Πετρέλαιο: 50 ημέρες πολέμου «εξαφάνισαν» 500 εκατ. βαρέλια «έσβησαν» $50 δισ. από την αγορά

Πετρέλαιο: Πάνω από 50 δισ. δολάρια χαμένα σε 50 ημέρες πολέμου στη Μέση Ανατολή, με επιπτώσεις που θα διαρκέσουν χρόνια

Περισσότερα από 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε αξία πετρελαίου έχουν χαθεί μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, καθώς η πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή διέκοψε απότομα την παραγωγή και τις ροές ενέργειας σε μια από τις πιο κρίσιμες περιοχές του πλανήτη. Οι εκτιμήσεις, βασισμένες σε δεδομένα της Kpler, δείχνουν ότι πάνω από 500 εκατομμύρια βαρέλια αργού και συμπυκνωμάτων έχουν ουσιαστικά «εξαφανιστεί» από την παγκόσμια αγορά από τα τέλη Φεβρουαρίου.

Η απώλεια αυτή δεν είναι απλώς αριθμητική. Αποτελεί τη μεγαλύτερη διαταραχή ενεργειακού εφοδιασμού των τελευταίων δεκαετιών, με επιπτώσεις που ξεπερνούν τα όρια της αγοράς και επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία. Με τις τιμές του αργού να κινούνται κοντά στα 100 δολάρια ανά βαρέλι καθ’ όλη τη διάρκεια της κρίσης, το χαμένο αυτό απόθεμα μεταφράζεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια που δεν εισήλθαν ποτέ στην παγκόσμια οικονομία.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με εβδομάδες παγκόσμιας αεροπορικής δραστηριότητας ή με ολόκληρες ημέρες πλήρους διακοπής της κατανάλωσης ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο. Πρόκειται για ένα σοκ που δεν έχει μόνο οικονομική διάσταση, αλλά και στρατηγική, καθώς αποκαλύπτει την ευθραυστότητα του ενεργειακού συστήματος.

Τα Στενά του Ορμούζ και το παιχνίδι ισχύος που δεν τελείωσε

Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται η πιο κρίσιμη ενεργειακή «αρτηρία» του κόσμου, τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου. Η προσωρινή επαναλειτουργία τους, μετά από σήματα αποκλιμάκωσης, δημιούργησε πρόσκαιρες προσδοκίες σταθεροποίησης, οι οποίες όμως διαψεύστηκαν μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, όταν η Τεχεράνη ανακοίνωσε εκ νέου το κλείσιμό τους.

Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει ότι η ενεργειακή κρίση δεν συνδέεται απλώς με την παραγωγή, αλλά με τον έλεγχο των θαλάσσιων διαδρομών και τη γεωπολιτική ισορροπία ισχύος. Οι δηλώσεις για επικείμενες συμφωνίες αποκλιμάκωσης παραμένουν, προς το παρόν, περισσότερο πολιτικά σήματα παρά πραγματική λύση.

Την ίδια στιγμή, οι παραγωγικές απώλειες είναι τεράστιες. Χώρες του Κόλπου έχασαν έως και 8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο, ποσότητα που προσεγγίζει την παραγωγή κολοσσών όπως η ExxonMobil και η Chevron. Παράλληλα, οι εξαγωγές καυσίμων αεροσκαφών κατέρρευσαν, περιορίζοντας δραματικά την παγκόσμια ενεργειακή ρευστότητα και επηρεάζοντας άμεσα τον κλάδο των μεταφορών.

Ανάκαμψη με καθυστέρηση και πληγές που θα μείνουν

Ακόμη και αν υπάρξει σταθεροποίηση στο γεωπολιτικό μέτωπο, η επιστροφή στην κανονικότητα δεν θα είναι άμεση. Τα δεδομένα δείχνουν ότι τα παγκόσμια αποθέματα έχουν ήδη αρχίσει να μειώνονται αισθητά, ενώ οι διακοπές παραγωγής φτάνουν σε επίπεδα που δεν μπορούν να αποκατασταθούν σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Σε χώρες όπως το Κουβέιτ και το Ιράκ, τα πεδία εξόρυξης ενδέχεται να χρειαστούν έως και πέντε μήνες για να επανέλθουν σε πλήρη λειτουργία. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η κατάσταση στις υποδομές, καθώς ζημιές σε εγκαταστάσεις διύλισης και στο κομβικό συγκρότημα LNG του Ρας Λαφάν στο Κατάρ υποδηλώνουν ότι η πλήρης αποκατάσταση μπορεί να διαρκέσει χρόνια.

Η κρίση αυτή, επομένως, δεν είναι παροδική. Πρόκειται για ένα σοκ που θα συνεχίσει να επηρεάζει τις τιμές, την προσφορά και τις επενδυτικές αποφάσεις στον ενεργειακό τομέα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το βασικό ερώτημα δεν είναι πλέον πότε θα τελειώσει ο πόλεμος, αλλά πόσο βαθιά θα είναι η αναδιάταξη που θα αφήσει πίσω του.

Διαβάστε επίσης: Στα 90 δολάρια η διεθνής τιμή πετρελαίου Brent