Σε αναμονή της απόφασης της ΡΑΑΕΥ που θα καθορίσει τα τιμολόγια του νερού – Κρίσιμη η αναζήτηση πηγών χρηματοδότησης
Επιταχύνει τον σχεδιασμό της η ΕΥΔΑΠ για τη θωράκιση της Αττικής απέναντι στη λειψυδρία, που δείχνει ήδη τα δόντια της, αφού τα αποθέματα στους ταμιευτήρες έχουν μειωθεί κατά 448 κ.μ. νερού την τελευταία διετία. Βάζοντας σε προτεραιότητα τη σύνδεση του δικτύου με τη λίμνη των Κρεμαστών, επένδυση 535 εκατομμυρίων ευρώ, η εταιρεία προχωρά και το επενδυτικό πλάνο δεκαετίας, ύψους 2,1 δισ. ευρώ, έχοντας πενταπλασιάσει τη δυνατότητά της να κάνει έργα έχει από 15 εκατ. στα 75 εκατ. τον χρόνο.
Τον σχεδιασμό και τις προτεραιότητες για τα επόμενα χρόνια παρουσίασε, εχθές, σε δημοσιογραφική εκδήλωση, η διοίκηση της εταιρείας, με τον πρόεδρο Γιώργο Στεργίου να επισημαίνει ότι μέσα στο 2024 το ζήτημα της λειψυδρίας κορυφώθηκε. Η ανομβρία της τελευταίας διετίας μείωσε το νερό στους ταμιευτήρες κατά 157,17 εκατ. κ.μ. νερού το 2023 και ακόμα 291,75 εκατ. κ.μ. φέτος.
«Αν δεν κάνουμε καμία ενέργεια και συνεχιστεί η κατάσταση του τελευταίου δωδεκαμήνου, τότε μένουμε από νερό σε 2 χρόνια. Αν συνεχιστεί η κατάσταση της περασμένης χρονιάς, τότε ξεμένουμε σε 4 χρόνια», είπε χαρακτηριστικά ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, κ. Χάρης Σαχίνης. Με αυτά τα δεδομένα, για να επιταχυνθεί η υλοποίηση των απαραίτητων έργων για την ανομβρία, η εταιρεία προωθεί νομοθετική ρύθμιση, στα πρότυπα των υφιστάμενων προβλέψεων για έργα στρατηγικής σημασίας, ώστε η μελετητική ωρίμανση και κατασκευή να γίνεται με επείγουσες διαδικασίες.
Ως προς τη χρηματοδότηση των έργων, ο κ. Σαχίνης σημείωσε ότι θα επιχειρηθεί να αποτελεί ένα μείγμα ευρωπαϊκών πόρων, χαμηλότοκων δανείων, όπως για παράδειγμα προκύπτει από τη συμφωνία με την ΕΤΕπ ώστε να στηρίξει κάποια έργα με πρόσημο ανθεκτικότητας, ενώ δεν απέκλεισε ακόμα και ένα πράσινο ομόλογο.
Στα χέρια του ρυθμιστή τα τιμολόγια
Με τη στελέχωση της νέας ρυθμιστικής αρχής που θα καθορίζει το μοντέλο κοστολόγησης και τιμολόγησης του νερού, να έχει δρομολογηθεί προ διμήνου, εντός του πρώτου εξαμήνου του 2025 αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο για τα νέα τιμολόγια. Ερωτηθείς σχετικά, ο κ. Σαχίνης τόνισε πως «δεν μπορούμε να πούμε τίποτα για τη δική μας πρόταση, αν δεν μιλήσει ο ρυθμιστής».
Και συνεχίζοντας, σημείωσε ότι η ΕΥΔΑΠ αναμένει «τι θα πει ο ρυθμιστής, πώς θα το σκεφτεί, πότε και πώς αυτό θα εφαρμοστεί. Κανείς δεν ξέρει το πότε και το πώς», σημειώνοντας πως εταιρεία έχει καταθέσει όλα τα πρωτογενή στοιχεία.
