Βιομεθάνιο και υδρογόνο: Η Ελλάδα μπαίνει στο «παιχνίδι» της νέας ενεργειακής εποχής – Όροι αδειοδότησης, νέα δίκτυα και επενδυτικά κίνητρα

Με αιχμή την ενεργειακή αυτάρκεια και την πράσινη μετάβαση, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας κατέθεσε στη Βουλή το πρώτο ολοκληρωμένο νομοσχέδιο για την παραγωγή βιομεθανίου και ανανεώσιμου υδρογόνου. Στόχος: η θεσμοθέτηση δύο νέων αγορών που φιλοδοξούν να διαδραματίσουν κρίσιμο ρόλο στην εθνική ενεργειακή στρατηγική.

Όπως δήλωσε ο Υπουργός ΠΕΝ, Σταύρος Παπασταύρου, «διερευνούμε και αναπτύσσουμε όλες τις διαφοροποιημένες πηγές ενέργειας που μπορούμε να αξιοποιήσουμε, ώστε να επιτύχουμε ενεργειακή επάρκεια και αυτονομία». Στην εισήγησή του στην Επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου, υπογράμμισε ότι το νέο πλαίσιο διαμορφώνει για πρώτη φορά ένα συνεκτικό νομοθετικό και αδειοδοτικό περιβάλλον για τα δύο καύσιμα, αποκαθιστώντας θεσμικά κενά, ενισχύοντας τη διαφάνεια και προσελκύοντας επενδυτές.

Τέσσερις καινοτομίες με σφραγίδα Παπασταύρου

Ο νέος νόμος βασίζεται σε τέσσερις πυλώνες:

1. Θεσμικό πλαίσιο από το μηδέν για άδειες παραγωγής βιομεθανίου και υδρογόνου, με διακριτές διαδικασίες, περιβαλλοντικές εγκρίσεις και απλοποιημένες συνδέσεις στα δίκτυα.

2. Κίνητρα για επενδύσεις και μετατροπές υφιστάμενων μονάδων βιοαερίου σε παραγωγούς βιομεθανίου.

3. Προώθηση της απανθρακοποίησης σε τοπικό επίπεδο μέσω της δυνατότητας σύνδεσης με περιορισμένα δίκτυα και του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου (ΕΣΦΑ).

4. Καθαρός καταμερισμός αρμοδιοτήτων στις εμπλεκόμενες δημόσιες αρχές.

Το νέο πλαίσιο ενσωματώνει εν μέρει και την ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2024/1788, εναρμονίζοντας τη χώρα με τις ενεργειακές προτεραιότητες της Ε.Ε.

Από το βιοαέριο στο βιομεθάνιο

Το βιομεθάνιο, που παράγεται μέσω αναβάθμισης του βιοαερίου, προσφέρει μια βιώσιμη εναλλακτική του φυσικού αερίου. Αξιοποιεί βιομάζα και οργανικά απόβλητα, μειώνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και εντάσσεται εύκολα στα υπάρχοντα ενεργειακά δίκτυα.

Παράλληλα, ενισχύει:

• την κυκλική οικονομία,

• τον πρωτογενή τομέα,

• την τεχνολογική καινοτομία,

• την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.

Στο ίδιο πνεύμα, δίνεται δυνατότητα σε υφιστάμενες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής από βιοαέριο να μετατραπούν σε μονάδες βιομεθανίου, με πρόβλεψη για επενδυτική ή λειτουργική στήριξη.

Υδρογόνο: Το καύσιμο του μέλλοντος με «πράσινη» ταυτότητα

Το ανανεώσιμο υδρογόνο, παραγόμενο μέσω ηλεκτρόλυσης από ΑΠΕ, αποτελεί κρίσιμη τεχνολογία για τομείς όπως οι μεταφορές και η βαριά βιομηχανία. Το νέο νομοθετικό πλαίσιο θεσπίζει τις διαδικασίες παραγωγής, πιστοποίησης και διασύνδεσης μονάδων, ενώ προβλέπει και σχήματα ενίσχυσης για όσους επενδύσουν σε αυτή τη νέα αγορά.

