Τα funds επενδύουν σε ισχυρά brands εστίασης, ενώ κόστος, φορολογία και έλλειψη προσωπικού παραμένουν οι μεγάλες προκλήσεις του κλάδου
Ένα νέο, πιο σύνθετο και σαφώς πιο ανταγωνιστικό τοπίο διαμορφώνεται στην ελληνική αγορά εστίασης. Ο τουρισμός, η ζήτηση για ποιοτικές γαστρονομικές εμπειρίες και η ανθεκτικότητα της κατανάλωσης κρατούν τον κλάδο στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος, την ώρα που μεγάλοι όμιλοι, funds και στρατηγικοί επενδυτές αναζητούν θέση σε μια αγορά που περνά σταδιακά από το οικογενειακό και κατακερματισμένο μοντέλο σε πιο οργανωμένες επιχειρηματικές πλατφόρμες.
Οι πρόσφατες συμφωνίες δείχνουν ότι η εστίαση δεν αντιμετωπίζεται πλέον απλώς ως καθημερινή υπηρεσία, αλλά ως πεδίο υψηλής ανάπτυξης, με brands που μπορούν να επεκταθούν, να γίνουν franchise, να εξάγουν τεχνογνωσία και να αποκτήσουν διεθνές αποτύπωμα. Από τη Mailo’s και τον «Πρόεδρο» έως την Coffee Lab, τη Βενέτη και τα Starbucks, η αγορά αναδιατάσσεται με γρήγορο ρυθμό.
Πίσω όμως από τη βιτρίνα των deals, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή. Το αυξημένο λειτουργικό κόστος, οι ελλείψεις προσωπικού, οι πιέσεις στα περιθώρια κέρδους, η ακρίβεια και η φορολογική επιβάρυνση εξακολουθούν να δοκιμάζουν την αντοχή χιλιάδων επιχειρήσεων.
Τα funds βλέπουν ανάπτυξη, οι επιχειρήσεις βλέπουν κόστος
Η ελληνική εστίαση βρίσκεται σε μια παράδοξη φάση. Από τη μία πλευρά, προσελκύει κεφάλαια και στρατηγικές συνεργασίες. Από την άλλη, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις του κλάδου πιέζονται καθημερινά από ένα κόστος λειτουργίας που δύσκολα απορροφάται.
Ο πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ και της ΠΟΕΣΕ, Γιώργος Καββαθάς, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, περιγράφει μια αγορά με αντιφατικά χαρακτηριστικά. Ο τουρισμός παραμένει ισχυρός πυλώνας της οικονομίας, όμως η κατανάλωση δεν ακολουθεί πάντα την ίδια πορεία. Οι Έλληνες περιορίζουν τις δαπάνες τους λόγω ακρίβειας, ενώ και πολλοί επισκέπτες εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι, με μικρότερη διάρκεια παραμονής και χαμηλότερη κατά κεφαλήν κατανάλωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η εστίαση αντιμετωπίζει και σοβαρό πρόβλημα στελέχωσης, με περισσότερες από 30.000 κενές θέσεις εργασίας. Την ίδια στιγμή, οι πρώτες ύλες, η ενέργεια και το μη μισθολογικό κόστος εξακολουθούν να επιβαρύνουν τις επιχειρήσεις, περιορίζοντας την κερδοφορία τους.
Η ΠΟΕΣΕ έχει καταθέσει προς τον πρωθυπουργό τέσσερις βασικές παρεμβάσεις: μόνιμο ενιαίο ΦΠΑ 13% στην εστίαση, με εξαίρεση τα αλκοολούχα ποτά, πιλοτική εφαρμογή συντελεστή 6% για το πρώτο εξάμηνο του 2027, κατάργηση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στον καφέ, εξαίρεση του delivery και των ψηφιακών παραγγελιών από τον φόρο παρεπιδημούντων, καθώς και κατάργηση των ασφαλιστικών εισφορών στις προσαυξήσεις Κυριακών, αργιών και νυχτερινής εργασίας.
Το μήνυμα του κλάδου είναι σαφές: χωρίς φορολογική και λειτουργική ανάσα, η ανάπτυξη θα αφορά κυρίως τους ισχυρούς παίκτες, ενώ οι μικρότερες επιχειρήσεις θα συνεχίσουν να κινούνται στα όρια.
Μπαράζ συμφωνιών και νέα εποχή συγκέντρωσης
Το επενδυτικό ενδιαφέρον αποτυπώνεται ήδη σε μια σειρά συμφωνιών που αλλάζουν τη δομή της αγοράς.
