Με φόντο τη γεωπολιτική ρευστότητα και την ενίσχυση της κινεζικής παρουσίας στην Ανατολική Μεσόγειο, ο Κώστας Καραμανλής επανέφερε από τη Θράκη το δόγμα της στρατηγικής προσέγγισης Αθήνας – Πεκίνου, υπερασπιζόμενος τις επιλογές της διακυβέρνησής του και στέλνοντας παράλληλα μηνύματα τόσο προς τη Δύση όσο και προς το εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο.
Μιλώντας το βράδυ της Πέμπτης 14 Μαΐου 2026 στην Ξάνθη, στο πλαίσιο δείπνου που παρέθεσαν η ΣΕΚΕ Α.Ε. και τοπικοί φορείς προς τιμήν του Πρέσβη της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνα στην Ελλάδα, Fang Qiu, ο κ. Καραμανλής συνέδεσε τη σημερινή γεωοικονομική ισχύ της χώρας με τις βάσεις που τέθηκαν πριν από δύο δεκαετίες, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για τη στάση των δυτικών εταίρων εκείνης της περιόδου.
Η δικαίωση για τον Πειραιά και η απάντηση στους επικριτές
Ο πρώην πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι η Ελλάδα υπήρξε από τις πρώτες ευρωπαϊκές χώρες που επένδυσαν στρατηγικά στις σχέσεις με την Κίνα, αναγνωρίζοντας ήδη από το 2004 τη σημασία της ανάδειξης της χώρας σε διεθνή διαμετακομιστικό κόμβο.
Αναφερόμενος στη συμφωνία με την COSCO για το λιμάνι του Λιμάνι του Πειραιά, υπογράμμισε με νόημα ότι εκείνη την εποχή κανένας άλλος ισχυρός διεθνής επενδυτής δεν είχε εκδηλώσει αντίστοιχο ενδιαφέρον. Όπως σημείωσε, σήμερα ο Πειραιάς έχει εξελιχθεί στο μεγαλύτερο λιμάνι της Μεσογείου, επιβεβαιώνοντας —κατά τον ίδιο— τη στρατηγική ορθότητα εκείνης της επιλογής.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ελληνόκτητη ναυτιλία, τονίζοντας ότι η ναυπήγηση εκατοντάδων πλοίων σε κινεζικά ναυπηγεία κατέστησε τους Έλληνες εφοπλιστές κορυφαίους πελάτες της κινεζικής οικονομίας, ενισχύοντας περαιτέρω τους δεσμούς των δύο χωρών.
Ο ρόλος της Κίνας σε έναν πολυπολικό κόσμο
Σε μια περίοδο έντονης διεθνούς αβεβαιότητας, ο Κώστας Καραμανλής χαρακτήρισε την Κίνα δύναμη που ακολουθεί μη παρεμβατική πολιτική και μπορεί να λειτουργήσει σταθεροποιητικά απέναντι στις σύγχρονες γεωπολιτικές προκλήσεις.
Παράλληλα, στάθηκε στην αμοιβαία διπλωματική στήριξη Αθήνας και Πεκίνου, επισημαίνοντας ότι η κινεζική πλευρά στηρίζει διαχρονικά την κυριαρχία της Κυπριακή Δημοκρατία, ενώ η ελληνική διπλωματία παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην αρχή της «μίας Κίνας».
Η Θράκη ως πρότυπο ειρηνικής συνύπαρξης
Πέρα από τα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ο πρώην πρωθυπουργός έστειλε σαφές μήνυμα και για τη Θράκη, παρουσιάζοντας την περιοχή ως παράδειγμα ειρηνικής συμβίωσης, ισονομίας και ισοπολιτείας μεταξύ χριστιανών και μουσουλμάνων πολιτών.
Συνδέοντας την κοινωνική συνοχή με την οικονομική ανάπτυξη, αναφέρθηκε στην ιστορική σχέση της περιοχής με τον καπνό, εξαίροντας τη συμβολή της ΣΕΚΕ Α.Ε., την οποία χαρακτήρισε κορυφαία συνεταιριστική οντότητα στα Βαλκάνια.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, υπογράμμισε ότι υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες για την προώθηση και άλλων ποιοτικών αγροτοδιατροφικών προϊόντων της Θράκης στην αγορά της Κίνα, εφόσον αξιοποιηθούν οι διμερείς οικονομικές σχέσεις που έχουν οικοδομηθεί τα τελευταία χρόνια.
