Η επαναλειτουργία του Ορμούζ αποκλιμακώνει τις τιμές πετρελαίου, όμως οι αναλυτές βλέπουν πληθωρισμό πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα
Η προκαταρκτική συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου αλλάζει το τοπίο στις διεθνείς αγορές ενέργειας, χωρίς όμως να εξαφανίζει μονομιάς το γεωπολιτικό premium που έχει φορτωθεί στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
Μετά την εξ αποστάσεως υπογραφή του μνημονίου από τον Ντόναλντ Τραμπ και τον Μασούντ Πεζεσκιάν, η αγορά άρχισε να προεξοφλεί τη σταδιακή αποκατάσταση των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο. Το κρίσιμο σημείο της συμφωνίας είναι η επαναφορά της κίνησης των πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ εντός 30 ημερών, υπό την προϋπόθεση ότι θα αντιμετωπιστούν τα τεχνικά και στρατιωτικά εμπόδια, μεταξύ των οποίων και η αποναρκοθέτηση από την ιρανική πλευρά.
Η εξέλιξη έχει ήδη αποτυπωθεί στις τιμές. Το Brent υποχώρησε κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, από τα 98 δολάρια στις 3 Ιουνίου. Ωστόσο, παραμένει περίπου 30% υψηλότερα από τα επίπεδα των αρχών του έτους, όταν κινούνταν κοντά στα 60 δολάρια.
Το μήνυμα της αγοράς είναι σαφές: η ένταση αποκλιμακώνεται, αλλά η επιστροφή στην πλήρη ομαλότητα δεν θεωρείται ούτε άμεση ούτε δεδομένη.
Οι προβλέψεις των τραπεζών: Πτώση με όρια και μεγάλες αποκλίσεις
Το μεγάλο ερώτημα είναι αν η πτώση του πετρελαίου θα έχει συνέχεια ή αν οι τιμές θα σταθεροποιηθούν σε επίπεδα αισθητά υψηλότερα από την προπολεμική περίοδο.
Τα προθεσμιακά συμβόλαια δείχνουν ότι οι αγορές δεν αναμένουν δραματική αποκλιμάκωση. Η τιμή του Brent για παράδοση τον Δεκέμβριο του 2026 κινείται γύρω στα 75 δολάρια το βαρέλι, ενώ για τον Δεκέμβριο του 2027 βρίσκεται κοντά στα 72 δολάρια. Αντίστοιχα, στο φυσικό αέριο, τα συμβόλαια TTF για την Ευρώπη παραμένουν λίγο πάνω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα τόσο για το τέλος του 2026 όσο και για το τέλος του 2027, επίπεδα χαμηλότερα από την κορύφωση της κρίσης, αλλά περίπου 50% υψηλότερα από την αρχή του έτους.
Οι μεγάλες αμερικανικές τράπεζες έχουν ήδη προσαρμόσει καθοδικά τις προβλέψεις τους, χωρίς όμως να υιοθετούν σενάριο πλήρους επιστροφής στις τιμές πριν από τον πόλεμο.
Η Goldman Sachs μείωσε την εκτίμησή της για το Brent στα 80 δολάρια το τέταρτο τρίμηνο του 2026, από 90 δολάρια προηγουμένως, και στα 75 δολάρια για το 2027, από 80 δολάρια. Η τράπεζα εκτιμά ότι οι εξαγωγές από τον Κόλπο θα επανέλθουν στα προπολεμικά επίπεδα προς τα τέλη Ιουλίου.
Η Morgan Stanley βλέπει επίσης το Brent στα 80 δολάρια το τέταρτο τρίμηνο του 2026, από 95 δολάρια στην προηγούμενη πρόβλεψή της. Εκτιμά ότι η αύξηση της παραγωγής στον Κόλπο θα ξεκινήσει στα μέσα Ιουλίου και ότι έως τον Δεκέμβριο θα έχει ανακτηθεί περίπου το 80% της χαμένης παραγωγής.
