Σε σταυροδρόμι η ΚΑΠ: Εξοικονόμηση ή ανισότητες για τους αγρότες της ΕΕ

Η δέσμη «Omnibus III» εγκρίθηκε από τις Βρυξέλλες, αλλά οι αγρότες προειδοποιούν για ανεπαρκή μέτρα

Η ευρωπαϊκή γεωργία βρίσκεται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας, καθώς οι πολιτικές αποφάσεις των Βρυξελλών συχνά απομακρύνονται από τις πραγματικές ανάγκες του αγροτικού κόσμου. Παρά την έγκριση της δέσμης μέτρων «Omnibus III» για την απλούστευση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2023-27, η αντίδραση των αγροτών δείχνει ότι τα προβλήματα παραμένουν άλυτα.

Σύμφωνα με την Farm Europe, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποτίμησε την απογοήτευση των παραγωγών, ενώ οι συζητήσεις για το μέλλον της ΚΑΠ χαρακτηρίστηκαν από μονοδιάστατη έμφαση στη δημοσιονομική περιστολή και λιγότερη εστίαση στην ουσιαστική στήριξη της γεωργίας.

Η Επιτροπή εκτιμά ότι τα μέτρα απλούστευσης μπορούν να αποφέρουν ετήσια εξοικονόμηση έως 1,6 δισ. ευρώ για τους αγρότες και πάνω από 200 εκατ. ευρώ για τις εθνικές διοικήσεις. Ωστόσο, πολλοί φοβούνται ότι η εφαρμογή τους μπορεί να οδηγήσει σε έμμεση επανεθνικοποίηση της ΚΑΠ, αυξάνοντας τον κίνδυνο κατακερματισμού της ενιαίας αγοράς και ανισοτήτων μεταξύ κρατών-μελών.

Η δέσμη «Omnibus III»

Το Συμβούλιο της ΕΕ ενέκρινε τον Μάιο του 2025 τη δέσμη «Omnibus III», η οποία περιλαμβάνει:

Μείωση των επιτόπιων ελέγχων και απλοποίηση των κανόνων αιρεσιμότητας, ειδικά για βιολογικές εκμεταλλεύσεις.

Αύξηση των προκαταβολών των άμεσων ενισχύσεων.

Ενίσχυση εργαλείων διαχείρισης κινδύνου και δυνατότητα χορήγησης ενισχύσεων σε αγρότες που πλήττονται από φυσικές καταστροφές ή δυσμενή κλιματικά φαινόμενα.

Τα μέτρα αποσκοπούν κυρίως στη μείωση του διοικητικού φόρτου, στην αύξηση των ενισχύσεων για μικροκαλλιεργητές και στην ενίσχυση της συνέχειας της γεωργικής δραστηριότητας κατά τη διάρκεια κρίσεων.

Αντιδράσεις και προκλήσεις

Παρά τα μέτρα, η μαζική κινητοποίηση της Copa-Cogeca στις Βρυξέλλες, με 10.000 αγρότες από όλα τα κράτη-μέλη, υπογράμμισε τη σοβαρότητα των ανησυχιών:

• Απαιτείται ισχυρή και επαρκώς χρηματοδοτούμενη ΚΑΠ μετά το 2027.
• Ζητείται δίκαιο και διαφανές εμπόριο που να προστατεύει τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
• Απαιτείται πραγματική απλούστευση με νομική βεβαιότητα.

Όπως τονίζουν οι κορυφαίες συνεταιριστικές οργανώσεις, «το μέλλον της ευρωπαϊκής γεωργίας και η επισιτιστική ασφάλεια 450 εκατομμυρίων πολιτών εξαρτώνται από αυτό».

Η ισορροπία μεταξύ απλούστευσης και διατήρησης ενιαίων προτύπων, μεταξύ δημοσιονομικής αποτελεσματικότητας και βιώσιμου αγροτικού εισοδήματος, παραμένει το μεγαλύτερο στοίχημα της ΚΑΠ για τα επόμενα χρόνια.