Ολόκληρη η ομιλία του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή:
«Κυρίες και Κύριοι,
Θα ήθελα να καλωσορίσω στη Θράκη τον εξοχότατο Πρέσβη της Κίνας, κ. Fang Qiu, και να τον ευχαριστήσω για τη φιλία και τη συνεργασία μας. Η ιδιαίτερη δυναμική που απέκτησαν οι σχέσεις των δύο χωρών μας μετράει πλέον 20 χρόνια. Και θεωρώ ότι η επίσκεψη αυτή στη Θράκη αποτελεί το έναυσμα για μια νέα διάσταση στη συνεργασία μας, με επίκεντρο τις μεγάλες ευκαιρίες που προσφέρει ο αγροτοδιατροφικός τομέας της περιοχής.
Όταν το 2004 κάναμε τα πρώτα βήματα για την εδραίωση αυτής της σχέσης, αυτό φαινόταν πράγματι σαν κάτι ανεδαφικό. Τα μεγέθη μεταξύ των χωρών μας είναι εξαιρετικά ανόμοια, η απόσταση μεταξύ μας μεγάλη και η ένταξή μας σε διαφορετικούς γεωπολιτικούς χώρους σχεδόν απαγορευτική. Συγκλίναμε, όμως, σε ένα πράγμα: η κάθε χώρα, από την πλευρά του δικού της στρατηγικού οράματος, είδε την Ελλάδα ως κόμβο ανάπτυξης και συνεργασίας στην περιοχή. Η δική μας κυβέρνηση είχε μια πολυδιάστατη προσέγγιση στην εξωτερική της πολιτική. Το όραμά μας ήταν να προωθήσουμε τη συνεργασία με διαφορετικές γεωπολιτικές δυνάμεις, προκειμένου να καταστήσουμε την Ελλάδα στρατηγικό κόμβο διεθνούς εμβέλειας. Με έμφαση στην οικονομική διπλωματία, η Ελλάδα θα τοποθετούνταν στο χάρτη ως ο κόμβος, στον οποίο θα συνέκλιναν πολλαπλά και πολύπλευρα συμφέροντα, αξιοποιώντας έτσι τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα και αναβαθμίζοντας τη γεωπολιτική της σημασία. Την ίδια εποχή, η αλματώδης οικονομική ανάπτυξη της Κίνας την οδηγούσε προς την εξωστρέφεια. Έτσι, το στρατηγικό όραμα του Πεκίνου προέβλεπε την επέκταση της οικονομικής επιρροής της χώρας πέρα από τα σύνορά της. Προς την κατεύθυνση της Ευρώπης δε, η Κίνα αναζητούσε την καταλληλότερη πύλη εισόδου προς τις ευρωπαϊκές αγορές. Χρόνια μετά έγινε γνωστό ότι η ετοιμότητα της Ελλάδας να βάλει τον Πειραιά στο χάρτη αυτό προκάλεσε μεγάλη απογοήτευση σε άλλες γειτονικές μας Ευρωπαϊκές χώρες. Και θα μου επιτρέψετε εδώ να εκφράσω την ικανοποίησή μου για το γεγονός ότι η Ελλάδα υπήρξε πρωτοπόρος στις προσπάθειες στενότερης συνεργασίας των Ευρωπαϊκών χωρών με την Κίνα.
Η κυβέρνησή μας επικεντρώθηκε τότε κυρίως σε τρεις τομείς συνεργασίας: στον τομέα της ναυτιλίας, στο εμπόριο και στον τουρισμό. Η ναυτιλία είναι το μεγάλο συγκριτικό πλεονέκτημα της Ελλάδας και ταυτοχρόνως ήταν ο τομέας, στον οποίο μπορούσαν να συναντηθούν τα κύρια συμφέροντα και οι προτεραιότητες των δύο χωρών. Σε αυτό συνέβαλε και η ετοιμότητα της κυβέρνησής μας να προχωρήσει σε ιδιωτικοποίηση σημαντικών λιμανιών. Από την άλλη, κεντρικό σημείο της οικονομικής διπλωματίας μας ήταν οι ελληνικές εξαγωγές, ιδιαίτερα εκείνες αγροτικών προϊόντων ποιότητας, όπως το ελαιόλαδο και το κρασί. Και στον τουριστικό τομέα, είδαμε μια τεράστια ευκαιρία στην αναμενόμενη τότε αύξηση της κινητικότητας Κινέζων τουριστών. Πράγματι, με εφαλτήριο αυτές της προσπάθειες, άνοιξε την εποχή εκείνη o δρόμος για μια σημαντική αύξηση του εμπορίου, των επενδύσεων and των τουριστικών ροών.
