Νέες κυρώσεις αβέβαιη ζήτηση και περιορισμένο spare capacity διαμορφώνουν μια αγορά πετρελαίου πιο ευάλωτη απ’ όσο δείχνουν οι τιμές

Η εικόνα γύρω από το ρωσικό πετρέλαιο έχει πάψει να είναι ένα απλό ζήτημα εκπτώσεων και παρακάμψεων κυρώσεων. Οι νέες αμερικανικές κυρώσεις σε Rosneft και Lukoil απειλούν να αφήσουν σχεδόν 48 εκατ. βαρέλια αργού χωρίς προορισμό, με δεκάδες τάνκερ να αλλάζουν πορεία, να καθυστερούν ή να παραμένουν για ημέρες στη θάλασσα. Παρά τις προσπάθειες της Μόσχας να διατηρήσει τη ροή στα περίπου 3,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως, το πραγματικό ζήτημα δεν είναι μόνο το τί φορτώνεται στα πλοία, αλλά το τί τελικά εκφορτώνεται.

Η πρόσφατη συμπεριφορά πλοίων όπως το Spirit 2 και το Furia, που έκαναν ξαφνικά αναστροφή πριν συνεχίσουν εκ νέου προς την Ινδία, αποτυπώνει τη ρευστότητα του καθεστώτος. Άλλα τάνκερ κινούνται σε «γκρίζες ζώνες» ανοιχτά της Σιγκαπούρης, της Μαλαισίας ή της Κορέας, όπου συχνά αλλάζουν φορτία μέσω ship-to-ship μεταφορτώσεων για να θολώσει η ιχνηλάτηση της προέλευσης.

Κίνα και Ινδία εξακολουθούν να αποτελούν τους μεγαλύτερους αγοραστές, αλλά η νευρικότητα απέναντι στις δευτερογενείς κυρώσεις είναι πλέον εμφανής. Η αβεβαιότητα αυτή δικαιολογεί τις συνεχείς αλλαγές πορείας, τις καθυστερήσεις και τα φορτία χωρίς δηλωμένο τελικό προορισμό. Αν η κατάσταση παραταθεί, είναι πιθανό μέρος της ροής να πιεστεί είτε μέσω επιπλέον εκπτώσεων είτε μέσω πραγματικής μείωσης της προσφοράς.

Το OPEC και το όριο της άνεσης

Την ίδια στιγμή, το μηνιαίο δελτίο του OPEC επιβεβαιώνει ότι η αγορά λειτουργεί με κάποια «μαξιλάρια», αλλά αυτά δεν είναι απεριόριστα. Η παραγωγή των κρατών-μελών αυξήθηκε ελαφρά, με Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ, Ιράκ και Νιγηρία να οδηγούν την άνοδο, ενώ Ιράν και Λιβύη κινήθηκαν αντίθετα.

Οι τέσσερις παραγωγοί με πραγματικό spare capacity (Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ιράκ και Κουβέιτ) έχουν μειώσει την παραγωγή τους σε σχέση με τα υψηλά του 2022, αν και από την άνοιξη του 2025 σημειώνουν σταδιακή αύξηση. Οι εκτιμήσεις για περίπου 800 χιλιάδες βαρέλια ημερησίως διαθέσιμης πλεονάζουσας δυναμικότητας δεν αφήνουν μεγάλο περιθώριο λάθους, ειδικά σε μια περίοδο που η ζήτηση κινείται σε ιστορικά υψηλά.

Τα στοιχεία του OPEC για τις διυλιστηριακές ροές δείχνουν ότι ο μέσος όρος των τελευταίων τεσσάρων τριμήνων ξεπερνά ελαφρά το προηγούμενο ρεκόρ του 2018. Παρά τις συζητήσεις για ενεργειακή μετάβαση, η κατανάλωση υγρών καυσίμων βρίσκεται σε νέα υψηλά, επιβεβαιώνοντας τη δομική ανθεκτικότητα της ζήτησης.

Η συμβολή ΗΠΑ και Λατινικής Αμερικής

Το ερώτημα κατά πόσο η επιπλέον προσφορά εκτός OPEC μπορεί να διατηρήσει την ισορροπία παραμένει κρίσιμο. Ο OPEC έχει υποβαθμίσει ελαφρά τις προβλέψεις της αμερικανικής παραγωγής tight oil για το 2025 και το 2026, ενώ η EIA διατηρεί πιο αισιόδοξη στάση. Οι διαφορές μερικών εκατοντάδων χιλιάδων βαρελιών μπορεί να φαίνονται μικρές, αλλά σε μια αγορά που λειτουργεί «σφιχτά», αποκτούν ιδιαίτερο βάρος.

Στη Λατινική Αμερική, η παραγωγή αναμένεται να αυξηθεί, κυρίως από Βραζιλία, Γουϊάνα και Αργεντινή. Παρά τη δυναμική της περιοχής, η συμβολή της παραμένει περιορισμένη σε σχέση με το συνολικό μέγεθος της παγκόσμιας αγοράς. Η πρόσθετη παραγωγή βοηθά, αλλά δεν διαμορφώνει υπερβάλλουσα προσφορά.

Ο συνδυασμός των κυρώσεων στη Ρωσία, του περιορισμένου spare capacity του OPEC και της ανθεκτικής ζήτησης δημιουργεί μια ισορροπία που είναι λιγότερο «χαλαρή» απ’ όσο δείχνουν οι τρέχουσες τιμές.

Οι τιμές και το «στενό» εύρος των επόμενων μηνών

Οι εκτιμήσεις τοποθετούν το Brent στο χαμηλότερο άκρο του εύρους 60 έως 70 δολαρίων τους επόμενους μήνες, με προοπτική για περίπου 62 δολάρια στο τέλος του έτους και σταδιακή άνοδο προς τα 67 δολάρια έως το τέλος του 2026. Αυτό αντανακλά μια αγορά που βραχυπρόθεσμα απορροφά τους κραδασμούς μέσω εκπτώσεων και ανακατεύθυνσης ροών, αλλά μεσοπρόθεσμα θα επηρεαστεί από τη μειωμένη αύξηση της προσφοράς εκτός OPEC και τη σταδιακή διάβρωση της παγκόσμιας πλεονάζουσας δυναμικότητας.

Αν οι ρωσικές ροές συνεχίσουν να βρίσκουν διέξοδο, έστω και με πιο περίπλοκες διαδρομές, οι τιμές είναι λογικό να παραμείνουν εγκλωβισμένες σε στενό εύρος. Όσο όμως μειώνεται το διαθέσιμο spare capacity, η αγορά γίνεται πιο ευάλωτη σε απρόβλεπτα γεγονότα. Μια μεγαλύτερη διαταραχή στη ρωσική προσφορά, μια γεωπολιτική κλιμάκωση ή μια ισχυρότερη από την αναμενόμενη ανάκαμψη της ζήτησης θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις τιμές αρκετά υψηλότερα.

Η σημερινή εικόνα παραπέμπει σε μια αγορά όπου οι ευκαιρίες υπάρχουν, αλλά συνοδεύονται από αυξημένο ρίσκο. Για έναν επενδυτή, αυτό σημαίνει ότι η ώρα για επιθετικές τοποθετήσεις ίσως δεν έχει φτάσει ακόμη, καθώς οι τρέχουσες τιμές δεν ενσωματώνουν πλήρως τους παράγοντες ευαλωτότητας που διαμορφώνονται στο παρασκήνιο.

Διαβάστε επίσης: Ρωσικό πετρέλαιο: Η αμερικανική πίεση φέρνει πολυετή χαμηλά