Πιο επιθετικά πτωτική εμφανίζεται η Citi, η οποία βλέπει το Brent στα 75 δολάρια το τρίτο τρίμηνο του 2026 και στα 70 δολάρια το τέταρτο τρίμηνο, θεωρώντας ότι η ομαλοποίηση των ροών μέσω Ορμούζ θα επαναφέρει σταδιακά την αγορά στα πιο αδύναμα θεμελιώδη μεγέθη της.
Στον αντίποδα, η Barclays κρατά σαφώς πιο επιφυλακτική στάση, διατηρώντας την πρόβλεψη για μέση τιμή Brent στα 100 δολάρια το 2026. Η τράπεζα θεωρεί ότι ο πραγματικός αντίκτυπος από το εκ νέου άνοιγμα του Ορμούζ δεν θα αποτυπωθεί άμεσα στα θεμελιώδη μεγέθη, καθώς θα χρειαστούν εβδομάδες για να φανεί αν η συμφωνία εφαρμόζεται χωρίς εμπλοκές.
Το κόστος του πολέμου μένει στον πληθωρισμό
Η αποκλιμάκωση του πετρελαίου είναι θετική είδηση για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κεντρικές τράπεζες. Δεν σημαίνει, όμως, ότι ο πληθωρισμός θα επιστρέψει γρήγορα στα επίπεδα πριν από την κρίση.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εκτιμά ότι οι αυξημένες ενεργειακές τιμές των τελευταίων μηνών έχουν ήδη περάσει στην αλυσίδα κόστους, επηρεάζοντας τρόφιμα, προϊόντα και υπηρεσίες. Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Φίλιπ Λέιν, έχει προειδοποιήσει ότι τέσσερις μήνες αυξημένων ενεργειακών τιμών αφήνουν ίχνος στον «σωλήνα» του πληθωρισμού, κρατώντας τις πιέσεις πάνω από το 3%.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν η τιμή του Brent συνεχίσει να υποχωρεί, οι καταναλωτές δεν θα δουν άμεσα πλήρη αντιστροφή των ανατιμήσεων. Οι τιμές καυσίμων μπορεί να μειωθούν, αλλά το κόστος μεταφορών, παραγωγής και πρώτων υλών έχει ήδη ενσωματωθεί σε μεγάλο μέρος της οικονομίας.
Το δεύτερο ανοιχτό ζήτημα αφορά το μελλοντικό καθεστώς του Ορμούζ. Το μνημόνιο προβλέπει ότι το Ιράν δεν θα επιβάλει τέλη διέλευσης για 60 ημέρες, όμως η Τεχεράνη επιδιώκει συζήτηση με το Ομάν για το καθεστώς που θα ισχύσει στη συνέχεια. Η πιθανότητα επιβολής «διοδίων» στα πλοία προκαλεί ήδη αντιδράσεις από χώρες και ναυτιλιακές εταιρείες, οι οποίες θεωρούν ότι η ελεύθερη διέλευση από τα Στενά αφορά διεθνή ύδατα.
Έτσι, η αγορά πετρελαίου περνά από τη φάση του πολεμικού σοκ στη φάση της δύσκολης εξομάλυνσης. Οι τιμές δεν κινούνται πλέον με βάση το σενάριο μιας άμεσης ενεργειακής ασφυξίας, αλλά ούτε και με βάση μια πλήρως αποκατεστημένη κανονικότητα.
Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν έσπασε την ανοδική ορμή του πετρελαίου. Το αν θα ανοίξει τον δρόμο για πραγματικά φθηνότερη ενέργεια θα κριθεί από την εφαρμογή της, την ταχύτητα αποκατάστασης των ροών και το αν το Ορμούζ θα παραμείνει ανοιχτό χωρίς νέους όρους, τέλη και γεωπολιτικές παγίδες.
Διαβάστε επίσης: Citi: Το πετρέλαιο μπορεί να υποχωρήσει στα 60-65 δολάρια έως τις αρχές του 2027
Μ.Η.Τ. 242183