Ένα σημαντικό θετικό στοιχείο αναδεικνύει η ετήσια έρευνα της IME ΓΣΕΒΕΕ για εισόδημα και τις ετήσιες δαπάνες διαβίωσης. Πρόκειται για τη δυνατότητα αποταμίευσης από το 2016 έως το 2025. Το ποσοστό των νοικοκυριών που παρουσιάζει τη δυνατότητα αποταμίευσης αυξήθηκε αισθητά παρότι η έρευνα αποδεικνύει ότι ο μισθός εξαντλείται σε 19 ημέρες. Ειδικότερα τα νοικοκυριά σε ποσοστό 93% δεν ήταν σε θέση να αποταμιεύσει το 2016. Το Ιανουάριο του 2025 το ποσοστό που δεν μπορεί να αποταμιεύσει υποχώρησε στο 81,6%. Ωστόσο το Δεκέμβριο του 2019 το ποσοστό εμφανίζεται στο 79,9%
Η μικρή αυτή βελτίωση που αποτυπώνεται στην παρούσα έρευνα συνάδει με τα επίσημα
στοιχεία για την αύξηση στο σύνολο των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, τον Δεκέμβριο του 2024 οι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών διαμορφώθηκαν στα 148.257 εκατ. ευρώ έναντι 144.656 εκατ. ευρώ και 139.179 εκατ. ευρώ τον Δεκέμβριο του 2023 και του 2022, αντίστοιχα.
Ο μέσος όρος καταθέσεων των νοικοκυριών για το σύνολο του 2024 διαμορφώθηκε στα 145.188 εκατ. ευρώ το 2024 έναντι 141.558 εκατ. ευρώ το 2023 και 136.018 εκατ. το 2022.
Εκτός από το σταθερά υψηλό ποσοστό των νοικοκυριών που αδυνατεί να αποταμιεύσει,
από τα ευρήματα της έρευνάς μας προκύπτει πως και το 2024 η αποταμίευση αποτέλεσε
δυνατότητα κυρίως των νοικοκυριών με υψηλότερα εισοδήματα.
Ένα στα δύο νοικοκυριά αποταμιεύει με εισοδήματα άνω των 30.000 ευρώ το χρόνο.
Συγκεκριμένα, ενώ το ποσοστό των νοικοκυριών με εισόδημα έως 18.000 € τον χρόνο που καταφέρνει να αποταμιεύσει κυμαίνεται μεταξύ 9,6% και 9,7%, το ποσοστό αυτό γίνεται 17,2% για τα νοικοκυριά με εισόδημα 18.001 ευρώ – 25.000 ευρώ , 30,8% για εισόδημα 25.001 ευρώ – 30.000 ευρώ και 47,8% για εισόδημα άνω των 30.000 ευρώ
Υποχρεώσεις προς Δημόσιο ( π.χ. εφορία, ασφαλιστικά ταμεία)
Εκτίναξη του ποσοστού των νοικοκυριών με ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο
καταγράφεται για το 2024, με το 28,9% να δηλώνει ότι έχει ληξιπρόθεσμες οφειλές προς
το Δημόσιο. Πρόκειται για μια αύξηση 7,2 ποσοστιαίων μονάδων συγκριτικά με το 2023 και
ακόμα μεγαλύτερη συγκριτικά με τα τελευταία δέκα χρόνια. Το προαναφερόμενο ποσοστό
(28,9%) επιμερίζεται σε 15,9% για τα νοικοκυριά των οποίων οι ληξιπρόθεσμες οφειλές δεν
έχουν ρυθμιστεί (11,5% το αντίστοιχο ποσοστό το 2023), και σε 13% όσων οι οφειλές είναι
ρυθμισμένες (10,2% το αντίστοιχο ποσοστό το 2023).
Τραπεζικές υποχρεώσεις νοικοκυριών
Το ποσοστό των νοικοκυριών που έχει οικονομικές υποχρεώσεις προς τις τράπεζες εκτός από στεγαστικό δάνειο (π.χ. καταναλωτικό δάνειο, κάρτες) έχει αυξηθεί σε 29,7%, το οποίο είναι και το μεγαλύτερο ποσοστό των τελευταίων ετών. Κυρίως τα μεγαλύτερα νοικοκυριά είναι αυτά που έχουν βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προς τράπεζες (μόλις 20,1% των νοικοκυριών με 1 άτομο έναντι 38,5% των νοικοκυριών που έχουν 3 άτομα, και 37,8% των νοικοκυριών με πάνω από 5 άτομα) και αυτά που έχουν άνεργα μέλη (36,4% αυτών που έχουν άνεργα μέλη έναντι 26,8% αυτών που δεν έχουν άνεργα μέλη). Η αύξηση αυτή συμφωνεί και με τα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος, τα οποία δείχνουν μια αύξηση της πιστωτικής επέκτασης των καταναλωτικών και των λοιπών δανείων σε νοικοκυριά το 2024.
ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΙΚΕΣ ΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΑΠΑΝΕΣ
Οι ανατιμήσεις μετέβαλαν τις καταναλωτικές προτιμήσεις των νοικοκυριών το 2024, σε σχέση με το 2023. Οι δαπάνες στις οποίες μείωσαν τα χρήματα που διέθεσαν το 2024 σε σύγκριση με τον προηγούμενο χρόνο είναι οι εξής, ιεραρχημένες από το υψηλότερο στο χαμηλότερο ποσοστό περικοπών: Εκοψαν τα εστιατόρια , την ένδυση, υπόδηση , την θέρμανση τα είδη διατροφής.
■ έξοδοι (εστιατόρια, καφέ, σινεμά κ.λπ.) 41,9%,
■ ένδυση υπόδηση: 39,2%
■ ταξίδια διακοπές: 35,4%
■ οικιακά είδη έπιπλα– ηλεκτρικές συσκευές: 33
■ μετακίνηση: 17,8%,
■ θέρμανση: 13,9%,
■ είδη διατροφής: 11,9%,
■ συντήρηση/ ασφάλιση ΙΧ: 9,8%,
■ υγεία φάρμακα: 7,2%
■ εκπαίδευση (σχολεία, ξένες γλώσσες, φροντιστήρια, σπουδές): 7,2%,
■ λογαριασμοί σπιτιού: 6,9%,
■ ενοίκιο: 3,4%.
Στον αντίποδα, οι δαπάνες στις οποίες το 2024 αφιέρωσαν περισσότερα χρήματα σε σχέση με το 2023 είναι οι ακόλουθες, ιεραρχημένες από το μεγαλύτερο ποσοστό στο μικρότερο:
■ λογαριασμοί σπιτιού: 64,9%,
■ είδη διατροφής: 63,4%,
■ θέρμανση: 53,4%,
■ υγεία φάρμακα: 51,3%
■ μετακίνηση: 42,9%,
■ συντήρηση/ ασφάλιση ΙΧ: 34,5%,
■ ένδυση υπόδηση: 22%
■ οικιακά είδη έπιπλα– ηλεκτρικές συσκευές: 20,5%
■ εκπαίδευση (σχολεία, ξένες γλώσσες, φροντιστήρια, σπουδές): 20,1%,
■ ταξίδια διακοπές: 18,6%
■ έξοδοι: (εστιατόρια, καφέ, σινεμά κ.λπ.): 18,2%,
■ ενοίκιο: 14,9%.
Νίκος Θεοδωρόπουλος
Μ.Η.Τ. 242183