Έργα ανάχωμα στη λειψυδρία
Έχοντας ενεργοποιήσει ήδη τα πρώτα βήματα για την ενίσχυση των αποθεμάτων νερού, η ΕΥΔΑΠ προκρίνει ως το έργο της πεντηκονταετίας, τη σύνδεση του δικτύου με τη λίμνη των Κρεμαστών. Πρόκειται για έργο δύο φάσεων, σύντομης απόδοσης των πρώτων ποσοτήτων στο υδραγωγείου του Ευήνου, μέσω της ενίσχυσης με απορροές του Κρικελιώτη και του Καρπενησιώτη. Το κόστος ανέρχεται σε 365 εκατ. ευρώ για την πρώτη φάση και 170 εκατ. ευρώ στη δεύτερη.
Στα προτερήματα αυτής της λύσης, συγκαταλέγονται η μικρή σχετικά δαπάνη κατασκευής, η χαμηλή περιβαλλοντική επιβάρυνση και η μικρή επίδραση στη διακύμανση της στάθμης του ταμιευτήρα Κρεμαστών, λόγω της πολύ μεγάλης χωρητικότητάς του. Ακόμη, διασφαλίζει τη δυνατότητα για άμεση κατασκευή αντλησιοταμιευτικού έργου στο ανατολικό αντέρεισμα του ταμιευτήρα Κρεμαστών (~50 MW). Συγκριτικά, δε, με τις εναλλακτικές λύσεις -που επίσης εξετάζονται- είναι φθηνότερη, ενώ έχει και χαμηλό λειτουργικό κόστος, καθώς το νερό έρχεται με βαρύτητα.
«Η πρόκληση είναι η γρήγορη ωρίμανση, καθώς το έργο εκτιμάται ότι μπορεί να γίνει σε δύο χρόνια. Υπάρχει ήδη προκαταρκτική μελέτη και στόχος μας είναι να υπάρξει ανάδοχος εντός του 2025», είπε ο κ. Σαχίνης.
Παράλληλα, εξετάζεται η λύση της αφαλάτωσης, ξεκινώντας από την Ιτέα (περιοχή Κύρα), που έχει υφάλμυρο νερό, γεγονός που μειώνει κατά 30% το κόστος. Όταν το κόστος για μία τυπική αφαλάτωση κυμαίνεται σε 0,85-1,15 ευρώ ανά κ.μ. στο υφάλμυρο νερό πέφτει σε 0,30-0,35 ευρώ ανά κ.μ. Άλλες περιοχές είναι τα Άσπρα Σπίτια και η Θίσβη (Βοιωτία), όπου υπάρχουν βιομηχανικές εγκαταστάσεις.
Υπάρχει όμως και plan B, στην περίπτωση που όλα τα παραπάνω καθυστερήσουν. Κι αυτό περιλαμβάνει η μεταφορά νερού με μεγάλα τάνκερ από τις εκβολές του Αχελώου, το οποίο και θα προωθηθεί στο κανάλι μέσω των βιομηχανικών εγκαταστάσεων σε Άσπρα Σπίτια και Θίσβη. Πρόκειται για μία λύση περιορισμένης χρονικής διάρκειας, που αποτελεί ένα μαξιλάρι ασφαλείας.
Ως προς το κόστος, θεωρείται μία λύση ανταγωνιστική της αφαλάτωσης, αφού το κόστος θα ανέλθει σε 0,60-0,80 ευρώ το κ.μ. Ειδικότερα, αφορά τάνκερ των 100 χιλιάδων τόνων, που μπορούν να περάσουν από τη γέφυρα Ρίου – Αντιρρίου. Για τη μεταφορά του 10% των αναγκών της Αττικής, ήτοι 35 εκατ. κ.μ., θα χρειαστούν τρία τάνκερ για τρεις ημέρες έκαστο, με το κόστος ανά κ.μ. περίπου στις 20.000 ευρώ την ημέρα. Διενεργείται ήδη μελέτη σχετικά με την εφαρμογή και αυτού του σεναρίου.