Θα πρέπει να πω εδώ ότι ένα πράγμα, το οποίο με εντυπωσίασε εκείνη την εποχή, ήταν η αποτελεσματικότητα όλων των ανθρώπων από την κινεζική πλευρά, με τους οποίους συνεργάστηκα. Το πρακτικό μυαλό τους, η ταχύτητα στην προώθηση ζητημάτων και την απεμπλοκή προβλημάτων και ο σταθερός προσανατολισμός στο αποτέλεσμα είναι κάτι που θεωρώ ότι χαρακτηρίζει τον λαό αυτό και εξηγεί σε μεγάλο βαθμό την προκοπή του.
Κυρίες και Κύριοι,
Ο πραγματικά στρατηγικός χαρακτήρας των σχέσεων Ελλάδας και Κίνας επήλθε από τη συνεργασία μας στον ναυτιλιακό τομέα. Φέτος συμπληρώνουμε ακριβώς 20 χρόνια από τότε που ο στρατηγικός αυτός χαρακτήρας πήρε και θεσμική μορφή, με την υπογραφή της Ολοκληρωμένης Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, κατά την επίσκεψή μου στην Κίνα το 2006. Βασική παράμετρος της συμφωνίας αυτής ήταν η συνεργασία στον ναυτιλιακό τομέα. Οι δύο χώρες θα ενθαρρύναμε τη συνεργασία μεταξύ των λιμένων μας και των ναυτιλιακών επιχειρήσεών μας. Ο στόχος ήταν να γίνει η Ελλάδα κύρια πύλη εισόδου κινεζικών προϊόντων προς τα Βαλκάνια και τις ευρωπαϊκές αγορές. Ένας δεύτερος στόχος ήταν η πιθανή συναρμολόγηση κινεζικών προϊόντων, πριν από την είσοδό τους στις αγορές αυτές, σε εργοστάσια που θα εγκαθίσταντο στην Ελλάδα. Και ο τρίτος στόχος ήταν η μεταφορά των προϊόντων αυτών στις διεθνείς αγορές μέσω ελληνόκτητων πλοίων.
Η συμφωνία αυτή δεν έμεινε στα λόγια. Ήδη το 2008, ακολούθησε η επίσκεψη στην Ελλάδα του Προέδρου Hu Jintao και η υπογραφή συμφωνίας για την ανάληψη από την COSCO της λειτουργίας και διαχείρισης δύο τερματικών σταθμών εμπορευματοκιβωτίων στο λιμάνι του Πειραιά. Η επένδυση ήταν τότε μία από τις μεγαλύτερες που είχαν γίνει ποτέ στην Ελλάδα. Σήμερα, το λιμάνι του Πειραιά είναι μεταξύ των 5 πρώτων στην Ευρώπη και το μεγαλύτερο της Μεσογείου. Δημιουργήθηκαν χιλιάδες θέσεις εργασίας, ενισχύθηκε σημαντικά η γενικότερη οικονομική δραστηριότητα μέσω του λιμανιού και η επένδυση είναι μια σταθερή πηγή εσόδων για το κράτος άμεσα και έμμεσα. Συγχρόνως, οι συνολικές επενδύσεις στον Πειραιά από την COSCO ανέρχονται πλέον σε πάνω από €600 εκατ. Και θα ήθελα να τονίσω εδώ ότι, την περίοδο εκείνη, κανείς άλλος σοβαρός διεθνής παράγοντας δεν είχε εκδηλώσει ενδιαφέρον για το λιμάνι του Πειραιά. Η ανάληψη, όμως, και η ανάπτυξη του Πειραιά από την COSCO είναι που σήμερα έχει δημιουργήσει ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον, το οποίο έχει προσελκύσει το ενδιαφέρον και άλλων διεθνών παραγόντων.
Ταυτοχρόνως, την εποχή εκείνη, περισσότερο από το 60% των κινεζικών εισαγωγών μεταφέρονταν από ελληνόκτητα πλοία και περίπου οι μισές εξαγωγές. Και περισσότερα από 400 ελληνόκτητα πλοία κατασκευάστηκαν τότε στην Κίνα, μέσα σε διάστημα 10-15 ετών, κάνοντας τους Έλληνες εφοπλιστές τούς πιο σημαντικούς πελάτες των κινεζικών ναυπηγείων.