Το νομοσχέδιο αναγνωρίζει και τις «υβριδικές» περιπτώσεις: μονάδες βιοαερίου που μπορούν να παράγουν παράλληλα και βιομεθάνιο ή/και υδρογόνο με επιδοτούμενη μετάβαση.

Νέες υποδομές: Τοπικά δίκτυα, αποθήκευση και έλεγχος

Με καινοτόμο πρόβλεψη, καθιερώνονται τα Γεωγραφικά Περιορισμένα Δίκτυα Υδρογόνου (ΓεΠεΔΥ), δηλαδή υποδομές που θα λειτουργούν εντός βιομηχανικών ή εμπορικών περιοχών. Η λειτουργία τους θα υπόκειται σε ειδικό καθεστώς αδειοδότησης από τη ΡΑΑΕΥ, ενώ δεν επιτρέπεται η διασύνδεσή τους με άλλες εγκαταστάσεις εκτός των ίδιων γεωγραφικών περιοχών.

Ταυτόχρονα, θεσπίζονται μηχανισμοί πιστοποίησης του υδρογόνου – είτε πρόκειται για πλήρως ανανεώσιμο είτε για χαμηλών εκπομπών, με βάση κανονιστικά ευρωπαϊκά πρότυπα, όπως ο Κανονισμός 2023/1184. Οι παραγωγοί που χρησιμοποιούν πιστοποιημένες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας απαλλάσσονται από γραφειοκρατικές υποχρεώσεις.

Το νομοσχέδιο επεκτείνεται και πέραν των καυσίμων. Περιλαμβάνει διατάξεις για την πρόληψη της λειψυδρίας, δίνοντας στην ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ τη δυνατότητα να αναλαμβάνουν άμεσες πρωτοβουλίες για έργα και μελέτες σε περιόδους κρίσης, με δυνατότητα απευθείας αναθέσεων και ευελιξίας στις χρηματοδοτήσεις. Ειδικά για δήμους σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης λόγω λειψυδρίας, προβλέπεται αποσύνδεση της χρηματοδότησης από τη διαχειριστική επάρκεια έως το τέλος του έτους.

Στις επιπρόσθετες διατάξεις περιλαμβάνονται μέτρα για την ενέργεια, τα φωτοβολταϊκά, το πρόγραμμα «Απόλλων», καθώς και κανονισμοί για την προστασία των δασών επιβεβαιώνοντας την πολυεπίπεδη προσέγγιση του Υπουργείου.

Η Ελλάδα, όπως υπενθύμισε ο κ. Παπασταύρου, έχει ήδη τετραπλασιάσει τις επενδύσεις της σε ενεργειακές υποδομές, λειτουργεί ως κόμβος φυσικού αερίου και προχωρά τις έρευνες υδρογονανθράκων, με ενδιαφέρον μάλιστα από τη Chevron. Η ώθηση σε βιομεθάνιο και υδρογόνο εντάσσεται στο ΕΣΕΚ και στο γενικότερο σχέδιο για καθαρή, φθηνή, εγχώρια ενέργεια.

Όπως δήλωσε ο Υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος: «Το βιομεθάνιο και το υδρογόνο είναι οι δύο λύσεις που θα παίξουν κομβικό ρόλο στη μετάβαση. Το πρώτο στηρίζεται στην κυκλική οικονομία και υποδομές που ήδη έχουμε, το δεύτερο καλύπτει ανάγκες που άλλες τεχνολογίες δεν μπορούν ακόμη».

Το νομοσχέδιο, πέρα από ενεργειακό εργαλείο, στέλνει και ένα σαφές πολιτικό μήνυμα: η Ελλάδα στοχεύει σε εθνική ενεργειακή αυτάρκεια μέσα από την καινοτομία και την πράσινη μετάβαση.

Διαβάστε επίσης: Νέο νομοσχέδιο για βιομεθάνιο και υδρογόνο: Σε διαβούλευση το θεσμικό πλαίσιο