξιότητες που συνδέονται με επαγγέλματα και ανάγκες του αύριο.

Στα δύο ειδικά σχολεία της Αττικής, οι σχολικοί κήποι αξιοποιήθηκαν και ως θεραπευτικό εργαλείο, ενισχύοντας κινητικές δεξιότητες, ομαδικότητα και συνεργασία, μέσα από μια διαδικασία που ενώνει εκπαίδευση και φροντίδα.

Στο τέλος του προγράμματος, σε όλες τις σχολικές μονάδες απονεμήθηκαν βεβαιώσεις συμμετοχής, ενώ διανεμήθηκε και τεχνικό εγχειρίδιο σχολικού κήπου προς εκπαιδευτικούς και γονείς, ώστε οι παρεμβάσεις να μην ολοκληρωθούν με το τέλος των δράσεων αλλά να έχουν συνέχεια μέσα στη σχολική καθημερινότητα.

Διαβάστε επίσης: Βιώσιμη γεωργία στα σχολεία με πρωτοβουλία ΔΕΗ και Open Farm