Κυρίες και Κύριοι,
Η στρατηγική σχέση που εγκαινιάσαμε τότε με την Κίνα έχει αποφέρει αμοιβαία οφέλη. Ο δρόμος δεν είναι πάντοτε ομαλός. Ανήκουμε σε διαφορετικούς γεωπολιτικούς σχηματισμούς και οι ευρύτερες συγκυρίες πολλές φορές μας ξεπερνούν. Σήμερα, όμως, σε έναν κόσμο πλέον πολυπολικό που γίνεται ολοένα και πιο απρόβλεπτος, ασταθής και αβέβαιος, η Κίνα, η οποία έχει επιλέξει να ακολουθεί μια μη παρεμβατική πολιτική, μπορεί να παίξει σημαντικό κατευναστικό και σταθεροποιητικό ρόλο.
Παράλληλα, Ελλάδα και Κίνα μοιραζόμαστε κοινές ανησυχίες, αλλά και κοινά συμφέροντα. Η Κίνα υποστηρίζει σταθερά την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας και η Ελλάδα υποστηρίζει σταθερά την αρχή της μίας Κίνας. Συγχρόνως, οι προοπτικές που προσφέρει η συνεργασία μας είναι μεγάλες και δεν μπορούν να αγνοηθούν. Σίγουρα ο ναυτιλιακός τομέας είναι πάντοτε ένα αναπόφευκτο σημείο συνάντησης και αλληλεξάρτησης των συμφερόντων μας και των προοπτικών που γεννιούνται. Στον ευρύτερο οικονομικό τομέα, υπάρχουν ακόμα μεγάλες δυνατότητες για επενδύσεις. Αλλά υπάρχει μεγάλο πεδίο συνεργασίας και στον αγροτοδιατροφικό τομέα, κυρίως σε προϊόντα ποιότητας. Όπως επίσης και στον τουρισμό, με προσαρμογή υπηρεσιών σε Κινέζους επισκέπτες. Ενώ μεγάλες ευκαιρίες υπάρχουν και στον πολιτιστικό τομέα, τον τομέα της εκπαίδευσης και των ανταλλαγών μεταξύ πανεπιστημίων και άλλων ιδρυμάτων. Και μας ενώνει και κάτι που δεν είναι μετρήσιμο, αλλά παραμένει πολύ σημαντικό: ένας αμοιβαίος σεβασμός, ο οποίος πηγάζει και από τις πανάρχαιες καταβολές των πολιτισμών μας.
Αξιότιμε κύριε Πρέσβη,
Θέλω να σας ευχαριστήσω θερμά για την αποδοχή της πρόσκλησής μας να επισκεφθείτε την εταιρεία μας, τη ΣΕΚΕ Α.Ε., η οποία εδρεύει στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, στην Ξάνθη.
Θα ήθελα να σας επισημάνω ότι η Ξάνθη, και γενικότερα η Θράκη, λόγω της γεωγραφικής τους θέσης στα σύνορα της Ελλάδας, διαθέτουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που προσδίδουν στην περιοχή ξεχωριστό κοινωνικό, οικονομικό και πολιτιστικό ενδιαφέρον. Στη Θράκη συνυπάρχουν επί δεκαετίες Έλληνες χριστιανοί και μουσουλμάνοι πολίτες, οι οποίοι ζουν ειρηνικά, αποτελώντας ένα ιδιαίτερα επιτυχημένο παράδειγμα αρμονικής συνύπαρξης, ισονομίας και ισοπολιτείας. Παρά τις διαφορετικές θρησκευτικές και πολιτιστικές παραδόσεις τους, οι κάτοικοι της περιοχής συνεργάζονται και συνεισφέρουν από κοινού στην πρόοδο και την ευημερία της τοπικής κοινωνίας. Παράλληλα, η Ξάνθη, και ιδιαίτερα η παλιά πόλη, την οποία είχατε την ευκαιρία να επισκεφθείτε, θεωρείται η «πόλη με τα χίλια χρώματα», καθώς συνδυάζει μοναδικά την ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό, συνδέοντας αρμονικά το παρελθόν με το παρόν.