Το επενδυτικό πλάνο
Ως προς το εν εξελίξει επενδυτικό πλάνο, που δίνει βάρος στην Ανατολική Αττική, ύψους 958,7 εκατ. ευρώ, σήμερα εκτελούνται έργα 300 χλμ. αγωγών που θα καλύψουν 234.500 κατοίκους και μέχρι το 2033 θα τρέξουν έργα 1.400 χλμ. αγωγών που θα καλύψουν 410.500 κατοίκους. Περιλαμβάνονται, ακόμα, έργα 681,6 εκατ. ευρώ για δίκτυα ύδρευσης, 364,5 εκατ. ευρώ για άλλα έργα αποχέτευσης και 103,8 εκατ. ευρώ για έργα κτηριακά, ψηφιακής διακυβέρνησης και μετασχηματισμού.
Για το εννεάμηνο του 2024, η απορρόφηση του επενδυτικού προγράμματος έργων ανήλθε σε 38,5 εκατ. ευρώ, αυξημένη κατά 18% σε σύγκριση με την απορρόφηση του αντίστοιχου διαστήματος του 2023. Σημειώνεται ότι το 50% αυτού του προγράμματος χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους. Προς το παρόν, πάντως, οι απορροφήσεις παραμένουν σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, καθώς, σύμφωνα με τον κ. Σαχίνη, θα πρέπει να φτάσουν στα 225 εκατ. ευρώ ετησίως, όταν φέτος έφτασε περίπου στα 75 εκατ. ευρώ.
Ως προς το πρόγραμμα που αφορά στα «έξυπνα» υδρόμετρα, που είναι απαραίτητα για τη μείωση των διαρροών στο δίκτυο του λεκανοπεδίου, ο ανοιχτός διεθνής διαγωνισμός αναμένεται εντός του 2025. Η ΕΥΔΑΠ, σήμερα, μιλά με 10-12 εταιρείες. Το συνολικό κόστος της επένδυσης, σε ορίζοντα δεκαετίας, τοποθετείται σε περίπου 300 εκατ. ευρώ και στόχος είναι να αντικαθίστανται 250.000 μετρητές ανά έτος.
Για τα έργα που είναι στην εκκίνηση, αναμένεται η ανάδειξη του προσωρινού αναδόχου για το ΚΕΛ Ραφήνας τις επόμενες εβδομάδες, καθώς και η έναρξη του διαγωνισμού για το ΚΕΛ Μαραθώνα. Το κάθε ένα από αυτά τα δύο έργα έχουν εκτιμώμενο κόστος 80 εκατ. ευρώ.
Αύξηση 6,2% της κατανάλωσης
Στο εννεάμηνο του 2024, η κατανάλωση παρουσίασε αύξηση κατά 6,2%, γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο στον μέσο όρο υψηλών θερμοκρασιών που επικράτησαν στην Αττική κατά την εξεταζόμενη περίοδο. Η συνεχόμενη αύξηση της κατανάλωσης οδήγησε και σε σημαντική αύξηση του κύκλου εργασιών κατά 6,4%. Τα έσοδα από την παροχή υπηρεσιών ύδρευσης αυξήθηκαν κατά 7,3% στα 178,6 εκατ. ευρώ ενώ τα έσοδα από υπηρεσίες αποχέτευσης αυξήθηκαν κατά 5,2% στα 80 εκατ. ευρώ.
Η αύξηση του κύκλου εργασιών επηρέασε τους δείκτες μέτρησης αποδοτικότητας. Τα κέρδη προ φόρων χρηματοδοτικών, επενδυτικών αποτελεσμάτων και αποσβέσεων (EBITDA) για το εννεάμηνο διαμορφώθηκαν στα 51,1 εκατ. ευρώ από 43,6 εκατ. ευρώ, την αντίστοιχη περίοδο του 2023, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 17,2%. Το περιθώριο EBITDA διαμορφώθηκε στο 18% από 17%. Αναφορικά με το τρίτο τρίμηνο του 2024, το EBITDA εμφανίζεται μειωμένο κατά 14,4% στα 20,9 εκατ. ευρώ σε σχέση με τα 24,4 εκατ. ευρώ του 2023, καθώς τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 12% από 75,4 εκατ. ευρώ σε 84,3 εκατ. ευρώ.
Μ.Η.Τ. 242183