ΕΕ-CBAM: Ο συνοριακός φόρος άνθρακα αλλάζει- Λιγότερα βάρη για τις επιχειρήσεις

ΕΕ: Εξαίρεση για το 80% των επιχειρήσεων από τον CBAM – Ποιες επιχειρήσεις απαλλάσσονται και γιατί

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει την εξαίρεση του 80% των επιχειρήσεων από τον Συνοριακό Μηχανισμό Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM), προκειμένου να μειώσει τη γραφειοκρατία και το κόστος συμμόρφωσης. Ο αρμόδιος Επίτροπος Φορολογίας, Βόπκε Χούκστρα, ανέφερε ότι η μεταρρύθμιση στοχεύει στη διατήρηση της περιβαλλοντικής πολιτικής της ΕΕ, χωρίς να επιβαρύνει αδικαιολόγητα τις μικρότερες εταιρείες.

Ποιοι εξαιρούνται και γιατί

Ο CBAM σχεδιάστηκε για να προστατεύσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις από ανταγωνιστές που δεν πληρώνουν για τις εκπομπές άνθρακα, επιβάλλοντας πρόσθετο κόστος στις εισαγωγές επτά βασικών κλάδων, όπως αλουμίνιο, χάλυβας, σίδηρος και λιπάσματα. Από το 2026, οι εισαγωγείς θα πρέπει να πληρώνουν τη διαφορά στο κόστος άνθρακα μεταξύ της ΕΕ και της χώρας παραγωγής.

Ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε ότι μόλις το 20% των εταιρειών ευθύνεται για το 95% των εκπομπών άνθρακα από εισαγόμενα προϊόντα. Έτσι, η εξαίρεση 180.000 από τις 200.000 επιχειρήσεις θεωρείται λογική προσαρμογή, που επιτρέπει στο σύστημα να είναι πιο αποτελεσματικό και λιγότερο περίπλοκο.

Η απόφαση έρχεται μετά από παράπονα επιχειρήσεων σχετικά με την πολυπλοκότητα και το υψηλό κόστος της πιλοτικής εφαρμογής του CBAM. Σύμφωνα με στοιχεία, μόλις το 10% των επιχειρήσεων στη Γερμανία και τη Σουηδία υπέβαλε τις απαιτούμενες δηλώσεις, γεγονός που δείχνει τα πρακτικά εμπόδια στην εφαρμογή.

Οι αντιδράσεις και η διεθνής διάσταση

Ο CBAM έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις από εμπορικούς εταίρους, όπως οι ΗΠΑ και η Ινδία, που θεωρούν ότι αποτελεί μια μορφή προστατευτισμού. Παρά τις αλλαγές, η ΕΕ υποστηρίζει ότι το μέτρο παραμένει αυστηρό, καθώς πάνω από το 95% των εισαγωγών θα συνεχίσει να καλύπτεται από τον μηχανισμό.

Παράλληλα, οι Βρυξέλλες ελπίζουν ότι ο CBAM θα ενθαρρύνει περισσότερες χώρες να αναπτύξουν τα δικά τους συστήματα εμπορίας άνθρακα, επιταχύνοντας τη διεθνή μετάβαση στην πράσινη οικονομία.

Στο εσωτερικό της ΕΕ, η βιομηχανία χάλυβα ζητά επιπλέον εξαιρέσεις, ώστε ο CBAM να μην εφαρμόζεται σε προϊόντα που εξάγονται από την ΕΕ, μεταποιούνται στο εξωτερικό και επανεισάγονται. Παράλληλα, ασκούνται πιέσεις ώστε να συμπεριληφθούν στη ρύθμιση εξαρτήματα χάλυβα, όπως δοκοί και τμήματα αεροσκαφών.

Οι επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Ο Επίτροπος Βόπκε Χούκστρα θα θέσει τη νέα πρόταση σε διαβούλευση, με στόχο να ενσωματωθεί σε ένα ευρύτερο νομοσχέδιο απλοποίησης, που αναμένεται να παρουσιαστεί σύντομα.

Για να τεθεί σε εφαρμογή, η πρόταση πρέπει να εγκριθεί από την πλειοψηφία των κρατών-μελών και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει θέσει στόχο να μειώσει τη γραφειοκρατία κατά 25%, ενώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, η μείωση θα φτάσει το 35%, με σκοπό την ενίσχυση της οικονομικής ανάπτυξης και τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας.

Παράλληλα, εξετάζεται η επέκταση του CBAM σε νέους τομείς, όπως το γυαλί, τα κεραμικά, το χαρτί και τα χημικά προϊόντα, προκειμένου να ενισχυθεί το αποτύπωμα της πολιτικής.

Η μεταρρύθμιση του CBAM αποτελεί ένα κρίσιμο σταυροδρόμι για την ευρωπαϊκή ενεργειακή και εμπορική πολιτική. Οι επόμενοι μήνες θα δείξουν αν η ΕΕ θα βρει την ισορροπία ανάμεσα στην περιβαλλοντική φιλοδοξία και την επιχειρηματική ανταγωνιστικότητα.