Η Ξάνθη του σήμερα στηρίζει την οικονομία της κυρίως στον πρωτογενή τομέα παραγωγής, με βασικά προϊόντα τα ακτινίδια, τα δημητριακά, το βαμβάκι και τον καπνό. Παράλληλα διαθέτει σημαντικές μεταποιητικές μονάδες, καθώς και δραστηριότητα στο εμπόριο και τον τουρισμό. Για πολλές δεκαετίες, η οικονομική ανάπτυξη της περιοχής ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με ένα συγκεκριμένο αγροτικό προϊόν: τον καπνό, τόσο ως πρωτογενή παραγωγή όσο και ως μεταποιητική δραστηριότητα. Κατά την επίσκεψή σας στην παλιά πόλη θα διαπιστώσατε πως πολλά από τα ιστορικά κτήρια υπήρξαν κατοικίες καπνεμπόρων και καπναποθήκες, γεγονός που αποδεικνύει ότι η ιστορία και η ταυτότητα αυτού του τόπου είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τον καπνό.
Ο σημαντικότερος εκπρόσωπος του καπνού στον τόπο αυτό υπήρξε και παραμένει αναμφίβολα η ΣΕΚΕ Α.Ε., μια συνεταιριστική εταιρεία που ιδρύθηκε το 1947 και η οποία συνέβαλε καθοριστικά στη στήριξη των καπνοπαραγωγών όλης της χώρας, και ιδιαίτερα της Ξάνθης, καθώς και των καπνεργατών και των τοπικών κοινωνιών όπου δραστηριοποιείται. Συμβάλλει, όμως, και στην ανάπτυξη της συνεταιριστικής ιδέας αποδεικνύοντας στην πράξη τις τεράστιες δυνατότητες και προοπτικές των σύγχρονων συνεταιρισμών. Απόψε, είναι μαζί μας οι διοικήσεις κορυφαίων και καταξιωμένων συνεταιριστικών επιχειρήσεων της χώρας: της Πίνδος, της Ένωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών Βόλου, της Παναιγιαλείου Ένωσης Συνεταιρισμών, της ΕΑΣ Καβάλας, της ΑΣΕΠΟΠ ΒΕΛΒΕΝΤΟΥ και της SYNDEA.
Σήμερα, ο Όμιλος ΣΕΚΕ αποτελεί τη μεγαλύτερη επιχειρηματική οντότητα στον τομέα του καπνού στην Ελλάδα και στα Βαλκάνια. Ο Όμιλος ΣΕΚΕ εξάγει καπνά σε περισσότερες από 30 χώρες και συνεργάζεται με όλες τις μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες παραγωγής τσιγάρων. Διακινεί ετησίως περισσότερα από 15 εκατομμύρια κιλά καπνού, απασχολεί πάνω από 1.500 εργαζόμενους στις χώρες όπου δραστηριοποιείται και συνεργάζεται με περισσότερους από 11.000 καπνοπαραγωγούς. Παράλληλα, αναπτύσσει σημαντικά προγράμματα κοινωνικής υπευθυνότητας που καλύπτουν τομείς όπως η προστασία των εργαζομένων και των καπνοπαραγωγών, η υγιεινή και ασφάλεια στους χώρους εργασίας, η προστασία του περιβάλλοντος, η αποτροπή της παιδικής εργασίας και πολλές ακόμη κοινωνικές δράσεις. Πέραν του καπνού, η ΣΕΚΕ τα τελευταία χρόνια αναπτύσσεται με επιτυχία και στον τομέα της εμπορίας και τυποποίησης ποιοτικών ελληνικών αγροτικών προϊόντων, όπως το ελληνικό μέλι, ο χυμός ροδιού και το ελληνικό ελαιόλαδο, προϊόντα που διατίθενται με επιτυχία τόσο στην ελληνική όσο και στη διεθνή αγορά.
Προσβλέπουμε και είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε σε μια συνεργασία με την Κίνα, ώστε και οι πολίτες της χώρας σας να έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν και να εντάξουν στη διατροφή τους προϊόντα εξαιρετικής ποιότητας, σε ανταγωνιστικές τιμές. Με την ελπίδα και την ευχή ότι η σημερινή σας επίσκεψη θα αποτελέσει την αρχή για μια νέα καρποφόρα περίοδο στη συνεργασία μας, σας καλωσορίζω, κ. Πρέσβη, στη Θράκη»
Μ.Η.Τ. 242183