Μελέτη του ΔΕΣΦΑ δείχνει ότι η Ελλάδα εξελίσσεται σε βασική πύλη φυσικού αερίου για τα Βαλκάνια, με εκτόξευση εξαγωγών

Τον ρόλο της Ελλάδας ως βασικής πύλης εισόδου φυσικού αερίου προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη αναδεικνύει νέα μελέτη του ΔΕΣΦΑ για την εξέλιξη της ζήτησης την περίοδο 2026–2035. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ακόμη και στο πιο συντηρητικό σενάριο, οι εξαγωγές αερίου από το ελληνικό σύστημα θα είναι πολλαπλάσιες σε σχέση με την τελευταία διετία, επιβεβαιώνοντας ότι η χώρα αποκτά κεντρικό ρόλο στον ενεργειακό ανεφοδιασμό των Βαλκανίων και της ευρύτερης περιοχής.

Στο βασικό σενάριο, οι ετήσιες εκροές υπολογίζεται ότι θα κυμαίνονται μεταξύ 1,3 και 1,9 δισ. κυβικών μέτρων, επίπεδα σαφώς υψηλότερα από τις εξαγωγές του 2024 που διαμορφώθηκαν μόλις στα 0,25 bcm και από τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις για το 2025 που «δείχνουν» περίπου 0,72 bcm. Η εικόνα αυτή ενισχύεται από το γεγονός ότι το συντηρητικό σενάριο βασίζεται αποκλειστικά σε ήδη δεσμευμένη δυναμικότητα στα σημεία διασύνδεσης, ενώ στην πράξη οι πραγματικές ροές συχνά υπερβαίνουν τις αρχικές δεσμεύσεις.

Το «κενό» του ρωσικού αερίου αλλάζει τις ισορροπίες

Στο σενάριο μεγιστοποίησης των εξαγωγών, που λαμβάνει υπόψη την αναπλήρωση του ρωσικού αερίου το οποίο αποσύρεται από την ευρωπαϊκή αγορά, οι ετήσιες εκροές εκτιμώνται μεταξύ 3,5 και 3,8 bcm, ξεπερνώντας κάθε χρόνο το ιστορικό ρεκόρ των 2,59 bcm που είχε σημειωθεί το 2022. Η εξέλιξη αυτή μετατρέπει το ελληνικό σύστημα μεταφοράς φυσικού αερίου σε κρίσιμο κόμβο για την ασφάλεια εφοδιασμού της περιοχής, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον όπου οι αγορές επηρεάζονται όλο και περισσότερο από γεωπολιτικές και πολιτικές αποφάσεις.

Ο ΔΕΣΦΑ επισημαίνει ότι η αβεβαιότητα είναι πλέον πολύ μεγαλύτερη σε σχέση με το παρελθόν, καθώς η ζήτηση στα Βαλκάνια, οι καθυστερήσεις σε ανταγωνιστικά έργα αλλά και παράγοντες όπως η προέλευση του αερίου μέσω Τουρκίας μπορούν να ωθήσουν τις ροές είτε υψηλότερα είτε χαμηλότερα από τις βασικές εκτιμήσεις.

Η ηλεκτροπαραγωγή κρατά τον ρόλο του φυσικού αερίου

Στο εσωτερικό μέτωπο, η κατανάλωση φυσικού αερίου προβλέπεται να ακολουθήσει ήπια ανοδική πορεία, φτάνοντας περίπου τα 6 bcm ετησίως το 2026 και τα 7,1 bcm έως το 2033, πριν σταθεροποιηθεί. Ο βασικός μοχλός της ζήτησης παραμένει η ηλεκτροπαραγωγή, η οποία αναμένεται να κορυφωθεί περίπου στα 4,5 bcm το 2032 και να διατηρηθεί σε αυτά τα επίπεδα έως το 2035.

Παρά τη σταθερή αύξηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, που εκτιμάται ότι θα φτάσουν το 71% του ηλεκτροπαραγωγικού μίγματος έως το 2035, το φυσικό αέριο εξακολουθεί να αποτελεί το καύσιμο εξισορρόπησης του συστήματος. Ταυτόχρονα, η Ελλάδα προβλέπεται να παραμείνει καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας σε όλη τη δεκαετία, με τις διασυνδέσεις προς Ιταλία, Αλβανία και Τουρκία να ενισχύουν περαιτέρω τη γεωοικονομική της θέση.

Νοικοκυριά, βιομηχανία και το στοίχημα της Πτολεμαΐδας

Η ζήτηση από τα δίκτυα διανομής αναμένεται να αυξηθεί από 1,4 bcm το 2026 σε 1,7 bcm το 2035, αντανακλώντας την επέκταση των υποδομών σε νέες περιοχές, ενώ οι μεγάλες βιομηχανίες προβλέπεται να επανέλθουν σταδιακά σε κατανάλωση περίπου 0,9 bcm μετά το 2029, καθώς οι τιμές φυσικού αερίου σταθεροποιούνται σε πιο βιώσιμα επίπεδα.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η Πτολεμαΐδα 5, η οποία, σύμφωνα με τον σχεδιασμό της ΔΕΗ, θα μετατραπεί από λιγνιτική σε μονάδα φυσικού αερίου. Η μελέτη του ΔΕΣΦΑ εξετάζει δύο εκδοχές, είτε τη λειτουργία της αποκλειστικά για την τροφοδοσία του υπό σχεδιασμό data center της ΔΕΗ είτε τη σύνδεσή της στο σύστημα μεταφοράς. Στο πρώτο σενάριο, η ζήτηση αερίου για ηλεκτροπαραγωγή μειώνεται οριακά, αλλά υπερκαλύπτεται από την κατανάλωση του ίδιου του κέντρου δεδομένων, το οποίο εκτιμάται ότι θα απαιτεί περίπου 0,8 bcm ετησίως.

Συνολικά, η εικόνα που σκιαγραφεί ο ΔΕΣΦΑ είναι αυτή μιας Ελλάδας που μετατρέπεται σε κομβικό κρίκο της ευρωπαϊκής ενεργειακής αλυσίδας, με τις υποδομές της να παίζουν καθοριστικό ρόλο τόσο στην ασφάλεια εφοδιασμού όσο και στη νέα γεωπολιτική του φυσικού αερίου.

Διαβάστε επίσης: ΔΕΣΦΑ: Επενδυτικό άλμα 1,02 δισ. έως το 2034 και «κόφτης» στα έργα Διώρυγα Gas