Αγορά εργασίας: Ανάλυση των δομικών και διαρθρωτικών παραμέτρων της ανεργίας σε νέους, γυναίκες, μακροχρόνια ανέργους και άτομα με αναπηρία
Η ελληνική αγορά εργασίας αναμένεται να βρεθεί αντιμέτωπη το 2026 με τον λεγόμενο «σκληρό πυρήνα» της ανεργίας, δηλαδή το πιο επίμονο και δομικά ανθεκτικό τμήμα της, καθώς η μείωση του ποσοστού κάτω από το 8% χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα απαιτητική.
Ο «σκληρός πυρήνας» εντοπίζεται κυρίως σε συγκεκριμένες δημογραφικές ομάδες: νέους (15-29 ετών), γυναίκες, μακροχρόνια ανέργους, άτομα με αναπηρία, ενώ σχετίζεται και με διαρθρωτικά χαρακτηριστικά της αγοράς, όπως η αναντιστοιχία δεξιοτήτων (skills mismatch) και η άνιση γεωγραφική κατανομή των ευκαιριών απασχόλησης.
Η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, κατέστησε επισήμως στόχο τη μείωση της ανεργίας κάτω από 8%, αναγνωρίζοντας ωστόσο τη δυσκολία επίτευξής του.
Κριτική και παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Η πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πρόοδο της ελληνικής αγοράς εργασίας από το 2019 επισημαίνει ότι τα ποσοστά ανεργίας παραμένουν υψηλότερα του μέσου όρου της ΕΕ. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της συμμετοχής στην απασχόληση γυναικών και νέων, καθώς και στην αύξηση των θέσεων εργασίας στους κλάδους του τουρισμού και των κατασκευών, όπου καταγράφονται τα μεγαλύτερα κενά.
Τα πιο πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό το β’ τρίμηνο του 2025 διαμορφώθηκε στο 61,3%, ελαφρά υψηλότερα σε σχέση με το β’ τρίμηνο του 2024 (61,0%). Ο αντίστοιχος μέσος όρος της ΕΕ ανήλθε σε 66,0% (2025) έναντι 65,6% (2024).
Στρατηγική στόχευση και εθνικό πλαίσιο
Η Εθνική Στρατηγική για τις Ενεργητικές Πολιτικές Απασχόλησης (ΕΠΑ) 2022-2030 θέτει ως στόχο αύξηση της απασχόλησης στο 71%, με ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της συμμετοχής των γυναικών, η οποία παρουσιάζει σημαντική υστέρηση σε σχέση με τους άνδρες (53,6% έναντι 69,2% το β’ τρίμηνο 2025). Αντίστοιχα, η συμμετοχή των νέων 15-29 ετών μειώθηκε από 44,4% (β’ τρίμηνο 2024) σε 43,3% (β’ τρίμηνο 2025).
Τάσεις στην απασχόληση και στην αγορά εργασίας
Τα τριμηνιαία στοιχεία του γραφείου προϋπολογισμού της Βουλής υπογραμμίζουν θετική γενική εικόνα: αύξηση της απασχόλησης, πτωτική πορεία της ανεργίας και υποχώρηση των κενών θέσεων εργασίας, με τη συμμετοχή των γυναικών να παραμένει χαμηλή.
Ειδικότερα, οι θέσεις πλήρους απασχόλησης αυξήθηκαν κατά 2,3% το β’ τρίμηνο του 2025 σε σύγκριση με το ίδιο τρίμηνο του 2024, ενώ οι θέσεις μερικής απασχόλησης μειώθηκαν κατά 11,4%, με αποτέλεσμα το ποσοστό της μερικής απασχόλησης να διαμορφωθεί στο 5,7% (β’ τρίμηνο 2025) έναντι 6,5% το 2024. Στην ΕΕ, το αντίστοιχο ποσοστό παραμένει σταθερά υψηλότερο (18,7%).
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει την ανάγκη στοχευμένων πολιτικών για την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών ανισοτήτων στην αγορά εργασίας, με έμφαση στις ευάλωτες ομάδες, ώστε να επιτευχθούν οι στρατηγικοί στόχοι της απασχόλησης και η μείωση του σκληρού πυρήνα της ανεργίας.
Μ.Η.Τ. 242183