Ξεκινά στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών το Εθνικό Living Lab για τη γεωργία άνθρακα. Στόχος η βιώσιμη παραγωγή και η δέσμευση CO₂ στο έδαφος

Ένα δυναμικό βήμα προς τη βιώσιμη γεωργία και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής γίνεται με τη δημιουργία του Εθνικού Living Lab για τη γεωργία άνθρακα στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Η νέα αυτή πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρωπαϊκό έργο LILAS4SOILS και έχει ως στόχο να μετατρέψει το γεωργικό τοπίο της Μεσογείου σε πεδίο καινοτομίας, όπου οι αγρότες, οι ερευνητές και η πολιτεία θα συνεργάζονται για την αποθήκευση άνθρακα στο έδαφος και την ενίσχυση της παραγωγικότητας με τρόπο φιλικό προς το περιβάλλον.

Η γεωργία άνθρακα ως απάντηση στην κλιματική κρίση

Ο πρωτογενής τομέας βρίσκεται πλέον στην «κόκκινη γραμμή» των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Από τις πλημμύρες μέχρι τη λειψυδρία, οι αγρότες αντιμετωπίζουν ολοένα και εντονότερες προκλήσεις. Ταυτόχρονα, η γεωργία συνεισφέρει σημαντικά στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂).

Η γεωργία άνθρακα (Carbon Farming) προτείνει μια έξυπνη λύση: δέσμευση του CO₂ στο έδαφος μέσω φυσικών και διαχειριστικών πρακτικών που βελτιώνουν τη γονιμότητα, μειώνουν τη διάβρωση και ενισχύουν τη βιοποικιλότητα.

Οι βασικές πρακτικές περιλαμβάνουν:

• Αγροδασοκομία, με δέντρα γύρω από τις καλλιέργειες

• Βιώσιμη διαχείριση κοπριάς και λιπασμάτων

• Περιορισμό αποστράγγισης σε τυρφώδη εδάφη

• Ενίσχυση της οργανικής ύλης στο έδαφος

Η διαδικασία αυτή μπορεί να «κλειδώσει» τον άνθρακα για δεκαετίες ή και αιώνες, δημιουργώντας ένα win-win σενάριο για το περιβάλλον και την αγροτική παραγωγή.

Το ελληνικό Living Lab: Δίκτυο καινοτομίας στο χωράφι

Το ελληνικό Living Lab, που συντονίζεται από τον καθηγητή Θωμά Μπαρτζάνα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, αποτελεί ένα από τα πέντε Ζωντανά Εργαστήρια του LILAS4SOILS σε έξι χώρες της ΕΕ.

Το έργο, πενταετούς διάρκειας, περιλαμβάνει:

• 85–100 πιλοτικούς σταθμούς

• 24 εταίρους

• 80+ αγρότες

• 125 εμπλεκόμενους φορείς

Στην Ελλάδα, συμμετέχουν επίσης το Perrotis College, η ΕΘΕΑΣ και η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας. Ήδη λειτουργούν 10 πιλοτικοί σταθμοί και άλλοι 10 αναμένονται μέσω ανοικτής πρόσκλησης.

Οι δράσεις του Lab οργανώνονται σε πέντε βασικούς άξονες:

1. Διαχείριση οργανικών εδαφών

2. Αγροδασοκομία

3. Ενίσχυση οργανικού άνθρακα

4. Διαχείριση κοπριάς και ζωικών αποβλήτων

5. Βελτιστοποίηση χρήσης λιπασμάτων και θρεπτικών

Από τη θεωρία στην πράξη – Μετρήσεις, μοντέλα και κίνητρα

Το ελληνικό Living Lab δεν περιορίζεται σε εφαρμογές. Στοχεύει στη συν-δημιουργία νέων βιώσιμων επιχειρηματικών μοντέλων, ενισχύοντας τους αγρότες με επιστημονική τεκμηρίωση και τεχνολογικά εργαλεία, ενώ ταυτόχρονα θέτει τα θεμέλια για αγορές άνθρακα μέσω αξιόπιστων συστημάτων παρακολούθησης και επαλήθευσης (MRV).

«Η γεωργία άνθρακα δεν είναι απλώς μια κλιματική πρακτική, αλλά μια οικονομική πρόταση με ανταποδοτικά οφέλη για τον παραγωγό», εξηγεί ο κ. Μπαρτζάνας.

Σε μια Μεσόγειο που «καίγεται» από την κλιματική κρίση, η Ελλάδα διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο στη νέα εποχή της γεωργίας, ενισχύοντας τη βιωσιμότητα από το χώμα… μέχρι τον πλανήτη.

Διαβάστε επίσης: Βιώσιμη γεωργία στα σχολεία με πρωτοβουλία ΔΕΗ και Open Farm