Εντοπίστηκε υπόγειο σύστημα γλυκού νερού 800.000 ετών, κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα, με κρίσιμη σημασία για το μέλλον των υδάτινων πόρων

Ένα υπόγειο υδάτινο σύστημα ηλικίας περίπου 800.000 ετών, με νερό χαμηλής αλατότητας, αποκαλύφθηκε κάτω από τον πυθμένα του Κορινθιακού Κόλπου από διεθνή ερευνητική ομάδα. Η ανακάλυψη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Hydrogeology Journal της Διεθνούς Ένωσης Υδρογεωλόγων, θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς έρχεται σε μια εποχή που η διαχείριση των υδάτινων πόρων αποκτά κρίσιμη σημασία για τη Μεσόγειο.

Η ανακάλυψη στον Κορινθιακό Κόλπο

Ερευνητές από πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Μάλτας και της Ιταλίας εστίασαν στον Κορινθιακό, μια από τις πλέον μελετημένες περιοχές της Μεσογείου, γνωστή για την έντονη τεκτονική δραστηριότητα και την πλούσια ιζηματογένεση. Όπως εξήγησε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η επικεφαλής της μελέτης, Σενάι Χοροζάλ, «πρόκειται για μια γεωλογικά ενεργή λεκάνη που λειτούργησε σαν φυσικό εργαστήριο, επιτρέποντας την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σχηματίζονται και διατηρούνται τα παράκτια υπόγεια υδάτινα συστήματα χαμηλής αλατότητας».

Κατά τη μελέτη, εντοπίστηκαν παράκτια νερά χαμηλής αλατότητας αποθηκευμένα σε ιζήματα σε βάθη από 20 έως 700 μέτρα κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα στην κεντρική λεκάνη του Κορινθιακού και από 15 έως 150 μέτρα στις Αλκυονίδες. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, τα πλευρικά στρώματα ιζημάτων μπορούν να περιέχουν έως και 250 κυβικά χιλιόμετρα νερού, ποσότητα που θα μπορούσε να συμβάλει σε μελλοντικές στρατηγικές υδατικών πόρων.

Πώς «παγιδεύτηκε» το νερό

Η ομάδα χρησιμοποίησε σεισμικά δεδομένα υψηλής ανάλυσης, πυρήνες γεωτρήσεων από το Διεθνές Πρόγραμμα Ανακάλυψης Ωκεανών (IODP), στο οποίο συμμετείχε και το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών, καθώς και υδρογεωλογική μοντελοποίηση. Μέσω υπολογιστικών προσομοιώσεων που καλύπτουν τα τελευταία 800.000 χρόνια, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι μεγάλες πτώσεις της στάθμης της θάλασσας στις παγετώδεις περιόδους επέτρεψαν στο νερό της βροχής και των ποταμών να διεισδύσει στα ιζήματα.

Η παρουσία εκτεταμένων, χαμηλής διαπερατότητας στρωμάτων λειτούργησε ως φυσικό φράγμα, διατηρώντας αυτά τα υδάτινα σώματα αναλλοίωτα στο πέρασμα του χρόνου. Αν και το νερό έχει αναμειχθεί με θαλασσινό κατά τις ανόδους της στάθμης, η αλατότητά του παρέμεινε χαμηλή, γεγονός που επιβεβαιώνει τη μακροχρόνια σταθερότητα του συστήματος.

Η σημασία για το μέλλον

Η ανακάλυψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την Ελλάδα, η οποία αντιμετωπίζει, όπως και άλλες μεσογειακές χώρες, αυξανόμενη πίεση στους υδάτινους πόρους. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο σχηματίζονται και διατηρούνται αυτά τα υπόγεια υδάτινα αποθέματα μπορεί να προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για τον στρατηγικό σχεδιασμό και τη διαχείριση των υδάτων.

Η Σενάι Χοροζάλ υπογραμμίζει ότι «σε συνθήκες κλιματικής αλλαγής και αυξανόμενης ζήτησης γλυκού νερού, η γνώση της θέσης και της δυναμικότητας αυτών των υποθαλάσσιων δεξαμενών είναι κρίσιμη για τη μελλοντική ασφάλεια των υδάτων». Προειδοποιεί, ωστόσο, πως «οποιαδήποτε πιθανή αξιοποίησή τους πρέπει να γίνει με απόλυτη περιβαλλοντική προσοχή, λόγω της ευαισθησίας των παράκτιων οικοσυστημάτων».

Ολόκληρη η μελέτη με χάρτες του Κορινθιακού Κόλπου και των περιχώρων του και τρισδιάστατη μοντελοποίηση της αλατότητας στην κεντρική περιοχή του Κόλπου