Η UBS εξετάζει δύο σενάρια ενεργειακού σοκ λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή και αναλύει τις επιπτώσεις σε πληθωρισμό και ανάπτυξη στην Ευρωζώνη
Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή επαναφέρει στο προσκήνιο τον κίνδυνο ενός νέου ενεργειακού σοκ για την ευρωπαϊκή οικονομία. Σε νέα ανάλυσή της, η UBS εξετάζει τις πιθανές επιπτώσεις ενός παρατεταμένου κύματος ανατιμήσεων στην ενέργεια, προειδοποιώντας ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη είναι σχεδόν βέβαιο πως θα κινηθεί υψηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, ενώ η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να επιβραδυνθεί.
Η ένταση του πλήγματος, σύμφωνα με τους αναλυτές της ελβετικής τράπεζας, θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια και την ένταση της γεωπολιτικής κρίσης. Καθώς οι εξελίξεις παραμένουν αβέβαιες, η UBS αναλύει δύο βασικά σενάρια: ένα σύντομο ενεργειακό σοκ διάρκειας περίπου πέντε εβδομάδων και ένα πιο παρατεταμένο σενάριο ενεργειακής κρίσης που θα μπορούσε να διαρκέσει έως τρεις μήνες.
Το βασικό μακροοικονομικό σενάριο πριν από την κρίση
Πριν από την κλιμάκωση της γεωπολιτικής έντασης, η UBS διατηρούσε σχετικά θετικές προβλέψεις για την πορεία της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η ανάπτυξη της Ευρωζώνης εκτιμάτο ότι θα φθάσει στο 1,3% το 2026 και στο 1,4% το 2027, στηριζόμενη κυρίως στην ανθεκτική εσωτερική ζήτηση.
Η χαμηλή ανεργία, η αύξηση των μισθών, οι υψηλές αποταμιεύσεις των νοικοκυριών και η ενισχυμένη δημοσιονομική στήριξη αποτελούσαν βασικούς παράγοντες που στήριζαν την οικονομική δραστηριότητα. Παράλληλα, ο πληθωρισμός εκτιμάτο ότι θα κινούνταν κοντά στον στόχο του 2%, επιτρέποντας στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα να διατηρήσει τα επιτόκια σε σχετικά σταθερά επίπεδα, γύρω στο 2%.
Με αυτά τα δεδομένα, η Ευρωζώνη εισέρχεται στην πιθανή ενεργειακή αναταραχή από μια σχετικά ισχυρή αφετηρία.
Σενάριο προσωρινού ενεργειακού σοκ πέντε εβδομάδων
Στο πρώτο σενάριο που εξετάζει η UBS, οι τιμές της ενέργειας αυξάνονται αλλά η αναταραχή διαρκεί σχετικά λίγο. Το πετρέλαιο κινείται γύρω στα 100 δολάρια το βαρέλι και το φυσικό αέριο στα 53 ευρώ ανά μεγαβατώρα για περίπου πέντε εβδομάδες, καλύπτοντας το διάστημα από τον Μάρτιο έως τα μέσα Απριλίου.
Σε αυτή την περίπτωση, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από το 1,9% τον Φεβρουάριο στο 2,5% τον Απρίλιο και θα κορυφωθεί στο 2,6% τον Μάιο. Η αύξηση θα οφείλεται κυρίως στις υψηλότερες τιμές καυσίμων, ενώ οι επιπτώσεις από το φυσικό αέριο αναμένεται να είναι πιο περιορισμένες βραχυπρόθεσμα.
Οι ανατιμήσεις εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν ταχύτερα στην Ισπανία και την Ιταλία. Στη Γερμανία η επίδραση θα είναι πιο σταδιακή, καθώς μεγάλο μέρος των λογαριασμών ενέργειας αναπροσαρμόζεται στις αρχές κάθε έτους, ενώ στη Γαλλία η εξάρτηση από την πυρηνική ενέργεια περιορίζει τη μετακύλιση των αυξήσεων του φυσικού αερίου.
Στο συγκεκριμένο σενάριο, οι επιπτώσεις στην οικονομία θεωρούνται περιορισμένες. Ο πληθωρισμός για το 2026 θα διαμορφωθεί περίπου στο 2,3%, δηλαδή μόλις 0,1 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερα από το βασικό σενάριο, ενώ το 2027 θα παραμείνει κοντά στο 2%.
Παράλληλα, η ανάπτυξη της Ευρωζώνης αναμένεται να μειωθεί οριακά στο 1,1% για το 2026, χωρίς ουσιαστικές αλλαγές για τα επόμενα χρόνια.
Σενάριο ενεργειακής κρίσης τριών μηνών
Το δεύτερο σενάριο της UBS εξετάζει την περίπτωση μιας πιο παρατεταμένης ενεργειακής αναταραχής, όπου οι υψηλές τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου διατηρούνται έως και τον Ιούνιο.
Σε αυτή την περίπτωση, ο πληθωρισμός θα αυξηθεί ταχύτερα, φθάνοντας περίπου στο 2,6% ήδη από τον Απρίλιο και κορυφώνοντας κοντά στο 3%. Η παρατεταμένη διάρκεια των υψηλών ενεργειακών τιμών θα μπορούσε να προκαλέσει ισχυρότερες δευτερογενείς επιπτώσεις στον δομικό πληθωρισμό.
Συνολικά, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,4% το 2026 και στο 2,1% το 2027, δηλαδή υψηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις.
Παράλληλα, η οικονομική ανάπτυξη αναμένεται να επηρεαστεί πιο αισθητά. Η UBS προβλέπει ότι το ΑΕΠ της Ευρωζώνης θα αυξηθεί κατά περίπου 1% το 2026 και κατά 1,3% το 2027, επίπεδα χαμηλότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις.
Η αβεβαιότητα παραμένει κυρίαρχη
Οι αναλυτές της UBS επισημαίνουν ότι η βασική πρόκληση για την ευρωπαϊκή οικονομία είναι η αβεβαιότητα γύρω από τη διάρκεια της γεωπολιτικής έντασης και τις πιθανές διαταραχές στις ενεργειακές αγορές.
Εάν το σοκ αποδειχθεί προσωρινό, οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι διαχειρίσιμες. Αν όμως η κρίση παραταθεί, οι πιέσεις στον πληθωρισμό και στην οικονομική δραστηριότητα θα μπορούσαν να ενταθούν, δημιουργώντας νέες προκλήσεις για την οικονομική πολιτική και τη νομισματική στρατηγική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Διαβάστε επίσης: Καλβίνιο από ECOFIN: Η Ευρώπη πιο θωρακισμένη απέναντι στην ενεργειακή κρίση από το 2022
Μ.Η.Τ. 242183