Το Halcyon Equity Partners ανακοίνωσε στρατηγική επένδυση στη Mailo’s, ένα από τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα fast-casual concepts στην Ελλάδα. Η εταιρεία, που ιδρύθηκε το 2019 και διαθέτει σήμερα 50 καταστήματα σε Ελλάδα, Κύπρο, Λίβανο και Καναδά, έχει χτίσει ένα ισχυρό brand γύρω από τα φρέσκα ζυμαρικά και το μοντέλο quick service restaurant. Με franchise-led ανάπτυξη και ήδη διεθνή παρουσία, η Mailo’s μπαίνει σε νέα φάση επέκτασης, με στόχο ισχυρότερη εγχώρια θέση και περαιτέρω άνοιγμα στο εξωτερικό.
Στον ίδιο κλάδο τοποθετήθηκε και το νεοσύστατο fund Golden Age Capital, το οποίο δρομολόγησε την απόκτηση πλειοψηφικού μεριδίου στην αλυσίδα «Ο Πρόεδρος». Το fund, υπό τον Περικλή Μαζαράκη, διαθέτει υπό διαχείριση κεφάλαια άνω των 200 εκατ. ευρώ και βλέπει ευκαιρίες στον ευρύτερο χώρο τροφίμων και εστίασης. Ο «Πρόεδρος», που ξεκίνησε ως συνοικιακό ψητοπωλείο και εξελίχθηκε σε οργανωμένη αλυσίδα street food με περίπου 20 καταστήματα στην Αθήνα, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα brand που μπορεί να περάσει από την τοπική επιτυχία σε πιο οργανωμένη πλατφόρμα ανάπτυξης.
Σημαντικές ανακατατάξεις καταγράφονται και στην καφεστίαση. Η συμφωνία Βενέτη – Coffee Lab, με την απόκτηση μειοψηφικού ποσοστού της Coffee Lab από τη Βενέτη, δημιουργεί μια νέα εμπορική συμμαχία με ανταλλαγή τεχνογνωσίας, προϊόντων και δικτύων. Η συνεργασία ανοίγει τον δρόμο για ένα πιο ευέλικτο concept μικρότερων καταστημάτων καφέ και bakery, με χαμηλότερο κόστος λειτουργίας και δυνατότητα ανάπτυξης μέσω franchise.
Η Coffee Lab διαθέτει σήμερα 141 καταστήματα σε Ελλάδα και εξωτερικό, ενώ η Βενέτη, με 78 χρόνια παρουσίας, αριθμεί 130 σημεία πώλησης στην Ελλάδα και έχει επεκταθεί σε διαφορετικά formats εστίασης, από food halls έως premium concepts και παγωτό, μετά την εξαγορά της Δωδώνη.
Starbucks, Alshaya και το επόμενο στοίχημα της αγοράς
Νέα δεδομένα δημιουργεί και η είσοδος του ομίλου Alshaya στα Starbucks Ελλάδας και Κύπρου. Ο όμιλος απέκτησε τα δικαιώματα λειτουργίας του δικτύου, αναλαμβάνοντας ως νέος αποκλειστικός ιδιοκτήτης και διαχειριστής μιας αλυσίδας που αριθμεί 30 σημεία στην Ελλάδα και 18 στην Κύπρο, με περίπου 500 εργαζομένους.
Η Alshaya αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους αδειοδοτημένους συνεργάτες της Starbucks διεθνώς, με περισσότερα από 2.000 καταστήματα σε 13 χώρες. Η ανάληψη του δικτύου σε Ελλάδα και Κύπρο σηματοδοτεί όχι μόνο αλλαγή ιδιοκτησιακού ελέγχου, αλλά και πιθανή αναβάθμιση της εμπορικής στρατηγικής, της εμπειρίας πελάτη και της μελλοντικής ανάπτυξης.
Το ενδιαφέρον των επενδυτών δεν είναι τυχαίο. Η ελληνική εστίαση διαθέτει ισχυρά brands, τουριστική στήριξη, δυνατότητες franchise, εξαγωγική προοπτική και περιθώριο συγκέντρωσης. Όσο η αγορά ωριμάζει, οι παίκτες με κεφάλαια, τεχνογνωσία και οργανωμένες δομές αποκτούν πλεονέκτημα.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν αυτή η νέα εποχή θα δημιουργήσει συνολική αναβάθμιση του κλάδου ή αν θα διευρύνει την απόσταση ανάμεσα στις μεγάλες αλυσίδες και τις ανεξάρτητες επιχειρήσεις. Γιατί η εστίαση μπορεί να προσελκύει deals, αλλά η πραγματική της αντοχή θα κριθεί στην καθημερινότητα: στο κόστος, στο προσωπικό, στη φορολογία και στην ικανότητα των επιχειρήσεων να κρατήσουν τις τιμές χωρίς να χάσουν την κερδοφορία τους.
Διαβάστε επίσης: Εστίαση: Πτώση τζίρου μέσα στον πληθωρισμό – «Καμπανάκι» από την ΠΟΕΣΕ για την αγορά
Μ.Η.Τ. 242183