Η Τουρκία αναλαμβάνει την COP31: Αντιδράσεις, πολιτικές εντάσεις και το ζήτημα της κλιματικής δικαιοσύνης στο προσκήνιο

Η απόφαση της Αυστραλίας να αποσυρθεί από τη διεκδίκηση της συνδιοργάνωσης της COP31, παραχωρώντας την πρωτοβουλία στην Τουρκία, έχει προκαλέσει έντονη δυσφορία στα νησιά του Ειρηνικού, τα οποία βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της κλιματικής κρίσης. Η αιφνιδιαστική μεταβολή, που ανακοινώθηκε στη σύνοδο της Μπελέμ, αιφνιδίασε κυβερνήσεις και ακτιβιστές της περιοχής, οι οποίοι έβλεπαν στη διοργάνωση μια ιστορική ευκαιρία να στρέψουν τα βλέμματα του κόσμου στις υπαρξιακές απειλές που αντιμετωπίζουν.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Παπούα-Νέας Γουινέας, Τζάστιν Τκατσένκο, εξέφρασε ανοιχτά την απογοήτευσή του, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη «λυπηρή» και προϊόν διαδικασιών που δεν αντανακλούν τις ανάγκες των πιο ευάλωτων κρατών.

Γιατί η Αυστραλία υποχώρησε

Παρά το αρχικό της σχέδιο να προχωρήσει σε κοινή φιλοξενία της COP31 μαζί με τα νησιά του Ειρηνικού, η Αυστραλία τελικά συναίνεσε στην υποψηφιότητα της Τουρκίας, προκειμένου να επιτευχθεί η απαιτούμενη ομοφωνία. Η κίνηση αυτή αντιμετωπίστηκε ως πλήγμα στις σχέσεις της με τα γειτονικά νησιωτικά κράτη, τα οποία εδώ και χρόνια πιέζουν για διεθνή αναγνώριση των κινδύνων που αντιμετωπίζουν.

Ο πρώην πρωθυπουργός του Τουβαλού, Μπικενιμπέ Παενιού, κάλεσε σήμερα τα κράτη της περιοχής να «επανεξετάσουν σοβαρά» τη σχέση τους με την Αυστραλία. Το Τουβαλού και άλλες μικρές νησιωτικές χώρες βρίσκονται ένα βήμα πριν από την περιβαλλοντική κατάρρευση, καθώς η άνοδος της στάθμης της θάλασσας υπονομεύει τις υποδομές και τον χώρο κατοίκησης.

Οι νησιώτες μιλούν για αδικία και για επιτακτική ανάγκη δράσης

Ακτιβίστριες όπως η Σουλουάφι Μπριάνα Φρουεάν από τη Σαμόα υπογραμμίζουν ότι η αλλαγή της έδρας της COP δεν αλλάζει την καθημερινή μάχη των νησιωτών για επιβίωση. «Ενώ τα βλέμματα στρέφονται στην Τουρκία, οι κάτοικοι του Ειρηνικού συνεχίζουν να δίνουν καθημερινά τη μάχη για την ασφάλεια των νησιών μας», τόνισε, επισημαίνοντας την ανάγκη ο κόσμος να δει από κοντά την πραγματική διάσταση της κρίσης.

Από την πλευρά του, ο Τκατσένκο επέκρινε συνολικά το θεσμικό πλαίσιο των COP, υποστηρίζοντας ότι οι διασκέψεις «δεν έχουν καταφέρει να κάνουν τους μεγάλους ρυπαντές να αναλάβουν τις ευθύνες τους». Με αυτή τη δήλωση άνοιξε ξανά η συζήτηση γύρω από την αποτελεσματικότητα της διεθνούς κλιματικής διπλωματίας.

Ένας ασυνήθιστος καταμερισμός ρόλων για το 2026

Παρά την αποχώρησή της από τη συνδιοργάνωση, η Αυστραλία ζητά να αναλάβει την προεδρία των διαπραγματεύσεων του 2026, μια κίνηση που θεωρείται ασυνήθιστη και δημιουργεί νέα ερωτήματα ως προς τις προθέσεις της.

Τα νησιά του Ειρηνικού, που είχαν εκφράσει τον ενθουσιασμό τους για την προοπτική μιας διοργάνωσης στην περιοχή, αισθάνονται πλέον ότι χάθηκε μια μοναδική ευκαιρία. Όπως είχε δηλώσει παλαιότερα ο πρόεδρος του Παλάου, Σουρέιντζελ Γουίπς Τζούνιορ, φιλοξενώντας την COP θα μπορούσαν να δείξουν στον κόσμο τόσο το μέγεθος της κρίσης όσο και τις τοπικές λύσεις που εφαρμόζουν για την προσαρμογή.

Η διεθνής συζήτηση για την κλιματική δικαιοσύνη επανέρχεται με ένταση. Η ανακατανομή της διοργάνωσης, η απογοήτευση των ευάλωτων κρατών και η συνεχής άνοδος της στάθμης των υδάτων δημιουργούν ένα εκρηκτικό μείγμα προσδοκιών και αγωνίας. Για τις νησιωτικές κοινωνίες, η COP δεν είναι μια σύνοδος διπλωματίας, αλλά ζήτημα επιβίωσης.

Διαβάστε επίσης: Ελληνικό βέτο στο COP30 – Στο επίκεντρο το Net Zero Framework της ναυτιλίας